Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Армянская церковь под давлением. Армяне обращаются во Всемирный совет церквейПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» генерал-майора Аршака Карапетяна с ПасхойIDBank предоставит стипендии на сумму 35 миллионов драмов 103 арцахским студентам Ереванского государственного университета ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»А где же человечность? «Паст»Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)Арман Царукян сделал громкое заявление насчет своего будущегоАрмия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного векаЮнибанк присоединился к Партнерству по финансовому учету углеродных выбросов (PCAF) NYT: Франция, РФ и Китай сорвали решение в Совбезе ООН по войне против ИранаБезопасная среда - ровные возможностиРазъяснение: Почему 18-летнего арестованного Давида Минасяна перевезли из УИУ «Армавир» в УИУ «Абовян»?Юнибанк присоединился к Партнерству по финансовому учету углеродных выбросов (PCAF)Келлог назвал союзников США по НАТО трусами и призвал создать новый альянсАмериканский сенатор заявил, что США проигрывают кампанию против ИранаШеф Пентагона уволил еще двух высокопоставленных военачальников армии СШАТигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотникаВступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиляМарко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с ИраномЕреван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухомНапряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с ИраномВ Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зернаЗатопили плакатами «с сердечками»: «Паст»Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участниковАрмянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в МосквеЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – ОверчукПредставители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в ЕреванеВ Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес АйвазянПри поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсисИран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Политика

Վաշինգտոնյան հուշագիրը՝ տարածաշրջանային վերահսկման նոր մեխանիզմ

Վաշինգտոնում ստորագրված հուշագրի գործարկումից հետո օր օրի ավելի ակնհայտ է դառնում, որ դրա իրական շահառուն Հայաստանը չէ։ Փաստաթղթի շուրջ ստեղծված արագությունն ու գաղտնիության մթնոլորտը, ինչպես նաև դրա կիրառման քաղաքական համատեքստը, փորձագետների շրջանում լուրջ հարցադրումներ են առաջացնում։ Եթե հուշագիրը իրականում ուղղված լիներ տարածաշրջանային կայունությանն ու փոխշահավետ համագործակցությանը, այն չէր ուղեկցվի նման ճնշումներով, հակասություններով և ներքին ապակայունացմամբ։

Թուրքիան և Ադրբեջանը փաստացի հանդես են գալիս որպես գործընթացի հիմնական շահագրգիռ կողմեր՝ իրենց պահելով ոչ թե որպես գործընկերներ, այլ որպես տարածաշրջանում որոշումներ պարտադրող ուժեր։ Նրանց գործողությունները ցույց են տալիս, որ Վաշինգտոնում կնքված պայմանավորվածությունները դիտարկվում են որպես հնարավորություն՝ ամրապնդելու իրենց ազդեցությունը և առաջ մղելու երկարաժամկետ ռազմաքաղաքական նպատակներ։

Խորհրդանշական է նաև բառախաղը, որը ձևավորվել է ճանապարհների թեմայի շուրջ։ Հայկական կողմը խոսում է այսպես կոչված Թրամփի ուղու մասին, մինչդեռ ադրբեջանական կողմը նույն գործընթացը բացահայտ անվանում է Զանգեզուրի միջանցք։ Առաջին հայացքից սա կարող է թվալ տերմինաբանական տարբերություն, սակայն իրականում հենց այստեղ է թաքնված խնդրի էությունը։ Անվանումների այս հակադրությունը ցույց է տալիս, որ կողմերը նույն երևույթը տեսնում են արմատապես տարբեր տրամաբանությամբ։ Մեկի համար այն ենթադրաբար տնտեսական ու տրանսպորտային նախագիծ է, մյուսի համար՝ ինքնիշխանության սահմանափակման և վերահսկման գործիք։

Այս ֆոնին Հայաստանում տեղի ունեցող ներքին զարգացումները առավել մտահոգիչ են դառնում։ Եկեղեցու նկատմամբ ճնշումները, հոգևորականների, ոչ իշխանական համայնքապետերի, գործարարների և քաղաքական գործիչների ձերբակալությունները գնալով ավելի հրապարակային և համակարգային բնույթ են ստանում։ Մարդու իրավունքների խախտումները այլևս չեն կարող դիտարկվել որպես ներքին խնդիր, քանի որ դրանք անմիջականորեն ազդում են Հայաստանի միջազգային հեղինակության և արևմտյան գործընկերների հետ ծրագրերի իրականացման վրա։ Բարերար և գործարար Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ իրականացվող ընտրովի արդարադատությունը ցույց է տալիս, որ իշխանությունը պատրաստ է անտեսել իրավական բոլոր սահմանները՝ հանուն քաղաքական նպատակների։

Վարչապետի կողմից հնչեցված սահմանադրական փոփոխությունների անհրաժեշտության մասին հայտարարությունները ևս տեղավորվում են այս ընդհանուր պատկերում։ Ազգային ինքնության արդիականացման ձևակերպման տակ իրականում թաքնված է Ադրբեջանի վաղուց հնչեցրած պահանջը՝ հրաժարվել տարածքային և իրավաքաղաքական հիմնարար դիրքորոշումներից։ Սահմանադրության փոփոխությունն այս համատեքստում դառնում է ոչ թե ներքին զարգացման, այլ արտաքին ճնշումներին համապատասխանելու գործիք։

Այս գործընթացների վտանգավոր կողմը առավել հստակ է դառնում այն տեղեկությունների ֆոնին, ըստ որոնց՝ ԱՄՆ-ի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները քննարկում են TRIPP նախագծի զարգացման հեռանկարները։ Խոսքը մի երթուղու մասին է, որը ամբողջությամբ անցնում է Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքով՝ Սյունիքի մարզով։ Այն փաստը, որ նման քննարկումները կարող են տեղի ունենալ առանց Հայաստանի մասնակցության, բացահայտ հարված է երկրի սուվերենությանը։ Սա նշանակում է, որ այլ պետություններ փորձում են որոշել Հայաստանի տարածքով անցնող ճանապարհների ճակատագիրը՝ շրջանցելով հենց Հայաստանը։

Վաշինգտոնյան հուշագրի իրական հետևանքները աստիճանաբար ձևավորվում են հենց այս շղթայի մեջ։ Հայաստանը հայտնվում է ճնշումների խաչմերուկում՝ արտաքին պահանջների և ներքին իրավունքների սահմանափակման միջև։ Հուշագիրը, որը ներկայացվում էր որպես հնարավորությունների պատուհան, գործնականում վերածվում է վերահսկման և պարտադրանքի մեխանիզմի։

Այս իրավիճակում ակնհայտ է դառնում, որ հիմնական տուժողը Հայաստանի Հանրապետությունն է՝ իր ինքնիշխանությամբ, իրավական համակարգով և ազգային ինքնությամբ։ Եթե այս գործընթացները շարունակվեն նույն տրամաբանությամբ, ապա Վաշինգտոնում ստորագրված հուշագիրը կմնա ոչ թե խաղաղության կամ զարգացման փաստաթուղթ, այլ մի համաձայնություն, որի իրական գինը վճարում է հենց Հայաստանը։