Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
Region

Գանձասարի գմբեթին նստած հրեշտակները թույլ չէին տալիս, որ արկերը կպչեն եկեղեցուն. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Պատերազմի օրերին Գանձասարի եկեղեցին թշնամու հիմնական թիրախներից էր: Մոտակա բլրից այն հրթիռակոծվում ու հրետանակոծվում էր: Բայց աստվածային հրաշքով ավերվածությունից փրկվել են թե Գանձասարը, թե Վանք գյուղը: Պատերազմական գործողությունների օրերին անգամ Գանձասարում մատուցվել է պատարագ, կատարվել ժամերգություն: Ճակատագրական պահերին ղողանջել են վանքի զանգերը, ոգևորել եկեղեցին պաշտպանող մեր սակավաթիվ տղաներին ու ահ ու սարսափով համակել մոտակա բլրի վրա գտնվող թշնամուն, ով րոպեներն էր հաշվում` մտնելու Գանձասարի վանք ու պղծելու այն:
Տեր Հարություն քահանա Եսայանի վկայությամբ` Գանձասարի ուղղությամբ արձակվող արկերը, կարծես թե, ծռվում էին, փոխում էին իրենց ուղղությունը: «Տեսնում էինք, թե ինչպես են օդանավից ռումբեր արձակում ուղիղ գմբեթի վրա: Մտածում էինք, որ հիմա գմբեթը կավերվի: Բայց դրանք շեղում էին իրենց ուղղությունը, ընկնում աջ ու ձախ, և եկեղեցին ու գմբեթը մնում էին անվնաս: Սա աստվածային հրաշք էր: Կարծես Աստծո հրեշտակները նստած գմբեթի վրա ցիրուցան էին անում հրթիռները` չթողնելով, որ դրանք կպչեն եկեղեցուն»,– այսպես է մեկնաբանում այդ օրերի իրադարձությունները տեր Հարությունը: Նման հրաշագործ պատմություն է Գանձասարի վրա արձակված արկի պատմությունը: 1992 թ. հոկտեմբերի 29–ին թշնամու ինքնաթիռը 40 հատ НУРС տիպի (չկառավարվող) հրթիռ է արձակել Գանձասարի վրա: Հրթիռը խրվել է տեր Հարությունի խուցի պատի մեջ և չի պայթել: Մինչ օրս չպայթած հրթիռը մխրճված է եկեղեցու պատի մեջ, այն չի վնասազերծվել: Դրա կողքին տեղակայված ցուցանակը հիշեցնում և նախազգուշացնում է չպայթած ռումբի մասին:
Տեր Հարությունի վկայությամբ` Գանձասարը մեծ ուժ ու զորություն ունի: Այստեղ հիվանդներ են բժշկվում, համրեր խոսում, ովքեր ամուսնացած չեն, ամուսնանում են, ովքեր երկար տարիներ զավակ չեն ունեցել, Աստված նրանց զավակ է պարգևում: Եկեղեցու զորությունը այստեղ թաղված սրբերի մասունքներն են: Սուրբ սեղանի տակ է թաղված Հովհաննես Մկրտչի գլուխը, Գրիգոր Լուսավորչի ծնոտը, եկեղեցում են ամփոփված Սուրբ Զաքարիայի և այլ սրբերի մասունքներ:
Խորհրդային տարիներին եկեղեցին թալանվել է: «Ասում էին` Գանձասարում գանձ կա թաղված, գնացեք, գտեք: Եվ մարդիկ թաքուն փորփրում էին եկեղեցին, ջարդում, բացում եկեղեցու բակում թաղված կաթողիկոսների, եպիսկոպոսների գերեզմաններն ու գանձ որոնում: Իշխան Հասան Ջալալյանի գերեզմանոցը, որ մուտքի առջև է, երեք մասի էին բաժանել, տակը հարստություն որոնել»,– հիշում է տեր Հարությունը: Սակայն հայ ժողովրդի մեջ տարածված չէ ննջեցյալների հետ գանձեր թաղել: «Նրանք ժողովրդին ճիշտ չէին բացատրել` Գանձասարը մեր հոգևոր գանձն է»,– հպարտությամբ ու ակնածանքով նշում է հոգևորականը:
Արցախյան պատերազմից հետո վերաբացվում է Արցախի թեմը և առաջնորդ նշանակվում Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը, նույն տարում առաջինը վերաբացվում է Գանձասարի վանքը: Դա 1989 թ. հոկտեմբերի 1–ն էր: Մինչ այդ ոչ մի եկեղեցի չէր գործել, զանգեր չէին հնչել: 1989 թ. զանգերը ղողանջեցին, և սկսվեցին կատարվել եկեղեցական ծիսակատարությունները:
Այսօր Գանձասարը դարձել է ուխտատեղի, բազում հյուրեր են գալիս արտերկրից` լսելով Գանձասարի օրհնության, փառքի մասին: Այստեղ գալիս են մկրտվելու, պսակադրության ծես կատարելու:
1999 թ. վերանորոգվել են տաճարը, գավիթը և վանական համալիրը, վերանորոգվել է դեպի համալիր տանող ճանապարհը, եկեղեցու կողքին կառուցվել է ճեմարան:

Գանձասարի պատմությունից
Գանձասարը կառուցել է Ջալալ իշխանը 1216–1238 թթ.: Մոնղոլ–թաթարների արշավանքների պատճառով եկեղեցու բացումը երկու տարով հետաձգվել է. այն տեղի է ունեցել 1240 թ.: Մինչև 1813 թ.` շուրջ 500 տարի, այն եղել է աթոռանիստ կաթողիկոսարան: Այնուհետ դարձել է մետրոպոլիտություն, ապա` թեմ: 1932 թ. վերջին` Վրդանես եպիսկոպոսին աքսորել են Սիբիր, իսկ Գանձասարի ամբողջ ունեցվածքը` գրքեր, խաչեր, մագաղաթներ, մատնել կրակի:
Բայց եկեղեցին կրկին վերականգնվել է և այսօր զարթոնք է ապրում: Այն կանգուն է ու ամուր ոչ միայն իր պատերով, այլև իր հավատացյալներով:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: