Համանախագահներին կհաջողվի՞ խելքի բերել Ադրբեջանին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Եվ այսպես, համանախագահները ժամանեցին Երևան ու Ստեփանակերտ: Հունիսի 19–ին նրանք կլինեն Բաքվում: Արդյոք սա հերթական այց էր, թե դրանից հետո որևէ բան կփոխվի, պարզ կդառնա առաջիկայում: Համենայնդեպս, երևանյան այցի շրջանակներում երկու կարևոր հանգմանք աչքի ընկավ: Նախ, համանախագահները բացի ՀՀ նախագահի ու արտգործնախարարի հետ հանդիպելուց հանդիպեցին նաև պաշտպանության նախարարի հետ: Տարածաշրջան նրանց վերջին այցերի ընթացքում ՊՆ հետ հանդիպումներ չեն եղել: Հնարավոր է, որ պաշտպանական գերատեսչության ղեկավարի հետ հանդիպումը պայմանավորված է եղել վերջին շրջանում շփման գծում տիրող լարվածությամբ, հայկական կողմի պատժիչ գործողություններով: Իսկ միգուցե առաջիկայում լարվածության հնարավոր նոր ուժգնացմամբ:

Իսկ երկրորդ կարևոր հանգամանքն այն է, որ հայկական կողմը հստակ ձևով բարձրացրեց զինադադարի խախատումներ թույլ տվող կողմի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու հարցը: Ընդ որում, այդ մասին Էդ. Նալբանդյանը հայտարարեց ոչ միայն համանախագահների, այլև երկու օր առաջ Էստոնիայի արտգործնախարարի հետ հանդիպմանը: «Եռանախագահող երկրները բազմիցս են հայտարարել, անգամ ամենաբարձր՝ նախագահների մակարդակով, որ այն կողմը, որը կգնա ուժի կիրառման և զինադադարի խախտման, խստորեն կդատապարտվի միջազգային հանրության կողմից: Քանի՞ հայտարարություն պետք է լինի, որ պարզ դառնա, որ միայն հայտարարությունները բավարար չեն, այլ այդ «խստիվ կդատապարտվեն» հասկացողության մեջ մնացած բոլոր քայլերը պետք է ձեռնարկվեն միջազգային հանրության կողմից»,– ասել է Նալբանդյանը: Ընդ որում, Նալբանդյանը բերում է նաև նման գործողությունների դիմելու հնարավոր տարբերակը՝ նշելով, որ համանախագահող երկրները ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամներ են, ու եթե նրանցից թեկուզ մեկը համարի, որ Ադրբեջանի սադրիչ գործողությունները վտանգում են տարածաշրջանի անվտանգությունը, ապա նրա նկատմամբ կարող են կիրառվել պատժամիջոցներ: Պատժամիջոցներ կիրառելու հարցը ամենաբարձր մակարդակով այս տարվա մարտի 8–ին առաջինը բարձրացրեց Ֆրանսիայի արդեն նախկին նախագահ Օլանդը, կոչ անելով ոչ միայն արձանագրել խախտումները, այլև պատժել հրադադարի ռեժիմը խախտողներին:

Բացի այդ, երկար տարիներ է՝ հայկական կողմն առաջարկում է ստորագրել չհարձակման պայմանագիրը, ինչը կողմերին թույլ կտա նստել բանակցային սեղանի շուրջ: Սակայն Ադրբեջանը հրաժարվում է՝ շփման գծում ռազմական սադրանքները դիտելով որպես քաղաքական գործիք:

Այս համատեքստում, իհարկե, կրկին անիմաստ են հնչում Բաքվի հայտարարությունները, թե Հայաստանը «վախենում է սուբստանտիվ բանակցություններից»: Ընդ որում, ըստ Բաքվի, դրանք ենթադրում են «ստատուս քվոյի» փոփոխություն, տարածքների վերադարձ Ադրբեջանին: Ավելին, ԱԳՆ խոսնակ Գաջիևը հայտարարել է, որ Մոսկվայում արտգործնախարարների վերջին եռակողմ հանդիպման ժամանակ քննարկվել է հենց տարածքների հարցը: Մինչդեռ մեր արտգործանախարարը հակադարձել է, թե այդ բանակցություններում քննարկվել է միայն մամուլի հաղորդագրության տեքստը, որի վերջնական տարբերակից Ադրբեջանը, ինչպես միշտ, հրաժարվել է և ի տարբերություն հայկական ու ռուսական կողմի՝ ներկայացրել սեփականը:

Արդյոք համանախագահներին կհաջողվի «խելքի բերել» ադրբեջանական կողմին, պարզ կդառնա այցից հետո:

Եվ այսպես, համանախագահները ժամանեցին Երևան ու Ստեփանակերտ: Հունիսի 19–ին նրանք կլինեն Բաքվում: Արդյոք սա հերթական այց էր, թե դրանից հետո որևէ բան կփոխվի, պարզ կդառնա առաջիկայում: Համենայնդեպս, երևանյան այցի շրջանակներում երկու կարևոր հանգմանք աչքի ընկավ: Նախ, համանախագահները բացի ՀՀ նախագահի ու արտգործնախարարի հետ հանդիպելուց հանդիպեցին նաև պաշտպանության նախարարի հետ: Տարածաշրջան նրանց վերջին այցերի ընթացքում ՊՆ հետ հանդիպումներ չեն եղել: Հնարավոր է, որ պաշտպանական գերատեսչության ղեկավարի հետ հանդիպումը պայմանավորված է եղել վերջին շրջանում շփման գծում տիրող լարվածությամբ, հայկական կողմի պատժիչ գործողություններով: Իսկ միգուցե առաջիկայում լարվածության հնարավոր նոր ուժգնացմամբ:

Իսկ երկրորդ կարևոր հանգամանքն այն է, որ հայկական կողմը հստակ ձևով բարձրացրեց զինադադարի խախատումներ թույլ տվող կողմի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու հարցը: Ընդ որում, այդ մասին Էդ. Նալբանդյանը հայտարարեց ոչ միայն համանախագահների, այլև երկու օր առաջ Էստոնիայի արտգործնախարարի հետ հանդիպմանը: «Եռանախագահող երկրները բազմիցս են հայտարարել, անգամ ամենաբարձր՝ նախագահների մակարդակով, որ այն կողմը, որը կգնա ուժի կիրառման և զինադադարի խախտման, խստորեն կդատապարտվի միջազգային հանրության կողմից: Քանի՞ հայտարարություն պետք է լինի, որ պարզ դառնա, որ միայն հայտարարությունները բավարար չեն, այլ այդ «խստիվ կդատապարտվեն» հասկացողության մեջ մնացած բոլոր քայլերը պետք է ձեռնարկվեն միջազգային հանրության կողմից»,– ասել է Նալբանդյանը: Ընդ որում, Նալբանդյանը բերում է նաև նման գործողությունների դիմելու հնարավոր տարբերակը՝ նշելով, որ համանախագահող երկրները ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամներ են, ու եթե նրանցից թեկուզ մեկը համարի, որ Ադրբեջանի սադրիչ գործողությունները վտանգում են տարածաշրջանի անվտանգությունը, ապա նրա նկատմամբ կարող են կիրառվել պատժամիջոցներ: Պատժամիջոցներ կիրառելու հարցը ամենաբարձր մակարդակով այս տարվա մարտի 8–ին առաջինը բարձրացրեց Ֆրանսիայի արդեն նախկին նախագահ Օլանդը, կոչ անելով ոչ միայն արձանագրել խախտումները, այլև պատժել հրադադարի ռեժիմը խախտողներին:

Բացի այդ, երկար տարիներ է՝ հայկական կողմն առաջարկում է ստորագրել չհարձակման պայմանագիրը, ինչը կողմերին թույլ կտա նստել բանակցային սեղանի շուրջ: Սակայն Ադրբեջանը հրաժարվում է՝ շփման գծում ռազմական սադրանքները դիտելով որպես քաղաքական գործիք:

Այս համատեքստում, իհարկե, կրկին անիմաստ են հնչում Բաքվի հայտարարությունները, թե Հայաստանը «վախենում է սուբստանտիվ բանակցություններից»: Ընդ որում, ըստ Բաքվի, դրանք ենթադրում են «ստատուս քվոյի» փոփոխություն, տարածքների վերադարձ Ադրբեջանին: Ավելին, ԱԳՆ խոսնակ Գաջիևը հայտարարել է, որ Մոսկվայում արտգործնախարարների վերջին եռակողմ հանդիպման ժամանակ քննարկվել է հենց տարածքների հարցը: Մինչդեռ մեր արտգործանախարարը հակադարձել է, թե այդ բանակցություններում քննարկվել է միայն մամուլի հաղորդագրության տեքստը, որի վերջնական տարբերակից Ադրբեջանը, ինչպես միշտ, հրաժարվել է և ի տարբերություն հայկական ու ռուսական կողմի՝ ներկայացրել սեփականը:

Արդյոք համանախագահներին կհաջողվի «խելքի բերել» ադրբեջանական կողմին, պարզ կդառնա այցից հետո:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում