Հայաստանն այսօր Տիգրան Մեծի պապից՝ Արտաշես թագավորի ժամանակներից ավելի հին ժամանակների փուլում է. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Իրավաբան, փաստաբան, փորձագետ Նարեկ Ներսիսյանի դիտարկմամաբ Հայաստանը եվրոպական կոնվենցիաներին միանալու և համաձայնագրեր ստորագրելու հարցում չեմպիոն է, սակայն չեմպիոն է նաև դրանք պատշաճ չիրականացնելու հարցում: Նրա կարծիքով որպեսզի օրենքները կիրառվեն, ընդամենը հարկավոր է օրենքների կիրառման համար իշխանությունների բոլոր թևերի միջև պարզ համաձայնություն լինի: Հակառակ դեպքում ինչքան ուզում են օրենքներ ընդունվեն կամ դրանք կատարելագործվեն, միևնույն է կամարտահայտություն բացակայության դեպքում օրենքը ձևական բնույթ է կրելու:
«Երկրներ կան 4–5 էջանոց օրենքներ ունեն, սակայն օրենքի կիրառման տառի և ոգուն հավատարիմ լինելու և օրենքների կիրառման տեսանկյունից չեմպիոն երկրներ են»,– ասում է Ն. Ներսիսյանը:
Իրավաբան–փորձագետի կարծիքով` Հայաստանի դեպքում ճիշտ հակառակն է: Ու թեև այնպես չէ, որ երկիրն ընդհանրապես չի իրականացնում իր կողմից ստանձնած պարտավորությունները, այլ խնդիրն այն է, թե դրանք ինչպես է իրականացնում, իսկ չիրականացնելու դեպքում ինչ հետևանքներ են լինում մեր երկրի համար:
«Մեր խնդիրը սակայն այն չէ, որ մենք իրավաբանների խնդիր ունենք: Խնդիրն այն է, որ իրականում մենք չունենք պետական ինստիտուտներ: Այսինքն, խնդիրը ինստիտուցիոնալ համակարգեր չունենալն է: Մենք չունենք դատական, օրենսդիր և գործադիր համակարգեր: Այսինքն, եթե դրանք իրականում կան, բայց դրանց իմիտացիան է, ուրեմն՝ չունենք: Գուցե ես կտրուկ եմ արտահայտվում, բայց դա այդպես է»,– համոզված է փորձագետը:
Նրա տեղեկացմամբ Հայաստանը երեք անգամ դատական համակարգը փոփոխելու ու բարեփոխելու համար գրանտ է վերցրել, երեք անգամ էլ կազմավորվել են դատական համակարգեր, սակայն դրանից մեր դատական համակարգն ավելի լավը չի դարձել: Ն. Ներսիսյանի կարծիքով` դրա փոխարեն կարելի էր մեկ անգամ դատական համակարգը կայացնելու վերջնական որոշում կայացնել ու առաջ շարժվել:
«Մեզ մոտ իրավականի փոխարեն դեռևս գործում է մեր թվարկությունից առաջ գույություն ունեցած ցեղախմբային մտածելակերպը, երբ սովորույթի ուժն ավելի զորեղ է, քան օրենքը: Եվ եթե մի երկրում գոյություն ունի՝ «ես քո ախպերն եմ, ուրեմն իմ նկատմամբ օրենքը չի աշխատում» սկզբունքը, և դա է գործում, ուրեմն այդտեղ պետական ինստիտուտները չեն աշխատում: Այսինքն, այդտեղ պետություն չկա: Եվ այդ պայմաններում ուզում եք 500 հատ վարչապետ փոխեք, միևնույնն է, ոչինչ էլ չի ստացվելու»,– ասաց փորձագետը:
Համեմատելով ԵԱՏՄ–ն Եվրամիության հետ նա նշեց, որ մեկը տնտեսական համակարգ է, մյուսը` իրավաքաղաքական: Եվ այդ է պատճառը, որ Հայաստանն այսօր ձգտում է Եվրամիության հետ հարաբերությունները սերտացնել, որը կապահովի մեր երկրի քաղաքական ու աշխարհաքաղաքական ներկայացվածությունը միջազգային հարթակներում:
«Եթե ԵԱՏՄ–ն տնտեսական կառույց է, ավելի շատ միության անդամ երկրների գործարար միջավայրին է համախմբում: Այսինքն, այնտեղ կա փող, իսկ Եվրամիությունում առաջնայինը մարդու իրավունքներն են, ոչ թե տնտեսական շահերը: Երբ հարցը հասնում է ծայրահեղության, ապա այդ դեպքում երկիրը այս կամ այն ձևով այդ կոնվենցիան կատարում է, որպեսզի ցույց տա, որ Հայաստանի Հանրապետությունն այս կամ այն ձևով կոնվենցիան կատարում է, բայց սա նույնպես իմիտացիա է: Եվրոպական դատարանը մի որոշում ունի, որում խոսվում է վերացական իրավունքի մասին: Այսինքն, դատարանը կա, բոլոր գործիքները ստեղծված են, բայց իրականում դրանք աշխատում են միջինից ցածր մակարդակի վրա: Եվ երբեք չեք լսի, որ որևէ գործարար կամ օլիգարխ ինչ–որ դատական գործով ինչ–որ պրոցեսի մեջ մտնի իշխանությունների հետ: Հայաստանում դրա փոխարեն դեռևս մի զանգով հարցերը լուծելու «ինստիտուտն» է գործում»,– ասաց Ն. Ներսիսյանը:
Խոսելով ընդհանրապես իրական պետականություն ունենալու մասին, իրավաբանի կարծիքով առաջին հերթին պետք է ինստիտուտները կայացնել և եթե դրա փոխարեն կան պետություն կոչվող մոդելին նմանակված որոշակի կառույցներ, ցեղախմբային մտածելակերպ և միմյանց միջև պայմանավորվելու «ավանդույթ», ապա այդ դեպքում երկրում ավելի շատ ֆեոդալական կարգեր են հաստատված: Եվ այդ պարագայում խոսել երկրի՝ որպես ինստիտուցիոնալ կառույց լինելու մասին՝ պարզապես անիմաստ է:
«Այսօրվա ժամանակակից պետության մոդելի համեմատ Հայաստանը գտնվում է Տիգրան Մեծի պապից՝ Արտաշես թագավորի ժամանակներից ավելի հին ժամանակների փուլում»,– ասաց փորձագետը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
