Հանքի շահագործումն անթույլատրելի է և՛ բնապահպանական, և՛ պատմամշակութային առումներով. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է աշխարհագրագետ, «Համահայկական բնապահպանական ճակատ» քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ Լևոն Գալստյանը
– Պարոն Գալստյան, ինչո՞ւ է ըմբոստացել Լոռու մարզի Արդվի գյուղի բնակչությունը, ի՞նչ է տեղի ունենում բանապահպանական առումով:
– Հանքը շահագործել պատրաստվող ընկերությունը ներկայացրել է ծրագիր, որ ցանկանում են ուսումնասիրություններ կատարել մոտավորապես 200 հեկտար տարածքի վրա` ոսկու պաշարները գնահատելու վերաբերյալ: Իսկ այդ տարածությունը գտնվում է գյուղից ընդամենը երկու կիլոմետր հեռավորության վրա: Իրենց ներկայացմամբ` իբրև թե սա երկրորդ քննարկումն է: Չնայած առաջին քննարկումն այդպես էլ հայտնի չէ, թե որտե՞ղ է եղել, ովքե՞ր են մասնակցել այդ քննարկմանը: Եվ ընդհանրապես, հարց է` եղե՞լ է այն, թե չի եղել:
Գյուղացիները ներքևից ճանապարհը փակել էին այս մարդկանց առաջ, որպեսզի չկարողանան գյուղ մտնել: Նրանք սպասեցին գյուղի սահմանին, սպասեցին, ապա թողեցին ու հետ գնացին: Գյուղացիները խստիվ մերժեցին նրանց, ասացին, որ իրենք քննարկելու ոչինչ չունեն:
– Իսկ հանքի շահագործումը բնապահպանական ինչպիսի՞ ռիսկեր է պարունակում:
– Պարունակում է բոլոր այն ռիսկերը, որոնք ընդհանուր առմամբ հատուկ են նման տիպի հանքերի շահագործմանը: Այս գյուղի տարածքում հիմնականում անտառապատ փոքր լեռներ են ու ձորակներ: Ձորակներում հավաքվում է ջուրը, որից օգտվում է ողջ բնակչությունը: Այն թե խմելու ջուր է, թե ոռոգման ջուր է գյուղացու համար:
Եվ եթե հանքը շահագործվի, ապա այս գյուղի համար մի բան կմնա ըստ էության. այստեղից պետք է տեղահանվի, մարդիկ պետք է թողնեն ու գնան իրենց բնակավայրից:
Նորից կրկնեմ, որ հանքը լինելու է գյուղից երկու կիլոմետր հեռավորության վրա: Իսկ դա նշանակում է, որ հանքի շահագործման հետևանքները անմիջապես զգացվելու են թե ջրի, թե արոտավայրերի վրա: Փոշու տեսքով թունավոր նյութերը նստելու են ամեն տեղ, ընդհուպ դրանք հասնելու են մարդկանց տներն ու տնամերձ հողատարածքները:
Իսկ Արդվիի բնակիչները զբաղվում են բնականաբար գյուղատնտեսությամբ` թե հողագործությամբ, թե անասնապահությամբ: Նաև վերջին շրջանում զբաղվում զբոսաշրջային բիզնեսով:
Այնպես որ, հանքի շահագործումով, ըստ էության, գյուղը կգտնվի վերացման շեմին: Այս բանը շատ լավ հասկանում են մարդիկ, ուստի կատեգորիկ հրաժարվում են նախաձեռնողների հետ որևէ քննարկման մեջ մտնել: Եվ ամենակարևորը` այս տարածքը նաև պատմաճարտարապետական գոտի է: Այն հարուստ է հնագիտական արժեքավոր նյութերով: Կան դարերի պատմություն ունեցող եկեղեցիներ, հնագիտական կարևոր նյութեր պարունակող դամբարանադաշտեր: Այստեղ է ամփոփված նաև Հովհաննես Օձնեցի կաթողիկոսի մարմինը:
Այս ամեն հանգամանքները հաշվի առնելով` միայն մի բան կարող ես ասել` նման հանքի շահագործումն այս տարածքում անթույլատրելի է և՛ բնապահպանական, և՛ պատմամշակութային առումներով:
– Իսկ ի՞նչ են անում բնապահպանները: Գիտեմ, որ դուք ևս այդտեղ եք` գյուղում:
– Մենք այստեղ ենք եկել, որպեսզի մարդկանց համար խորհրդատվություն իրականացնենք: Ընդամենը:
Իսկ ողջ այդ ընդվզումը հանքի շահագործման դեմ կազմակերպել են իրենք` գյուղացիները: Բնապահպաններն այս հարցում գործ չունեն:
– Մեր ժողովրդի մոտ ինչպիսի՞ն է բնապահպանական գիտակցության մակարդակը: Եվ ընդհանրապես ավելանո՞ւմ է նրանց ակտիվությունը իրենց կենսական միջավայրը պահպանելու հարցում:
– Մեր ժողովուրդը տեղը տեղին ամեն ինչ էլ գիտի: Պարզապես այս պետության մեջ նրա վստահությունն է պակաս: Եվ հաճախ չի հավատում ինքն իր ուժերին, թե պայքարելու ճանապարհով ինչ–որ բանի կարող է հասնել: Սա՛ է խնդիրը. այլ բան չկա: Թե չէ ժողովուրդն ամեն ինչ հասկանում է, շատ լավ էլ տեղեկացված է և պատրաստ է դիմակայելու իր կենսամիջավայրի դեմ կատարվող ոտնձգություններին:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
