English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
All Timeline »
Economy

Արդյունաբերության ոլորտի տատանվող հիմքերը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի արդյունաբերության ոլորտում վերջին ամիսներին արձանագրված փոփոխությունները վկայում են մի իրավիճակի մասին, որտեղ հստակ նկատվում է աճի տեմպերի արագացում, սակայն այդ աճի հիմքում ընկած գործոնները շարունակում են մնալ անկայուն և կարճաժամկետ ազդեցությունների դաշտում։

Սրա մասին է վկայում նաև «Լույս» հիմնադրամի կատարած վերլուծությունը։ Այսպես, 2025 թվականի հոկտեմբերին արդյունաբերության ոլորտում արձանագրված 17,9 տոկոս աճը, որը նախորդ ամսվա համեմատ արագացել է 7,8 տոկոսային կետով, առաջին հայացքից կարող է հույս ներշնչող թվալ, սակայն երբ խորությամբ դիտարկում ենք ամբողջ տարվա կուտակային տվյալները, ինչպես նաև տարբեր ենթաոլորտների ներսում արձանագրված տատանումները, ակնհայտ է դառնում, որ արդյունաբերական աճի այս փուլը դեռևս խոցելի է և ենթակա է արագ փոփոխությունների։ Հատկանշական է, որ հունվար-հոկտեմբեր ժամանակահատվածում արդյունաբերության ոլորտում կուտակային անկումը դեռևս մնում է բացասական՝ կազմելով -3 տոկոս, թեև այդ անկման տեմպը զգալիորեն մեղմվել է նախորդ ամսվա համեմատ, ինչը հուշում է որոշակի վերականգնողական ընթացքի մասին, սակայն նաև վկայում է, որ ոլորտի կառուցվածքային խնդիրները և արտաքին ազդեցությունների ներգործությունը շարունակում են մնալ առանցքային։

Արդյունաբերության ոլորտում արձանագրված այս տատանումների հիմնական պատճառներից է արտադրական ենթաճյուղերի ոչ համաչափ զարգացումը։ Վերջին ամիսների ընթացքում աճի և անկման տեմպերը էականորեն տարբեր են եղել մի շարք ենթաոլորտներում, ինչի արդյունքում ընդհանուր արդյունաբերական պատկերը դառնում է ոչ միայն տատանողական, այլ նաև ռազմավարական պլանավորման համար դժվար կանխատեսելի։ Մասնավորապես, արդյունաբերության կուտակային անկումը 2025 թվականի առաջին ինն ամսվա ընթացքում հիմնականում պայմանավորված է մշակող արդյունաբերության ոլորտի 10,2 տոկոս անկմամբ, որի նպաստումն ընդհանուր արդյունաբերության անկմանը կազմել է 7,2 տոկոսային կետ։ Սա մտահոգիչ միտում է, քանի որ մշակող արդյունաբերությունը համարվում է ոլորտի աճի հիմնական շարժիչ ուժը, և դրա անկումը կարող է երկարաժամկետ բացասական հետևանքներ ունենալ ինչպես տնտեսական աճի, այնպես էլ զբաղվածության և արտահանման ոլորտներում։

Այս համատեքստում հատկապես ուշագրավ է մշակող արդյունաբերության ենթաոլորտներում արձանագրված հակադիր միտումները։ Չնայած կուտակային անկմանը, վերջին ամսվա ընթացքում որոշ ենթաոլորտներում արձանագրվել են բավականին բարձր աճի տեմպեր, ինչն արտահայտվել է հատկապես սննդամթերքի արտադրության, ծխախոտային արտադրատեսակների և հիմնական մետաղների արտադրության ոլորտներում։ Սեպտեմբերին, նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ, մշակող արդյունաբերության աճը կազմել է 12,1 տոկոս՝ զգալիորեն արագանալով օգոստոսի ցուցանիշի համեմատ։ Այս աճը հիմնականում պայմանավորված է եղել հենց նշված երեք ենթաոլորտի դրական դինամիկայով. մասնավորաբար, սննդամթերքի արտադրության աճը կազմել է 20,4 տոկոս, այն դեպքում, երբ դեռ օգոստոսին այդ ոլորտում արձանագրվել էր 4,8 տոկոս անկում։ Ծխախոտի արտադրության աճի տեմպը ևս զգալիորեն արագացել է՝ օգոստոսի 17,1 տոկոսից սեպտեմբերին հասնելով 32,4 տոկոսի։

Բարձր աճի տեմպերը շատ հաճախ պայմանավորված են լինում ոչ թե կառուցվածքային բարեփոխումներով կամ երկարաժամկետ ներդրումային քաղաքականությամբ, այլ մեկանգամյա, ժամանակավոր ազդեցություններով։ Օրինակ՝ սննդամթերքի արտադրության ոլորտում նման աճը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես սեզոնային գործոններով, այնպես էլ որոշակի ապրանքների արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմամբ, ներմուծման սահմանափակումներով կամ ներքին շուկայի պահանջարկի կտրուկ փոփոխություններով։ Ծխախոտի արտադրության աճը կարող է պայմանավորված լինել արտահանման նոր շուկաների ձեռքբերմամբ կամ տեղական հարկային քաղաքականության փոփոխություններով, մինչդեռ մետաղների արտադրության տատանումները հիմնականում կախված են միջազգային շուկայի գների դինամիկայից, արտահանման պայմաններից և հումքի մատակարարման անխափանությունից։

Այս հանգամանքները վկայում են, որ արդյունաբերության ոլորտի կայուն աճի ապահովման համար անհրաժեշտ են կառուցվածքային բարեփոխումներ, տեխնոլոգիական արդիականացում, նորարարության խթանում, նոր նախաձեռնությունների իրականացում և շուկաների դիվերսիֆիկացում, այլապես բարձր աճի պոռթկումները կարող են նույնքան արագ փոխարինվել անկման փուլերով։

Հատկանշական է նաև, որ արդյունաբերության ոլորտի ներկա կառուցվածքը Հայաստանում դեռևս մեծապես կախված է մի քանի ենթաոլորտից, ինչը ստեղծում է համակարգային խոցելիություն։ Եթե վերլուծենք արդյունաբերության կառուցվածքային պատկերը, կտեսնենք, որ հատկապես մեծ նշանակություն ունեն հանքարդյունաբերությունը, մետաղների արտադրությունը, սննդամթերքի և ծխախոտի արտադրությունը։

Միևնույն ժամանակ, արդյունաբերության մյուս կարևոր ճյուղերը՝ քիմիական արտադրությունը, մեքենաշինությունը, էլեկտրոնիկայի արտադրությունը, դեռևս չեն հասել այն մակարդակին, որը կնպաստեր ոլորտի դիվերսիֆիկացմանը և կայունացմանը։ Սա հատկապես ակնառու է համաշխարհային տնտեսական ցնցումների, էներգակիրների գների տատանումների, միջազգային շուկաների անկայունության պայմաններում, երբ մեկ ռիսկի գործոնը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ ողջ արդյունաբերության համար։

Նկատելի է նաև, որ Հայաստանի արդյունաբերական ոլորտը մեծապես կախված է հումքի ներմուծումից, էներգակիրների գներից, արտահանման շուկաների հասանելիությունից և միջազգային համագործակցության հնարավորություններից։ Վերջին տարիների աշխարհաքաղաքական և տնտեսական անկայունությունը, լոգիստիկ շղթաների խափանումները, փոխարժեքների տատանումները, ինչպես նաև ներմուծման և արտահանման սահմանափակումները զգալիորեն ազդում են արդյունաբերական աճի տեմպերի վրա։

Այս ոլորտում կայուն աճ ապահովելու համար պետությունն ու մասնավոր հատվածը պետք է մշտապես գնահատեն արտաքին ռիսկերը, մշակեն ճկուն ռազմավարություններ և արագ արձագանքեն շուկայի պահանջներին։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference

1

 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026

2

 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate

3

 With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6

4

 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1

5

 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterpri...

6

 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...

7

 Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders

8

 An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank

9
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Socity
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Economy
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program Up to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium Cards
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll