Կոմիտաս վարդապետ Հովնանյան. «Մենք այսօր ձևավորում ենք նոր «Սարոյան եղբայրներ», և ես այս ամենի մեջ վտանգ եմ տեսնում». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Ընտրություններից առաջ և հետո հասարակությունը հիմնականում պառակտվում է մասերի: Լինում են նաև դեպքեր, որ ընտանիքի անդամներն ու ամուսինները տարբեր կուսակցությունների գաղափարակից լինելով, այնքան են իրար հետ վիճում, որ հարցը նույնիսկ բաժանության է հասնում: Կարճ ասած, շատերի համար քաղաքական պայքարը վերածվում է կյանքի ու մահու կռվի, «մահացու» դարձնելով դրանց հետևանքները:
Ինչպես խուսափել ընտրությունների զոհը լինելուց, ինչպես սեփական Ես–ը փրկել մոլորություններից, և նման իրավիճակներում որքանով է Հայոց եկեղեցին պարտավոր կանգնել հասարակության կողքին:
Այս և այլ հարցերի մասին է «Փաստի» զրույցը Կոմիտաս վարդապետ Հովնանյանի հետ:
– Երկրում տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացների ժամանակ, ինչպես նաև դրանից հետո հասարակությունը պառակտվում է, որից հետո, տարբեր ձևաչափերով, սկսվում է հաշվեհարդարի ժամանակաշրջանը: Որոշ մտավորականների կարծիքով նման դեպքերում Հայոց եկեղեցին պետք է ավելի ակտիվ լինի և փորձի վերացնել հասարակության միջև առաջացած անջրպետները:
– Հայոց Առաքելական եկեղեցուն նման քաղաքական հարցերի մեջ մեղադրելն ամենամեծ սխալ մոտեցումն է: Եկեղեցին կարող է միայն հասարակության միասնականության մասին խոսք հնչեցնել, սակայն ամեն մի խումբ, որն իր շահն է պաշտպանում, երբեք ի վիճակի չէ լսելու եկեղեցու հաշտեցման խոսքը: Ամեն մի քաղաքական պայքարի ժամանակ, պարտվողները լինում են վիրավորվածներ, իսկ վիրավորվածին իր պարտության հետ հաշտեցնելն ամենադժվարն է: Եվ նման պարագայում եկեղեցուց սպասել, որ կախարդական փայտիկի զորությամբ ինչ–որ լուծում կտա, կարծում եմ սխալ է: Դա անհնարին է, հատկապես այն պարագայում, երբ մեր մեջ համառելու բնավորություն կա: Եվ մարդիկ չեն հասկանում, որ քաղաքական պայքարում կարող են գաղափարական հակառակորդներ լինել, բայց մարդկային առումով՝ հայ և բարեկամներ մնան: Եվ երբ քաղաքական պայքարի դաշտում մարդը կորցնում է, ապա մարդկային փոխհարաբերությունների դաշտում այն չպետք է թշնամանքի, ատելության, երկփեղկման պատճառ դառնա: Եվ այս պարագայում եկեղեցին ինչքան էլ իր ձայնը բարձրացնում է, միևնույն է, մարդկանց մեջ եղած այդ նեգատիվ նստվածքը նրանց ավելի շատ մղում է ատելության, քան ներողամտության և հաշտեցման:
– Հայր Կոմիտաս, անկախ նրանից, թե տվյալ պահին մարդիկ որքանով են ի վիճակի լսելու կամ ընկալելու եկեղեցու խոսքը, այնուամենայնիվ, դրա բացակայությունն իրեն զգացնել է տալիս: Եվ համաձայն չե՞ք, որ լարված իրավիճակում եկեղեցու կողմից հնչեցված խոհեմության կոչը կարող է ինչ–որ տեղ նաև զսպաշապիկի դեր կատարել և սթափեցնել մարդկանց:
– Եկեղեցին երբեք չի լռում: Եկեղեցին միշտ էլ իր խոսքը բարձրացնում է: Այն, որ հաճախ Եպիսկոպոսաց ժողովը կամ Մայր Աթոռի հոգևոր բանական խորհուրդը, դիվանը, մամլո բաժինը եկեղեցու Հայրապետի կոչն է ուղղում առ այս ամենը, դա արդեն իսկ եկեղեցու ձայնն է: Դժբախտաբար, այդ ձայնին ընդառաջ գնացողների թիվը, չասելու համար չկա, ասենք՝ սակավաթիվ է: Հետևաբար, եթե մարդիկ ականջալուր չեն այն խոսքին, որն ուղղում է եկեղեցին, ապա ինչ կարող է անել նույն այդ եկեղեցին: Եկեղեցին մարդկանց պատժելու միջոց չունի: Նա ունի բարոյական խոսք հնչեցնելու իրավունք և պետք չէ մոռանալ, որ Հայաստանը, լինելով ժողովրդավար երկիր, բաժանված է եկեղեցուց: Քաղաքական խնդիրները պետական խնդիրներ են, և ուրեմն մենք կարող ենք մեր ձայնը միայն բարոյական կետի վրա բարձրացնել, իսկ թե որքանով այդ ձայնին ընդառաջ կգնան անձինք, կախված է ոչ թե մեզանից, այլ՝ հասարակությունից:
– Ինչպես նշեցիք, թեև սակավաթիվ մարդիկ են արձագանքում եկեղեցու հորդորներին, սակայն, օգտվելով առիթից, պետք է խնդրեմ ևս մեկ անգամ այն հնչեցնել: Գուցե Ձեր հորդորը նույնպես ինչ–որ տեղ նպաստի, որ մարդիկ ավելի մեծահոգի դառնան միմյանց հանդեպ:
– Լարվածությունը բերում է անմտության և ընտրապայքարի ժամանակ մենք բազմաթիվ նման դեպքերի ականատես դարձանք: Եղան դանակահարություններ, ծեծ, վիրավորանքներ, և հարց է ծագում, թե ինչ ենք ուզում դրանով ապացուցել: Ուզում ենք ապացուցել, որ մենք տակավին չունենք այնպիսի գիտական և մտավոր մակարդակ, մշակույթ, որ կարողանանք իրար հետ բանավիճե՞լ: Պետք է ընդամենը հասկանալ, որ եթե կարողանում ենք իրար համոզել՝ լավ, իսկ եթե չենք կարողանում, ուրեմն չդիմենք բրուտալիզմի: Վերջապես մեկ ափ ժողովուրդ են մնացել հայոց աշխարհում, որը հիմա էլ դարձել է տարաբնույթ շարժումների զոհը, որտեղ մարդիկ միմյանց հանդեպ ատելություն են սերմանում: Մենք այսօր ձևավորում ենք նոր «Սարոյան եղբայրներ», և ես այս ամենի մեջ վտանգ եմ տեսնում:
– Եվ ինչ է հարկավոր այդ վտանգը չեզոքացնելու, հասարակական, քաղաքական խմբերի միջև առաջացած սառույցը հալեցնելու համար:
– Սառույցը հալեցնելու համար հարկավոր է ամրագրել այն գիտակցությունը, որ նրանք ովքեր շահել են, այդ պաշտոնագրավումը չպետք է ծառայեցնեն իրենց անձնական շահերի և իրենց անձնական գրպանները լցնելու համար:
Նրանք, ովքեր պարտվել են, կոչ կանեմ ավելի հանդուրժող լինեն, քանի որ հանդուրժողականությունն ու ներողամտությունն է քրիստոնեականության հիմքը: Եթե մենք այսօր մեզ հայտարարում ենք քրիստոնյաներ, ապա դա չի նշանակում, որ պարզապես պետք է մտնել եկեղեցի, մոմ վառել: Քրիստոնյա նշանակում է քրիստոնեական արժեհամակարգի կրողը լինել, իսկ ամենակարևոր արժեհամակարգը, համաձայն Հիսուսի, հետևյալն է՝ սիրենք զմիմեանս, լինենք ներողամիտ և մեր միջից վերացնեք ատելությունը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Ужас на дорогах Армении. «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
В Азербайджане готовятся к горнодобывающему буму, а у нас?.. «Паст»
