Կարկտաբեր ամպերը մշակող, կարկուտն անձրև դարձնող համակարգ է ներդրվում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Փաստ»–ի զրուցակիցն է ՀՀ գյուղատնտեսության փոխնախարար Աշոտ Հարությունյանը

– Պարոն Հարությունյան, այս տարի նախարարության կողմից մշակվե՞լ է ինչ–որ ծրագիր գյուղացիների բերքն ու այգիները կարկտից պաշտպանելու համար: Այն, որ հակակարկտային կայանները չնչին ազդեցություն են ունենում, արդեն ոչ ոքի համար գաղտնիք չէ:

– Այս ուղղությամբ պետությունն իրականացնում է պիլոտային ծրագիր: Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունն արդեն հիմնականում պատրաստ է, կիրառում է հրթիռային համակարգ, որը մշակում է կարկտաբեր ամպերը: Վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ կարողանում է ապահովել մինչև 80% արդյունավետություն: Մշակելուց հետո կարկուտը դառնում է անձրև, այլ ոչ թե՝ ամպերն այս կողմ, այն կողմ են տանում:

Կայանները հիմնականում տեղադրված են Արագածոտնի մարզում, Աշտարակ քաղաքի մոտ և դեպի մի փոքր ներքև՝ Արմավիր: Մոտ 60 համայնքի տարածք պաշտպանվելու է այս կերպ: Ծրագիրն առաջին անգամ է գործարկվում Հայաստանում: Ծրագրի առաջին փուլն է, արդյունավետության վերլուծությունը կշարունակենք: Նախատեսվում է մոտակա 1–2 տարում ամբողջ հանրապետությունը դրանով փակել:

Նախարարությունն իրականացնում է նաև մեկ այլ ծրագիր, որով կարկտապաշտպան ցանցեր կտեղադրվեն: Կկատարվի վարկի տոկոսադրույքի սուբսիդավորում, գյուղացին վարկը կարող է ստանալ ընդամենը 2%–ով և մինչև 7 տարի ժամկետով: Այս տարի նախատեսված է կարկտապաշտպան ցանցերով պատել շուրջ 1000 հա խաղողի այգիներ և 350 հա պտղատու այգիներ:

Նշեմ, որ Լոռու մարզում էլ հիմնվում է իտալական սարքավորումներով կարկտապաշտպան ցանցի արտադրություն, որը թույլ կտա ավելի մատչելի գներով ձեռքբերել նման ցանցեր:

– Հայաստանյան գյուղատնտեսության առաջնային խնդիրներից է նաև ոռոգման ջրերի պակասը: Այս տարի ձյունառատ ու անձրևառատ չէր: Ամռանը գյուղացիներն էլ ավելի մեծ խնդիրներ կունենա՞ն, թե նախարարությունն ամեն դեպքում օգնության ինչ–որ տարբերակներ մշակել է:

– Հիմնականում այն տարածքներում, որտեղ դաշտավարությունը, հողագործությունն ու երկրագործությունը անջրդի է, այս պահին խնդիր չունենք, ցանքերը կատարվում են ըստ գոտիների, տեղումներ կան, ծլման հետ կապված խնդիր չկա, նորմալ գարուն է:

Ինչ վերաբերում է Արարատյան հարթավայրին՝ Արմավիրի և Արարատի մարզերին, որտեղ հիմնականում առանց ոռոգման ջրի հնարավոր չէ, փորձել ենք հնարավորության սահմաններում մեղմել սակավաջրության խնդիրը: Որտեղ ջրի հետ կապված ռիսկայնությունը մեծ է, նոր խորքային հորերի տեղադրում և որոշների վերագործարկում է կատարվել: Բացի այդ, ապրիլ–մայիս ամիսներին թերևս անձրևներ կլինեն:

– Սերմերի ու սերմացուի խնդիր նույնպե՞ս չունեն գյուղացիները:

– 1500–1600 գարնանացան գարու սերմացու արդեն իսկ տրամադրվել է մարզերին սուբսիդավորված գներով և նախապես վճարելու պայմանով: Ոչ մի դրամ պարտք չկա: Հայտերը ներկայացնելուց երկու–երեք օրվա ընթացքում սերմը ուղարկվում է: Բավական մեծ քանակությամբ կերային մշակաբույսերի՝ առվույտի, կորնգանի սերմացուներ են իրացվել, մոտ 280 տոննա: Սա լավ է այն առումով, որ ոչ միայն ցանքաշրջանառության խնդիր է կարգավորվում, այլև՝ կերարտադրության խնդիր անասնապահության համար:

Գարնանացան ցորենի սերմացուի մոտ 100 տոննադ ծրագրով իրացվել է, որը հնարավորություն է տվել որոշակի առումով աշնանացանի պակասը լրացնել: Այսօր մենք ստացել ենք ոլոռի, ոսպի, սիսեռի՝ հիմնականում էլիտային սերմացուներ, որոնք տրամադրվելու են փորձառու սերմարտադրողներին՝ հանրապետությունում դրա արտադրությունը ավելացնելու ու հետագայում ցածր ինքնարժեքով հողօգտագործողներին տրամադրելու նպատակով: Նախատեսում ենք ավելացնել բարձրարժեք մշակաբույսերի ցանքատարածությունները, որոնց կարիքը հանրապետությունում շատ կա, և հնարավորության սահմաններում փոխարինել ներկրումը տեղական արտադրությամբ:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում