Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact
Socity

Միամտություն կլինի ենթադրել, որ Արևմուտքը կկարողանա արագ փոխարինել Ռուսաստանին այդ բոլոր ոլորտներում․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ամերիկյան carnegieendowment.org հրատարակությունը «Ո՛չ ընկեր, ո՛չ թշնամի. ինչպես ղարաբաղյան ողբերգությունը կփոխի Հայաստանի հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ղարաբաղյան ողբերգությունը վերջնականապես թաղեց Ռուսաստանի՝ որպես պաշտպանի գաղափարը ոչ միայն Հայաստանի քաղաքական վերնախավի, այլ նաև ողջ հասարակության աչքերում։ Նման մտքեր տարբեր ձևերով առաջ էլ գոյություն են ունեցել հայերի մեջ. դրանք սկիզբ են առել առնվազն 19-րդ դարի առաջին քառորդից, սակայն այժմ, եթե անգամ երկու երկրների հարաբերություններում առկա ճգնաժամը հաղթահարվի, հայերի գիտակցության մեջ Ռուսաստանի կերպարն այլևս այն չի լինի։ Երկար տարիներ պաշտոնապես համարվում էր, որ Երևանը վարում է բազմավեկտոր արտաքին քաղաքականություն, սակայն ակնհայտ էր, որ ռուսական ուղղվածությունը ամենակարևորն է:

Սակայն այս տարվա սեպտեմբերյան մեկօրյա պատերազմը և դրան հաջորդած հայերի արտագաղթը Լեռնային Ղարաբաղից նույնիսկ ռուսամետ հայերի համար ակնհայտ դարձրեց, որ Ռուսաստանը ի վիճակի չէ կամ չի ցանկանում պաշտպանել Ղարաբաղի հայերին: Ասոցիացիաներ առաջացան Առաջին համաշխարհային պատերազմի դեպքերի հետ, երբ ռուսական զորքերի հեռանալը ստիպեց հայերին փախչել առաջ շարժվող թուրքական բանակից։ Միայն թե այս անգամ հայերի արտագաղթը տեղի ունեցավ ոչ թե ռուսական զորքերի հեռանալուց հետո, այլ նրանց ներկայությամբ։ Արդյունքում, սեպտեմբերյան իրադարձությունները, հակառակ սպասումներին, ոչ միայն չհանգեցրին Փաշինյանի իշխանության անկմանը, այլ, ընդհակառակը, թուլացրին ռուսամետ ընդդիմությանը։

Հայերի մեջ կոնսենսուս է ձևավորվում, որ տեղի ունեցածից հետո Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների շարունակությունն անհնար է։ Ինչպիսի՞ն է լինելու Հայաստանի հետ ռուսական քաղաքականությունը: Առաջին հերթին Հայաստանի համար ամենալուրջ խնդիրը մնում է հակամարտությունը Ադրբեջանի և նրան սատարող Թուրքիայի հետ։ Լեռնային Ղարաբաղի հայազրկումից հետո Բաքվի հայտարարությունների ագրեսիվության աստիճանը նվազել է, սակայն Ալիևը չի շտապում Հայաստանի հետ ստորագրել խաղաղության պայմանագիր։ Երևանը չգիտի, թե ինչպես մեկնաբանել Բաքվի այդ քայլը։ Թերևս Ադրբեջանը չի շտապում, քանի որ արդեն ստացել է այն ամենը, ինչ ուզում էր։

Բայց նաև չի բացառվում, որ Բաքուն միտումնավոր է ժամանակ ձգում, որպեսզի միջազգային հանրությունը մարսի ԼՂ-ի սեպտեմբերյան իրադարձությունները և ավելի հանգիստ արձագանքի հաջորդ սրացմանը։ Ինչ էլ լինի, վերջին իրադարձությունները համոզեցին Երևանին, որ անհրաժեշտ է լուծում փնտրել հարևանների հետ։ Բայց Հայաստանի ղեկավարության խաղաղասիրական հռետորաբանությունը Հայաստանում դիմադրության է հանդիպում՝ հանրային դաշտում բարձրաձայն, պետական ապարատում՝ խուլ: Այդուհանդերձ, թե՛ քաղաքական էլիտայի, թե՛ փորձագիտական հանրության մեջ կա աճող կոնսենսուս, որ նման քաղաքականությունն այլընտրանք չունի։ Երևանի ցանկացած այլ գիծ կբերի նոր սրացումների և նոր պարտությունների։

Իհարկե, Հայաստանը չի կորցրել ուժերի ներկա հարաբերակցությունը շտկելու հույսը, և դա՝ առաջին հերթին Արևմուտքի հետ համագործակցության միջոցով։ Վերջին ամիսներն աննախադեպ են դարձել արևմտյան ուղղությամբ Հայաստանի իշխանությունների ակտիվության մակարդակով։ Բայց Երևանում հասկանում են, որ Արևմուտքի հետ մերձեցման գործընթացը որոշակի սահման ունի։ Հայաստանը շարունակում է կախված լինել Ռուսաստանից անվտանգության, էներգետիկայի և տրանսպորտի կենսական հարցերում, և միամտություն կլինի ենթադրել, որ Արևմուտքը կկարողանա արագ փոխարինել Ռուսաստանին այդ բոլոր ոլորտներում, հատկապես հիմա, երբ Ուկրաինայում և Մերձավոր Արևելքում ավելի առաջնահերթ խնդիրներ կան։ Ակնհայտ է նաև, որ Ադրբեջանի հետ հակամարտության նոր սրման դեպքում դժվար է ակնկալել ուղղակի ռազմական օգնություն Արևմուտքից։

Ամենայն հավանականությամբ, ամեն ինչ կսահմանափակվի Բաքվի վրա դիվանագիտական ճնշումներով և պատժամիջոցներով, որոնց արդյունավետությունը կասկածելի է։ Հետևաբար, Երևանը փորձում է զգույշ լինել Արևմուտքի հետ նոր հարաբերություններում, չկրկնել անցյալի սխալները և բոլոր հույսերը չդնել միայն մեկ ռազմավարական դաշնակցի վրա։ Այստեղից էլ Ռուսաստանի հետ բոլոր կապերը խզելու դժկամությունն ու այլ գործընկերներ փնտրելը։ Նոր գործընկերների դեպքում ամենաակնհայտ ընտրությունն Իրանն է, որը, չնայած իր անտարբեր վերաբերմունքին Լեռնային Ղարաբաղի իրադարձություններին, բազմիցս է կրկնել, որ սահմանների փոփոխություններ չպետք է լինեն: Ամեն դեպքում, Իրանը թեև բարդ, բայց կենսական գործընկեր է Հայաստանի համար, և, հետևաբար, շրջվելով դեպի Արևմուտք՝ Երևանն անպայման պետք է այնպես անի, որ Թեհրանում շատ գրգռվածություն չառաջացնի։ Մեկ այլ գործընկեր, որի հետ Երևանը հույսեր է կապում, Հնդկաստանն է:

Նյու Դելին Հայաստանին նկատել է 2020 թվականի պատերազմից հետո, երբ Ադրբեջանին ակտիվորեն աջակցում էին ոչ միայն Թուրքիան և Իսրայելը, այլ նաև Պակիստանը։ Այդ ժամանակվանից սկսած Հնդկաստանի և Հայաստանի միջև շփումներ են սկսվել, այդ թվում՝ զենքի մատակարարման ոլորտում։ Հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանի նոր գործընկերներից ոչ մեկը պատրաստ չէ ստանձնել իր անվտանգության երաշխավորի դերն այնքանով, որքանով Ռուսաստանն է, հասկանալի է դառնում Մոսկվայի հետ կապերն ամբողջությամբ խզելու Երևանի դժկամությունը։ Սակայն Մոսկվայում Արևմուտքի հետ հարաբերությունները զարգացնելու Հայաստանի ցանկացած փորձ ընկալվում է որպես թշնամական քայլ, և Երևանի հետ համագործակցությունը կառուցվում է «ուր են գնալու» սկզբունքով։

Մոսկվան դեռևս Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու բազմաթիվ լծակներ կամ գոնե նրան պատժելու բազմաթիվ եղանակներ ունի: Ճիշտ է, արմատական միջոցների կիրառումը թեև մեծ վնաս կհասցնի Հայաստանին, բայց չի օգնի նրան վերադարձնել ռուսական ազդեցության գոտի և միայն կհանգեցնի հակառուսական տրամադրությունների աճին և նոր գործընկերների ավելի ակտիվ որոնմանը։ Այդ ամենը որոշակի հիմք է տալիս հուսալու, որ Մոսկվան և Երևանը դեռ կկարողանան հաղթահարել էմոցիաները և գտնել փոխգործակցության ինչ-որ նոր ձևաչափ կամ գոնե քաղաքակիրթ կհեռանան միմյանցից։ Թեև հետխորհրդային մյուս երկրների հետ հարաբերությունների պատմությունը ցույց է տալիս, որ Մոսկվան միշտ չէ, որ ռացիոնալ որոշումներ է ընտրում։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում