Իրանի հետ սպառնալիքների լեզվով խոսելը չի կարող արդյունավետ լինել. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը
– ԱՄՆ նախագահի միջուկային հարցերով ավագ խորհրդական Քրիս Ֆորդը հայտարարել է, որ ԱՄՆ–ը կհարգի Իրանի հետ կնքված համաձայնագիրը` միևնույն ժամանակ ձգտելով ապահովել, որպեսզի Թեհրանը խստորեն պահպանի այն: Արդյո՞ք սա կարելի է համարել պաշտոնական դիրքորոշում և եթե այո, ապա ինչո՞ւ է Թրամփը փոխում իր քաղաքականությունը:
– Դժվար չէր կանխատեսել, որ նախագահ ընտրվելուց հետո Թրամփի նախընտրական հռետորաբանությունը որոշակի փոփոխությունների կենթարկվի: Այլ բան են ընտրարշավի ընթացքում արված հայտարարությունները, այլ բան են իրական քաղաքականությունն ու այդ ուղեգծի համար պատասխանատվությունը: Բնական է, որ նման հայտարարությունը չափազանց կարևոր է, եթե հաշվի առնենք, որ վերջին շրջանում թե իրանական, թե ամերիկյան կողմից հռետորաբանությունը որոշակիորեն սրվել էր: Առավել ևս, որ Իրանը համարժեք պատասխան էր տալիս ԱՄՆ–ից եկող որոշ դեպքերում նույնիսկ սպառնալից հայտարարություններին: Ուստի գործընթացն ինքնին դրական է: Բացի այդ, հարկ է նշել, որ իրանական կողմը ձգտում է պահպանել միջուկային համաձայնության շրջանակներում ձեռք բերված բոլոր պայմանավորվածությունները, ինչը, բնականաբար, չի կարող չդիտարկվել ԱՄՆ–ի կողմից:
– Այս հայտարարությունն ունի քաղաքակա՞ն, թե տնտեսական շարժառիթներ:
– Մերձավոր արևելքում բազմաթիվ խնդիրներ կան, որոնք ստեղծվել են նաև ԱՄՆ–ի նախկին վարչակարգերի` որոշ դեպքերում նույնիսկ անմիտ միջամտությունների արդյունքում: Եվ այս իմաստով Իրանը մերձավորարևելյան տարածաշրջանում կայունության կարևորագույն ապահովողներից մեկն է: Իրանի հետ սպառնալիքների լեզվով խոսելը չի կարող արդյունավետ լինել: Սա քաջ գիտակցում են նաև տարածաշրջանում ներկա արտատարածաշրջանային դերակատարները, մասնավորապես ԱՄՆ–ն: Այս իմաստով Իրանի հետ հարաբերությունների որոշակի մակարդակ պահպանելը, եթե չասենք հարաբերությունների նորմալացումը, բխում է նաև ԱՄՆ–ի շահերից: Մերձավոր արևելքում Իրանի հետ հաշվի չնստել և փորձել այնտեղ իրականացնել լուրջ քաղաքականություն, բավականին բարդ խնդիր է: Եվ այդ խնդիրը հաջողությամբ չի կարող լուծվել առանց իրանական կողմի` առնվազն լոյալությունը վաստակելու:
– Տեսակետ կա, որ ԱՄՆ–ի դիրքորոշման փոփոխությունը կարող է ուղղված լինել սիրիական հարցում ՌԴ–Իրան համագործակցության դեմ:
– Իրանի քաղաքականությունը բազմավեկտոր է: Ռուսաստանի հետ հատկապես սիրիական հարցում սերտացած գործակցությունը բոլորովին չի նշանակում, թե իրանցիները չեն համագործակցելու կամ չեն պատրաստվում գործակցել այլ ուժերի, դերակատարների հետ: Գուցե այս համատեքստում դիրքորոշման փոփոխությունը նման ենթատեքստ ունենա, բայց դա պայմանավորել միայն ռուս–իրանական հարաբերություններին որոշակի հարված հասցնելու հանգամանքով, սխալ կլիներ: Բնական է, որ ներկայում ԱՄՆ–ի վարչակարգը արդեն ոչ թե նախընտրական քարոզարշավի մեջ է, այլ պետք է կոնկրետ գործողություններ ձեռնարկի, իսկ դրանք ենթադրում են հարաբերությունների որոշակի մակարդակ կամ գոնե լարվածության նվազմանը միտված քայլեր Իրանի հետ երկկողմ կապերի համատեքստում:
– Իսրայելը ԱՄՆ–ի գլխավոր գործընկերն է: Հաշվի առնելով Իսրայելի և Իրանի թշնամական հարաբերությունները` վերոնշյալ հայտարարությունն ի՞նչ արձագանք կգտնի Թել–Ավիվում:
– Պետք է նկատի առնել, որ ԱՄՆ–ն իր քաղաքականությունը ծրագրելիս և իրականացնելիս առաջնորդվում է, ինչպես իրեն հարգող ցանկացած պետություն, սեփական շահերով և տնտեսական ու քաղաքական օրակարգով: Նախորդ վարչակարգի օրոք էլ Իսրայելն ամեն ջանք գործադրում էր, որպեսզի տապալվի Իրանի հետ միջուկային համաձայնագրի ստորագրումը: Եթե ԱՄՆ–ի ներկայիս վարչակարգը իրոք որոշել է փոխել մոտեցումները Իրանի հանդեպ, չեմ կարծում, թե որևէ պետություն կամ լոբբիստական խումբ կկարողանա լրջորեն ազդել այդ քաղաքականության վրա: Անշուշտ, կլինեն փորձեր, բայց դրանք դատապարտված են ձախողման կամ կունենան ոչ լիարժեք արդյունավետություն:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
