Սփյուռքում Հայաստանն ընկալվում է որպես «քցողների» երկիր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Եթե Հայաստան ժամանած սփյուռքահայերը հայաստանցիների հետ շփվելու ժամանակ որոշակի զգուշավորություն են ցուցաբերում, մինչև վերջ չեն անկեղծանում, ինչ–որ տեղ թաքցնում են, թե իրականում ինչ են մտածում տեղացիների մասին, ապա իրենց երկրում խոսում են շատ բաց, իրերն անվանում են իրենց անուններով, առանց վերապահումների և ասում են այն, ինչ իրականում մտածում են:

Ցանկացած հայաստանցի, երբ մասնավոր այցով մեկնում է արտերկիր, հյուրընկալող կողմն իր կամքից անկախ հայտնվում է խոշորացույցի տակ: Եվ դա բնական է, քանի որ մի բան է, երբ սփյուռքահայ բարեկամներն են այցելում Հայաստան, բոլորովին այլ բան, երբ հայաստանցին է այցելում սփյուռքահայ իր բարեկամին:

Երկու դեպքում էլ նույն ուրախությունն է: Այստեղ տարածությունը, հեռավորությունը և նույնիսկ ժամանակային գոտիների տարբերությունը որևէ խոչընդոտ չեն անկեղծորեն ուրախանալու և ժամանակը միասին անցկացնելու բերկրանքը վայելելու համար, բայց կա մի «բայց», որի մասին արժե որ իմանան հայաստանցիներն ու դրանից շատ լուրջ հետևություններ անեն:

Խնդիրն այն է, որ սփյուռքում բնակվող մեր հայրենակիցներից շատերը Հայաստանն ընկալում են որպես մոլորակի ժամանակակից անցուդարձից կտրված մի բնակավայրի, իսկ հայաստանցիներին էլ՝ որպես աշխարհից անտեղյակ մարդկանց մի մեծ խմբի: Եվ սա նորմալ է, հատկապես այն դեպքում, երբ ասենք, մարդը խորհրդային տարիներին է տեղափոխվել արտերկիր ու այլևս երբեք Հայաստանում չի եղել:

Ի դեպ, ով որ թվականին գնացել է Հայաստանից, ճիշտ նույն թվականի հիշողություններն ունի նույն Հայաստանի մասին, անկախ նրանից, թե հայկական լուրերին հետևում է, թե՝ ոչ: Բայց ամենահետաքրքիրն այն է, որ ամեն վայրկյան կարմիր թելի նման տեսանելի է այն միտքը, թե Հայաստանը քցողների ու գողականների երկիր է, ուր բիզնես անելը վտանգավոր է, ուր բոլորին խաբում են, կեղեքում են, եղածը տանում են՝ լինի թե՛ պետական, թե՛ անձնական կապերի շնորհիվ:

Սրա մեջ գուցե իրականություն կա, քանի որ ո՛չ «Հայաստան համահայկական հիմնադրամի» կողմից հավաքված գումարներն են պատշաճ և արդյունավետ ծախսվում, ո՛չ Սփյուռքի մեր հայրենակիցների նվիրատվություններին համարժեք է Հայաստանը ծաղկում, ոչ էլ մարդիկ են դադարում երկրից բողոքել, բայց այն, որ Հայաստանում սովորական կյանքով ապրող մարդիկ ոչ մի կերպ չեն կարող իրենց հանապազօրյա հացն արդար քրտինքով վաստակել, դա արդեն մի քիչ չափազանցված է:

Ի դեպ, հայաստանցիներն էլ արտերկրի մեր հայրենակիցների, արտասահմանի ու այնտեղի կյանքի մասին առանձնապես պատկերացում չունեն: Եվ մտածում են, որ դրսում, ամենուր «կանաչ» փողի ծառեր են աճում, իսկ մարդիկ էլ իրենց ոտքերը օվկիանոսի ջրերի մեջ հովացնելով ու այդ ծառի պտուղները հավաքելով են զբաղված: Մինչդեռ, եթե Հայաստանի իշխանավորներն էլ դրսի չինովնիկների նման այդքան իրենք իրենց հարգեն ու պատասխանատվության զգացում ունենան սեփական ժողովրդի հանդեպ, հավատացեք, որ մեր երկիրն էլ շատ կարճ ժամանակ անց կփոխի իր վարկանիշը: Այդ դեպքում սփյուռքի մեր հայրենակիցները ո՛չ Հայաստանը, ո՛չ էլ հայաստանցիներին չեն ընկալի որպես մաֆիոզների ու խաբեբաների հավաքակայանի:

Եվ գուցե նման խունտայական մտածելակերպը կոտրելու և երկրի իմիջը դրսում բարձրացնելու համար էլ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը ստիպված եղավ տեղական ինքնակառավարման մարմինների ղեկավարներին հարկադիր դասընթացի ուղարկել Հայաստանի ամերիկյան համալսարան: Բայց այս պահի դրությամբ կարող ենք արձանագրել, որ Հայաստանը սփյուռքում դեռևս շարունակում է ընկալվել որպես քցողների երկիր՝ իր բազում բացասական հետևանքներով, որը պատիվ չի բերում ո՛չ երկրի ղեկավարությանը, ո՛չ էլ Հայաստանում ապրող մեր հայրենակիցներին:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում