Մշակութաբան Գագիկ Մանասյան. «Եվ՛ օրհներգը, և՛ զինանշանը փոխել է պետք». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Շառլ Ազնավուրն օրերս հյուրընկալվել է Le Club de Richard Findykian ռադիոհաղորդաշարին, որի ընթացքում պատմել է իր հայաստանյան այցի և ապագա ծրագրերի մասին: Շանսոնյեն ասել է նաև, որ իր Pour toi Arménie երգը կարող է դառնալ Հայաստանի նոր օրհներգը` նշելով, որ այդ մասին խոսել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ, ով հավանության է արժանացրել իր այդ միտքը:

Շառլ Ազնավուրի Pour toi Arménie երգը որպես օրհներգ ընտրելու գաղափարին կողմ չէ Պետական ֆիլհարմոնիայի տնօրեն, մշակութաբան, մշակույթի վաստակավոր գործիչ Գագիկ Մանասյանը: Վերջինս «Փաստ» օրաթերթի հետ զրույցում կարծիք հայտնեց, որ վերոնշյալ երգը գրված չէ օրհներգի երաժշտական կանոններով. այն՝ տխուր, դառը հիշողություններ արթնացնող երգ է և բացի այդ, պահանջում է բարդ կատարողականություն:

«Օրհներգն ունի երաժշտական կանոններ, որոնք չպետք է խախտվեն, երգի մեղեդայնության կառուցվածքն անպայման պետք է իր մեջ հերոսականություն ունենա, մարդուն վեհացնի, հպարտություն ներշնչի: Հիմնը պետք է լինի ընկալելի, որովհետև քո ժողովրդի մեջ կան ինտելեկտուալ տարբեր շերտերի մարդիկ, ովքեր պետք է կարողանան կատարել օրհներգը: Այդ երգը բոլորը կարո՞ղ են երգել: Այդ երգը կատարողական տեսանկյունից շատ բարդ է:

Pour toi Arménie–ն հիմնի համար հարմար տարբերակ չէ և չի կարող լինել: Հիմա առաջարկում են փոխել ներկայի օրհներգը, խնդրեմ՝ փոխե՛ք Արամ Խաչատրյանի «Սովետական Հայաստան» երգի բառերը, իսկ երաժշտությունը պարզապես փառահեղ է: Արամ Խաչատրյանի գործը գրված է օրհներգի համար՝ բոլոր դասական կանոնները պահպանելով, այդ իսկ պատճառով՝ առաջարկում եմ՝ երաժշտությունը պահպանենք, պարզապես բառերը փոխենք»,– նշեց Գագիկ Մանասյանը:

Վերջինս շեշտում է՝ ինքը հարգում է Շառլ Ազնավուրին, անչափ գնահատում նրա բարեգործությունները մեր երկրի համար, սակայն գտնում է, որ հիմնի ընտրությանը պետք է առավել քան լուրջ վերաբերվել:

Մեր զրուցակիցը թեպետ չի ցանկանում Pour toi Arménie երգը որպես հիմն ընդունել, սակայն կարծում է, որ ներկայի հիմնը փոփոխել արժե:

«Մեր հիմնի բառերը պարզապես ծիծաղելի են. Միքայել Նալբանդյանն ամբողջ բանաստեղծությունից վերցրել է ընդամենը չորսը տուն, իսկ մնացածում ի՞նչ է ասվում՝ «Թո՛ղ կործանվի Ավստրիան». ինչո՞ւ, ի՞նչ կապ ունի դա մեզ հետ, և մենք ի՞նչ կապ ունենք Իտալիայի կամ Ավստրիայի հետ: Պետական խորհրդանշանները չպետք է տարընթերցումների տեղիք տան. այսօր Հայաստանի պարագայում և՛ օրհներգը, և՛ զինանշանը խնդիրներ ունեն»,– նշեց մշակութաբանը:

Ի դեպ «Հայաստանի զինանշանի խնդիրները լուծելու համար ՀՀ նախագահի հանձնարարությամբ անգամ հանձնաժողով է կազմվել, որում նաև Գագիկ Մանասյանն է ներառված: Նա արդեն 32 էջ հիմնավորում է գրել, թե ինչու պետք է Հայաստանի զինանշանը փոխվի, ինչ թերացումներ կան և ինչպես պետք է դրանք շտկել:

«Այդ 32 էջ հիմնավորումները կազմված են միայն ու միայն գիտական հիմքի վրա և խիստ անհրաժեշտություն է այդ հիմնավորումները հաշվի առնելով, փոփոխել զինանշանը»,– շեշտեց Մանասյանը:

Հարցրինք նաև՝ հնարավո՞ր է՝ հենց այդ նույն հանձնաժողովում քննարկվի օրհներգի հնարավոր փոփոխության հարցը, ինչին ի պատասխան Մանասյանը նկատեց, որ հանձնաժողովում երաժշտագետներ չկան. «Գուցե դա արվի նոր մարդիկ ներառելով և հանձնաժողովի մասշտաբներն ընդլայնելով, իսկ այսօր հանձնաժողովը պատրաստ չէ մասնագիտորեն քննարկելու օրհներգի փոփոխության հարցը»:

Փոփոխությունների մեջ ոչ մի արտասովոր բան չգտնելով, Գագիկ Մանասյանն ուշադրություն է հրավիրում ԱՄՆ–ի զինանշանի վրա. «Դիտարկեք արծվի թևերը, դա բաց, աշխարհակալ պետություն է խորհրդանշում: Ռուսաստանի գերբը երեք անգամ փոխվել է Իվան Ահեղի ժամանակ ու այդ փոփոխությունների մեջ հետաքրքիր է արծվի թևերի բացվածքը. ինչքան Ռուսաստանն իր տարածքները մեծացրել է, այդքան արծվի թևերը բացվել են, պատահական չէ դա, հասկանո՞ւմ եք, իսկ մեր զինանշանի պարագայում բերանները փակ կենդանիներ են պատկերված, ինչը թույլ, անօգնական երկիր է բնորոշում:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում