Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
Politics

Վտանգների քարտեզը՝ հուսադրող վերնագրերի ետևում

Վաշինգտոնի միջնորդությամբ կայացած վերջին բանակցությունները բերեցին մի փաստաթղթի, որը ներկայացվում է որպես «խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման» հռչակագիր։ Իրականում դրա սիրտը տնտեսական և տրանսպորտային միջանցքների բացման գաղափարն է՝ հատկապես Ադրբեջանի մայրցամաքը Նախիջևանին կապող ուղին, որը նախատեսվում է անցկացնել Սյունիքով։ Թեև ներկայացվում է որպես ենթակառուցվածքային նախագիծ, դրա քաղաքական հետևանքները շատ ավելի խորն են, քան թվում է առաջին հայացքից։

Այս հռչակագիրը դեռևս լիարժեք պայմանագիր չէ, բայց արդեն իսկ դարձնում է Սյունիքը Հայաստանի ամենախոցելի տարածքը։ Օրակարգի տեխնիկական կողմը պարզ է՝ ավտոմայրուղի, երկաթուղի, էներգետիկ և թվային կապեր, որոնց աշխատանքը խոստանում են թողնել հայկական իրավասության ներքո, սակայն գործնական կառավարումը հանձնվել է միջազգային կոնսորցիումի։ Սա մեծացնում է արտաքին դերակատարների ազդեցությունը Հայաստանի տարածքում և փաստացի ստեղծում է նոր ուժային հավասարակշռություն տարածաշրջանում։ Խնդիրն այն է, որ մինչ օրս բաց են մնում ամենակարևոր հարցերը՝ մաքսային հսկողությունը, անվտանգության ռեժիմը, հայկական կողմի հավասար մուտքը Ադրբեջանի տարածք և հակառակը։ Եթե այս կետերը չլուծվեն հստակ իրավական և տեխնիկական մեխանիզմներով, Սյունիքը մնում է մշտական ճնշման տակ՝ կախված հարևանների կամ միջազգային օպերատորների քմահաճույքներից։

Հռչակագրի ամենավտանգավոր և քողարկված կետերից մեկը սահմանադրական փոփոխության պահանջն է։ Բաքուն խաղաղության վերջնական պայմանագրի ստորագրումը կապում է Հայաստանի Սահմանադրության նախաբանի փոփոխության հետ՝ պահանջելով հանել Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ հղումը։ Սա ներքին պառակտման և լեգիտիմության ճգնաժամի ռիսկ է։ Հանրաքվեի արդյունքը ցանկացած պարագայում կարող է նոր ճգնաժամեր բացել Հայաստանի ներսում։ Մյուս կարևոր խնդիրը միջազգային օպերատորի իրավական կարգավիճակն է։ Չնայած հռչակագրում շեշտվում է հայկական իրավասությունը, օպերատորի իրավունքները կարող են փաստացի սահմանափակել Հայաստանի վերահսկողությունը։ Եթե պայմանագրերը կազմվեն ոչ հօգուտ Հայաստանի, իրավական վեճերը կլուծվեն միջազգային արբիտրաժներում, ինչը կարող է Սյունիքը դարձնել մշտական տնտեսական և քաղաքական ճնշման օջախ։

Արցախի հայաթափումից հետո Հայաստանի սահմանների և հատկապես Սյունիքի նկատմամբ ճնշումը դարձավ գլխավոր մարտահրավեր։ Ռուսական խաղաղապահների դուրսբերումից հետո Լեռնային Ղարաբաղի հարցը փակվեց, և ամբողջ բեռը տեղափոխվեց Հայաստանի տարածք։ Այդ իսկ պատճառով Սյունիքը նոր փուլում ստանում է գոյաբանական նշանակություն Հայաստանի պետականության համար։ Այս իրավիճակում հավելյալ վտանգ են ներկայացնում արտաքին և ներքին անակնկալները։ Իրանի կոշտ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել սահմանային լարվածության, քանի որ Թեհրանը դեմ է ցանկացած «գեոպոլիտիկ փոփոխության» իր հյուսիսային սահմանին։ Ռուսաստանի դժգոհությունը, թեև բացահայտ չի արտահայտվում, կարող է դրսևորվել տնտեսական և քաղաքական ճնշումների տեսքով։ Թուրքիայի և Ադրբեջանի տնտեսական շահերը կարող են համընկնել, սակայն դրանք կախված են լինելու Երևանի և Բաքվի վերջնական համաձայնությունից։ Ներքաղաքական ճգնաժամի վտանգ կա Հայաստանում՝ սահմանադրական փոփոխությունների և Սյունիքի շուրջ հասարակական բևեռացման պատճառով։

Հայաստանի իշխանությունը պետք է ապահովի, որ խոստացված «հայկական իրավասություն» արտահայտությունը դառնա ոչ թե ձևական, այլ գործնական․ մաքսային և սահմանային ամբողջական վերահսկողություն, հայկական իրավապահների լիազորություններ, ռազմական բեռների և զինծառայողների տարանցման բացարձակ արգելք։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է ապահովել համաչափություն՝ Հայաստանի համար ամրագրելով նույն պայմաններով անցում դեպի Ադրբեջան և այլ ուղղություններ։ Պայմանագրում պետք է հստակ գծված լինեն այն մեխանիզմները, որոնք թույլ կտան խախտումների դեպքում դադարեցնել կամ վերանայել պարտավորությունները։ Վերջապես, արտաքին հավասարակշռության համար պետք է Իրանի հետ մշակել տնտեսական փոխադարձ շահեր և հստակեցնել միջազգային մոնիթորինգի համակարգը։

Վաշինգտոնի գործընթացը Հայաստանի համար կարող է դառնալ տնտեսական հնարավորությունների պատուհան, եթե այն իսկապես ծառայի երկրի սուվերենության ամրապնդմանը։ Բայց նույն գործընթացը պարունակում է նաև Սյունիքի անվտանգության ամենամեծ ռիսկերը։ Արցախի կորուստից հետո Հայաստանը չի կարող իրեն թույլ տալ նոր սխալ՝ սեփական տարածքը վերածելով մշտական ճնշման և շանտաժի գործիքի։