Քարանձավների վարձակալության պայմանագրերն արդեն նոտարիատում

Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների՝ պետական ցուցակներում ընդգրկված քանակը 2017 թ. կազմել է 24 հազար 221, որից 139–ը նոր հայտնաբերված օբյեկտներ են: Այս 139–ից էլ 16–ը, որոնք, ի դեպ, բոլորն էլ գտնվում են Սյունիքի մարզում, նորահայտ հուշարձանի կարգավիճակ ունեն: 2017 թ. ամենից շատ հուշարձաններ են հայտնաբերվել Սյունիքի, Արարատի, Տավուշի և Կոտայքի մարզերում, համապատասխանաբար՝ 39, 29, 24 և 15: Ընդհանուր առմամբ, հուշարձանների առկայությամբ ամենահարուստ մարզը Գեղարքունիքն է: Այստեղ տարբեր տարիներին հայտնաբերվել է 5 հազար 267 հուշարձան: Այնուհետև պատմության և մշակույթի հուշարձանների թվով առաջատար են Լոռու և Կոտայքի մարզերը, համապատասխանաբար՝ 3028 և 3227: Երևանում կա նմանատիպ 995 հուշարձան:

Նախորդ տարի հայտնի դարձավ, որ մի քանի հուշարձաններ նախատեսվում է տալ վարձակալությամբ: ՀՀ մշակույթի նախարարությանն ուղղված հարցմանն ի պատասխան՝ Oragir.info–ին տեղեկացրին, որ նախարարությունը ՀՀ պետական ցուցակներում ընդգրկված պատմության և մշակույթի որևէ անշարժ հուշարձան դեռևս վարձակալությամբ չի հանձնել իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձանց:

Բայց միաժամանակ 2017 թ. սկսվել է Վայոց ձորի մարզի «Արենի 1» («Թռչունների»), Գնիշիկ համայնքի «Արջի», «Մոզրովի» և Արագածոտնի մարզի Աղձք համայնքի «Քարե դռներ» քարանձավները զբոսաշրջային նպատակով օգտագործման վարձակալության հանձնման գործընթացը, ինչը պայմանագրերի նոտարական վավերացման փուլում է:

Համացանցից տեղեկանում ենք, որ վարձակալության հանձնման ենթակա էր նաև Գնիշիկ համայնքի վարչական տարածքում գտնվող ևս մեկ քարանձավ՝ «Մագելանի»–ն: Նախորդ տարվա հոկտեմբերին կայացել էր քարանձավները զբոսաշրջության նպատակով վարձակալության տրամադրման մրցույթը: Հայտերի գնահատման արդյունքում հաղթող մասնակիցների գնահատման արդյունքների ամփոփման, հայտարարման և հաղթող մասնակիցների որոշման նիստին հայտարարվել էր, որ մրցույթում հաղթող են ճանաչվել «Ինկար» ՍՊԸ–ն («Մագելանի» քարանձավի զբոսաշրջության նպատակով վարձակալության տրամադրում), «Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամ»–ը («Արջի» և «Մոզրովի» քարանձավներ), «Արենի–1 Քարայր» կոնսորցիում–ը («Արենի 1»), «Աղձք միջնադարյան էթնոմշակութային համալիր թանգարան» ՍՊԸ–ն և «Արտեմիս» ԱԿ կոնսորցիումը («Քարե դռներ»): Ինչպես Հետքն է գրում, մրցույթը հայտարարելուց որոշ ժամանակ անց «Ինկար» ՍՊԸ–ի բնապահպանության նախարարությունը ներկայացված նախագծին դրական եզրակացություն չէր տվել:

Ի դեպ, քարանձավների վարձակալության դիմաց սահմանված տարեկան վարձը տարբեր քարանձավների համար տատանվում է 150–250 հազար դրամի սահմաններում, իսկ վարձակալների կողմից սպասվող ներդրումները կտատանվեն 11–96 միլիոն դրամի սահմաններում:

Հ.Գ.–Ի դեպ, երեկ հայտարարությամբ է հանդես եկել մշակույթի նախարարությունը՝ մասնավորաբար նշելով. «ՀՀ մշակույթի նախարարությունը տեղեկացնում է, որ նախաձեռնում է պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակների համալրում նոր հուշարձաններով: Համալրումը կկատարվի փուլային տարբերակով և պարբերաբար: Խորհրդային Հայաստանի մոդեռնիստական ճարտարապետության բազմաթիվ կառույցներ բարձր են գնահատվում հայ և միջազգային մասնագետների կողմից, տպագրվում են հեղինակավոր ամսագրերում ու գրքերում, սիրված են մեր քաղաքացիների և հյուրերի կողմից, բայց քչերն են ներառված հուշարձանների պետական ցուցակում: Բարձր գնահատելով հասարակության մասնակցության դերը՝ խնդրում ենք հայտնել Ձեր առաջարկությունները Խորհրդային Հայաստանի մոդեռնիստական ժառանգության այն քաղաքաշինական և ճարտարապետական կառույցների, մոնումենտալ արվեստի նմուշների ու կոթողների վերաբերյալ, որոնք ձեր կարծիքով արժանի են ընդգրկվել ցուցակներում և վերցվել պետության պաշտպանության տակ»:

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ-ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ