Մեր հասարակությունը պայքարելու ո՛չ պոտենցիալ ունի, ո՛չ էլ` ցանկություն. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է քաղաքական տեխնոլոգ Արմեն Բադալյանը
– Պարոն Բադալյան, առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանը կրկին հանդես է եկել հետընտրական իրավիճակի գնահատականով: Նրա զգուշացումների անհրաժեշտությունը կա՞ր:
– Դե, եթե հանդես է եկել, ուրեմն համարել է, որ կար դրա անհրաժեշտությունը: Որովհետև տարբեր վերլուծություններ եղան ապրիլի 2–ին բեմականացված իրադարձության վերաբերյալ, որտեղ գերիշխում են որոշակի տեսակետներ, որոնք էլ առաջին նախագահը միգուցե համարել է վտանգավոր: Իր տեսակետներն է հայտնել, հավանաբար, որպեսզի վերլուծական այդ զարգացումներն ապագա չունենան:
– Իսկ մեր հասարակությունը կկարողանա՞ ընկալել նրա գնահատականը մասնավորապես ժողովրդի վերաբերյալ: Որ ժողովուրդը վերցնում է ընտրակաշառքը, քանզի նրան դրել են նման իրավիճակի մեջ: Եվ բնավ պետք չէ վերջինիս մեղադրել:
– Ժողովրդին նման իրավիճակի մեջ դրել են արդեն 25 տարի, դեռ 1995 թվականից, երբ ընտրությունները սկսեցին կեղծվել: Եվ այս տարիների ընթացքում հասարակությունը կրեց որակական փոփոխություն: Այն այլևս ոչ թե ծաղկում է, ինչպես նշում են շատ դեպքերում, այլ արդեն անգամ պոտենցիալ չունի պայքարելու: Ավելին` ցանկություն էլ չունի:
Իսկ այն հասարակությունը, որն արդեն բավականին ցածր պոտենցիալ ունի, դժվար թե հասկանա, թե ինչ է զգուշացնում առաջին նախագահը: Իհարկե, որոշ մասնագետներ, հատկապես` փորձագետները, լրագրողները, քաղաքական գործիչները, այն կկարդան, կվերլուծեն, իրենց կողմ, կամ դեմ կարծիքը կարտահայտեն: Բայց լայն առումով հասարակությունը մի կողմ կանգնած կմնա:
– Իսկ քաղաքական էլիտան մեղքի իր բաժինը կզգա՞, որ ժողովրդին հասցրել է նման վիճակի:
– Շատ ճոխ եք ասում` էլիտա: Հայաստանը էլիտա, որպես այդպիսին, չունի: Ունի պարզապես քաղաքական վերնախավ: Իսկ ինչո՞ւ պետք է մեղքի զգացում ունենան, երբ ապրիլի 2–ին, զանգվածաբար փող բաժանելով, իրենց համար ցանկալի արդյունք ապահովեցին: Իսկ եթե այդ վերնախավը ընդունակ լիներ ինչ–որ բան հասկանալու, ապա նման բան չէր անի:
Նա հաղթանակ է տարել. այլևս ո՞ւմ առջև պետք է մեղքի զգացում ունենա:
– Իսկ երկա՞ր ժամանակ կպահանջվի, որպեսզի մեր հասարակությունը առողջանա, կամ գնա առողջացման ճանապարհով:
– Առողջացման ճանապարհով գնալու համար նախ պետք է հիվանդությունն ախտորոշվի: Իսկ լրատվական դաշտում արդեն իսկ տեսնում ենք հայտնված սխալ ախտորոշումը: Նշվում է, որ Հայաստանի հասարակությունն ընկել է դեպրեսիայի մեջ: Նրա մոտ ապատիկ վիճակ է և այլն, և այլն:
Նման կերպ բոլորովին ճիշտ չի ներկայացվում իրականությունը: Ժողովուրդը ապատիկ վիճակում չի գտնվում: Որովհետև ապատիան հոգեբանական վիճակ է: Մեր հասարակությունը պարզապես թույլ պոտենցիալ ունի, դարձել է թույլ հասարակություն: Իսկ սա արդեն ցուցանիշ է: Ինչպես, ասենք, բազմաթիվ երկրներում է` Չատում, Նիգերիայում և այլն:
Այսինքն` այն, որ մարդիկ գումարի դիմաց քվեարկեցին, խոսում է հասարակության որակական ցուցանիշի մասին: Իսկ թե այդ որակը ե՞րբ կփոխվի, այլ հարց է: Բայց միանշանակ է, որ ինքն իրեն չի փոխվի: Այնպես, ինչպես երբ մարդ հիվանդանում է, ինքն իրեն չի լավանում, բուժման գործընթաց է անցնում բժշկի կողմից: Իսկ հասարակություններում բժիշկն այն վերնախավն է, որը հենց այդ հասարակությանն է հասցրել նման վիճակի:
Իհարկե, տվյալ բժիշկն էլ կարող է հասարակությանը դուրս բերել նման իրավիճակից, եթե կատարի համապատասխան քայլեր: Բայց ես կասկածում եմ, որ նա դա կանի: Որովհետև «բժիշկն» էր, որ ապրիլի 2–ին կատարեց ֆինանսական այդ միջոցառումը:
Բոլոր դեպքերում խոսքս այն մասին է, որ ոչ թե հասարակությունն ինքը կարող է դուրս գալ այդ վիճակից, այլ նրան պետք է դուրս բերեն: Դուրս բերողն էլ նա է, ով նրան դրել է այդ վիճակի մեջ: Այսինքն` փակ շղթա է ստեղծված:
– Պարադոքսալ վիճակ է:
– Պարադոքսալ վիճակ չէ. նորմալ վիճակ է: Երբ երկրից արտագաղթում է բնակչության 30–40%–ը, ապա դա չի կարող իր հետքը չթողնել հասարակության որակական հատկանիշների վրա:
Իսկ դուրս գալու ճանապարհներ կան: Առաջին ճանապարհն այն է, որ տնտեսության մեջ մեծանա փոքր և միջին բիզնեսի տեսակարար կշիռը, այն հասնի 85–90%–ի: Նաև արևմտյան երկրներից հայերի ներգաղթ կազմակերպվի Հայաստան:
Սակայն նման բաները ո՞վ պետք է անի` իշխող ո՞ւժը: Բայց եթե արեց, կորցնելու է իր իշխանությունը: Կփոխվի հասարակության որակը և վերջինս արդեն այլ ուժի ձայն կտա, ոչ իրեն: Այդ դեպքում ինչո՞ւ պետք է անի:
Այնպես որ, այս վիճակը խորանալու է: Քանզի միշտ էլ նման ընտրություններից հետո արտագաղթի ցուցանիշը մեծանում է: Իսկ առավել արտագաղթում են նրանք, ովքեր չեն ցանկանում փողով քվեարկել: Սա նշանակում է, որ մյուս ընտրությունների ժամանակ փողն ավելի մեծ դերակատարություն է ունենալու:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Ужас на дорогах Армении. «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
В Азербайджане готовятся к горнодобывающему буму, а у нас?.. «Паст»
