Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead
Economy

ՓՄՁ–երի զարգացումն ու ընտրությունների 20–հազարանոց ընտրակաշառքները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր տնտեսության մեջ այսօր առկա է մի գլխիվայր շուռ եկած օրինաչափություն: Եթե այլ երկրներում, հասկանալի է` խոսքս ազատական տնտեսություն ունեցող երկրների մասին է, բյուջեի մուտքերի ապահովման հիմնական ծանրությունն իրենց ուսերին են կրում փոքր և միջին ձեռնարկությունները, ասել է թե հիմնական մուտքերն ապահովում են վերջիններս, ապա մեզ մոտ հակառակն է: Բյուջեն լցվում է խոշոր բիզնեսի փողերով, իսկ փոքր և միջին ձեռնարկություններն էլ բյուջեի կատարողականի հարցում ունենում են համարյա սիմվոլիկ դեր:
Այն դեպքում, երբ մեր երկրում կան հսկայական քանակությամբ միկրո և փոքր ձեռնարկություններ: Սակայն բանն այն է, որ այս ձեռնարկությունները, հախուռն ձևով ստեղծվելով, նույնքան էլ անսպասելի վերանում են, չեն կարողանում կայանալ որպես այդպիսին: Ավելին` կայացածներն էլ առաջընթաց չունեն. միկրոյից չեն դառնում փոքր, փոքրից` միջին, միջինից հետո էլ չեն խոշորանում:
Այն դեպքում, որ մեր երկրում, առավել քան այլուր, զգացվում է այս կատեգորիայի բիզնեսների կարիքը: Որովհետև նախ և առաջ լուծում են սոցիալական խնդիր, ապահովում են մարդկանց զբաղվածությունը: Ավելի հաճախ այս ձեռնարկատերերը հարստություն չեն կուտակում, ընդամենը ապահովում են ընտանիքի օրվա հացը: Իսկ այս առումով մեր երկրի վիճակագրական պատկերը բնավ նախանձելի չէ: Անշուշտ` համեմատած մեր հարևան երկրների հետ. զարգացած և հարուստ երկրների հետ գործ չունենք:
Տեսեք` նախորդ տարվա ցուցանիշներով մեր երկրում գործազրկությունը կազմել է 18%, բնակչության 29,8, համարյա` 30%–ն աղքատ է: Հայաստանում աղքատությունը երկու անգամ ավելին է, քան Վրաստանում է, մոտավորապես 5 անգամ ավելին է, քան Ադրբեջանում է, 6 անգամ ավելին է, քան Ղազախստանում է: Եվ սրանք ընդամենը պաշտոնական տվյալներն են:
Նման պայմաններում մենք առանձնապես մատը մատի չենք խփում, որպեսզի զարգանա այս ոլորտը` ՓՄՁ ոլորտը: Իսկ մեր ժողովուրդը, ամենքն են ասում, որ տաղանդավոր, պրպտող ու հնարամիտ ժողովուրդ է: Համապատասխան միջավայրի դեպքում եթե չհարստանա, գոնե կարող է օրվա իր հացն ապահովել ու դուրս գալ կարիքի միջից: Գոնե` այսքանը:
Այնուամենայինիվ, ինչո՞ւ չի զարգանում ՓՄՁ ոլորտը: Երբ, էլի կրկնեմ` այդքան տաղանդավոր ու հնարամիտ ժողովուրդ ենք: Ինչպես կանոնիկ համեստությունը մի կողմ թողնելով` բնորոշում ենք ինքներս մեզ:
Բանն այն է, որ հարկավոր է համալիր մոտեցում, միջոցառումների շարք, որպեսզի ստեղծվի այնպիսի դաշտ, ուր առանց խոչընդոտների կկայանա այս ոլորտը, ու ձեռնարկություններն էլ զարգացման միտումներ կցուցաբերեն:
Նախ և առաջ նկատի ունենանք մի քանի հանգամանք: Փոքր և միջին բիզնեսով զբաղվել կարող է ամեն ոք: Սրա համար չի պահանջվում հատուկ գիտելիքներ ու կրթական ցենզ: Ամեն մարդ էլ կարող է բախտը փորձել: Ուստի ինչքան հնարավոր է պետք է այս մարդկանց համար պարզեցվի օրենսդրությունը, այնքան ընկալելի և մատչելի լինեն ընթացակարգերը, որ առանց դժվարության կարողանան գլուխ հանել դրանցից:
Առավել ևս, որ այս ոլորտում մեծ գումարներ չեն շրջանառվում, որպեսզի վարձեն ու որակյալ մասնագետներ պահեն իրենց ֆինանսական և այլևայլ գործերն անելու համար: Իրենք են իրենց ֆինանսիստն էլ, իրավաբանն էլ, տնօրենն էլ:
Միաժամանակ այս ոլորտը մոդեռնիզացման խիստ կարիք ունի: Մարդիկ պետք է կարողանան ձեռք բերել արտադրական նոր սարքավորումներ, կիրառեն նորագույն տեխնոլոգիաներ: Որպեսզի սա տեղի ունենա, հարկավոր է, որ կառավարությունը վերանայի օրենսդրական դաշտը: Ասենք` փոխվի սահմանի վրա հարկերը գանձելու պրակտիկան, սուբսիդավորվեն վարկերը: Իսկ վարկերի առումով գիտենք, թե դրանք ինչ բարձր տոկոսադրույքներով են տրվում տնտեսվարողին:
Եվ այս ամենի կողքին` հիմնականը, որը որպես անհաղթահարելի քար ընկած է մեր բոլոր տնտեսվարողների առաջ: Ո՛չ միայն փոքր և միջին ձեռնարկատերերի: Պետք է միջավայրը առողջ լինի: Այնքան առողջ, որ ինքնաբերաբար հիվանդ կառույցներին դուրս մղի և առողջներին զարգանալու հնարավորություն տա: Իսկ մեր երկրում, ավաղ, այդ հնարավորությունը չունեն ոչ միայն փոքր և միջին ձեռնարկատերերը, այլև բոլոր բիզնեսներն անխտիր: Այսքան տարիների մեջ Հայաստանի տնտեսվարողի համար երազանք մնաց ազատ մրցակցային միջավայրը:
Միաժամանակ մեր ձեռնարկատերերը խեղդվում են սեփական շուկայի սահմանափակությունից: Մեր շուկան փոքր է: Եթե ցանկանում ես ընդարձակել բիզնեսդ, պետք է կարողանաս ապրանքդ արտահանել: Կամ որ նույնն է` տիրապետես արտահանման գործիքներին:
Անշուշտ, առանց պետության օժանդակության դա հեշտ գործ չէ ՓՄՁ–երի համար: Նրանք պետք է ծախսեր կատարեն և ձեռք բերեն միջազգային սերտիֆիկատներ, կարողանան լաբորատորիաներից փորձարկման կարծիքներ ստանալ և այլն, և այլն:
Միով բանիվ` եթե պետությունն իր առաջնահերթություններից համարի այս ոլորտի զարգացումը խթանելը, եթե մշակի ու իրականացնի ոլորտի առաջընթացի հստակ քաղաքականություն, ապա ամեն ինչ իր տեղը կընկնի: Եվ Հայաստանը ոչ միայն կունենա սոցիալապես ապահով ու անկախ խավ, այլև մեր երկրում կծնվի քաղաքացին, ով այլևս իր ձայնը 5, 10 կամ 20 հազար դրամով չի վաճառի ընտրությունների ժամանակ:
Եվ մեր երկրի քաղաքական համակարգն էլ կառողջանա վերջապես: Իսկ ասում են, չէ՞, որ քաղաքականությունը տնտեսության շարունակությունն է:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: