Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
World

Առևտրային պատերազմի նոր շրջափուլն ու բացվող հնարավորությունները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մոտավորապես 1870-ականներից մինչև 1970-ականները, այսինքն՝ մոտ մեկ դար, ԱՄՆ-ը համաշխարհային արդյունաբերական արտադրանքի թողարկման գլխավոր կենտրոններից էր, որի արդյունքում Միացյալ Նահանգները տնտեսական զարգացման լուրջ խթան ստացավ։ Իսկ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ընթացքում, երբ եվրոպական երկրների տնտեսությունները ծանր վնասներ կրեցին, ԱՄՆ-ը, լինելով համեմատաբար անվտանգ աշխարհագրական դիրքում, դարձավ մատակարարման ու սպառման գլխավոր կենտրոնը։ Բայց 1960-ական թվականներից սկսած իրավիճակը սկսեց փոխվել, տեղի ունեցավ համաշխարհային արտադրության տարաբաշխում։

Աստիճանաբար փակվեցին ամերիկյան արդյունաբերական հսկա գործարանները, ինչի արդյունքում էլ կրճատվեցին հազարավոր աշխատատեղեր։ Մի շարք քաղաքներ, ինչպես, օրինակ՝ Դեյթրոյթը, Քլիվլենդը և Փիթսբուրգը, կորցրեցին իրենց երբեմնի արդյունաբերական փառքը։ Այս գործընթացը տեղի ունեցավ նաև այն պատճառով, որ ընկերությունները սկսեցին արտադրական գործարանները ԱՄՆ-ից տեղափոխել այլ երկրներ, օրինակ՝ Մեքսիկա, Չինաստան, Հարավային Կորեա և այլն։ Արտադրության տեղափոխման համար բազմաթիվ պատճառներ կային, սակայն դրանցից առաջնայինը էժան աշխատուժի առկայությունն էր, իսկ արտադրության կազմակերպումն ԱՄՆ-ում դարձավ ավելի թանկ, մյուս կողմից էլ՝ ազդեցություն ունեցան նաև այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են աշխատողների իրավունքների պաշտպանության, բարձր աշխատավարձերի և էկոլոգիական կանոնների հարցերը։

Արդյունքում Չինաստանը, Հարավային Կորեան, Թայվանը, Գերմանիան և այլ երկրներ սկսեցին առաջարկել էժան ու որակյալ արտադրանք։ Եվ աստիճանաբար Չինաստանը սկսեց զբաղեցնել ԱՄՆ-ի կորցրած դիրքերը՝ դառնալով աշխարհի խոշորագույն արդյունաբերական արտադրողը։ Ու պատահական չէ, որ 2000-ականներից սկսած Չինաստանին անվանում են «աշխարհի գործարան»։ Չինաստանը և արդյունաբերական ներուժ ձեռք բերող մյուս երկրներն իրենց արտադրանքով սկսեցին հեղեղել ամերիկյան շուկան՝ օգտվելով նաև այն հանգամանքից, որ համեմատաբար ցածր մաքսատուրքեր են գործում։ Իսկ ԱՄՆ-ի տնտեսությունը, մտնելով հետարդյունաբերական փուլ, սկսեց հենվել առավելապես ծառայությունների ոլորտի վրա։ Պատահական չէ, որ ներկայում տնտեսության համընդհանուր ծավալի ավելի քան 85 տոկոսը ծառայություններն են։ Իսկ ծառայությունների ոլորտում գերակշռում են այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսիք են տեխնոլոգիական ոլորտը, ֆինանսական ծառայությունները, առողջապահությունը և կրթությունը։ Ճիշտ է՝ ԱՄՆ-ը ամբողջությամբ չկորցրեց իր արդյունաբերական կարողությունները, բայց այլևս համաշխարհային կենտրոն չէ։

ԱՄՆ-ը սկսեց ավելի շատ ապրանքներ ներմուծել, քան արտահանել՝ արդյունքում դառնալով ամենամեծ առևտրային դեֆիցիտն ունեցող երկիրը։ 2024 թվականին ԱՄՆ-ի ապրանքների առևտրային դեֆիցիտը հասել է արդեն ռեկորդային 1,2 տրիլիոն դոլարի, ինչը նախորդ տարվա համեմատ զգալի աճ է։ Եվ ԱՄՆ-ում մարդիկ կարոտախտով են հիշում, երբ գործարանները բազմաթիվ աշխատատեղեր էին ապահովում, իսկ տեղական արտադրանքը ոչ միայն ներքին սպառմանն էր բավարարում, այլև արտահանվում էր։ Նման ընկալումներն էլ հիմք են տալիս «տնտեսական նացիոնալիզմի» գաղափարների զարգացման համար։

Ամերիկյան հասարակության ներսում այսպիսի տրամադրությունների առկայությունը էականորեն նպաստեց, որ Դոնալդ Թրամփը կրկին վերադառնա Սպիտակ տուն։ Նա խոստացել է ԱՄՆ-ը կրկին հզոր դարձնել այն համատեքստում, երբ ամերիկյան արդյունաբերությունն ու արտադրությունը վերստին վերելք կապրեն։ Դրա համար նա տրամադրված է իջեցնել ամերիկյան արտադրողների և ընկերությունների հարկերը, փոխարենն ավելացնել արտերկրից մատակարարված ապրանքների նկատմամբ սահմանված մաքսատուրքերը։

Ապրիլի 2-ին Միացյալ Նահանգների նախագահն առևտրային պատերազմ հայտարարեց աշխարհին՝ Սպիտակ տան Վարդերի պարտեզում հանդիսավոր արարողությամբ այդ օրը հռչակելով որպես Ամերիկայի «Ազատագրման օր», անցած դարից ի վեր չտեսնված մաքսատուրքեր սահմանելով դեպի ԱՄՆ ներմուծվող ապրանքների վրա։ Մաքսատուրքերի մասով Թրամփի հիմնական թիրախներ են դեպի ԱՄՆ խոշոր չափաբաժնով արտահանում իրականացնող այնպիսի կենտրոնները, ինչպիսիք են Չինաստանը, ԵՄ երկրները, Կանադան և Մեքսիկան։

Այս երկրներն էլ իրենց հերթին խոստացել են պատասխան քայլեր ձեռնարկել ամերիկյան ապրանքների նկատմամբ մաքսատուրքերն ավելացնելու և այլ ուղղություններով։ ԵՄ-ի անդամ մի շարք երկրներում նույնիսկ ամերիկյան ապրանքները բոյկոտելու շարժում է սկսվել։ Այնուամենայնիվ, բացառված չեն նաև այնպիսի զարգացումները, երբ կողմերի միջև բանակցություններ կարող են սկսվել՝ իրավիճակը մեղմելու նպատակով, մանավանդ որ Թրամփը նախընտրում է նոր գործարքներ կնքել տարբեր հարցերի շուրջ։ Բայց տնտեսագետներն ու բանկերն արդեն զգուշացնում են, որ առևտրային պատերազմը կարող է պայմաններ ստեղծել համաշխարհային տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի նվազեցման, ինֆլ յացիայի ու գների բարձրացման մասով։

Ընդ որում, մինչ ամերիկյան ընկերությունները կփորձեն իրենց արտադրությանը զարկ տալ, մաքսատուրքերի բարձրացման հիմնական բեռն ընկնելու է ամերիկյան սպառողների ուսերին, որոնք ավելի թանկ կվճարեն ներկրված ապրանքների համար։ Եվ այս համատեքստում որոշ փորձագետներ չեն բացառում նաև ԱՄՆ տնտեսության մեջ ռեցեսիայի հավանականությունը։

Մյուս կողմից էլ՝ առկա իրավիճակից որոշ երկրներ կարող են օգտվել, որոնց նկատմամբ նվազագույն մաքսատուրքեր են սահմանվել։ Իսկ այդ երկրների շարքում է նաև Հայաստանը։ Նպատակաուղղված և հետևողական քայլերի արդյունքում կարելի է ներդրումներ ներգրավել այն երկրներից, որոնց նկատմամբ բարձր մաքսատուրքեր են սահմանվել, արտադրությունը տեղափոխել նաև Հայաստան, որտեղից արտահանման կազմակերպումն ավելի էժան կլինի։ Այլ հարց է, որ մեր կառավարությունը ոչ թե նախաձեռնողականությամբ է աչքի ընկնում, այլ «նստած թախտին՝ սպասում է բախտին»։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում