Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure Funding
Politics

Դե, դա ինձ հետ չի լինի, դե, դա մեզանից հեռու է, ու մեկ էլ՝ վա՜յ, բա էս ո՞նց այսպես եղավ....

Երբ վթարի կամ պատահարի ականատես ենք լինում, մեզանից շատերն, անկասկած, մտածում են՝ դա ինձ հետ չի կարող լինել: Հաստատ կան մարդիկ, որ նման դեպքերում թեթևակի վերամբարձությամբ վրա են բերում. «Այ մարդ, դե մի քիչ ուշադիր եղեք, էլի...»: Ասում է և... փողոցն անցնում դրա համար չնախատեսված հատվածով: Երբ տեղեկանում ենք ծանոթ կամ մտերիմ մարդու ծանր հիվանդության մասին, անկասկած, շատերս մեզանից հեռու ենք վանում այն միտքը, որ դա կարող է նաև մեզ հետ պատահել: Շատերը նույնիսկ մտածում են՝ չէ, ես առողջ ապրելակերպ եմ վարում, չեմ ծխում, ինձ հետ չի լինի նման բան, ես առողջ եմ: Թեպետ նման դեպքերում տեղին է հիշեցնել երգիծաբանի դիտարկումը, որ չկան առողջ մարդիկ, կան չհետազոտվածներ:

Բայց, ամեն դեպքում, ելակետն այն է, որ դա, այո, պատահել է մեկ ուրիշի հետ, բայց մեզ հետ չի պատահի: Ինչո՞ւ չի կարող պատահել: Չկա ոչ մի ռացիոնալ բացատրություն: Երևի իսկապես պարզապես մեզանից հեռացնում ենք նման հնարավորությունը: Գուցե՝ ենթագիտակցորեն: Ուղղակի չի պատահի, և՝ վերջ: Ընդ որում, շեշտենք, բոլոր պարագաներում խոսում ենք սևեռուն, հետապնդող մտքեր չունեցողների, ոչ «պանիկյորների» մասին:

Երբ մասնակցում ենք որևէ հարազատ կամ ոչ հարազատ մարդու հոգեհանգստյան կամ հուղարկավորության արարողությանը, մենք հնարավորինս աշխատում ենք մեզանից հեռու վանել այն միտքը, որ, մեր մեջ ասած, մենք էլ ենք մահկանացու, և մի օր նույնը կարող է լինել մեր հետ: Եթե նույնիսկ դրա մասին մտածում ենք, ամեն դեպքում ինքներս մեզ մխիթարում ենք, որ մեզ համար դեռ վաղ է, մենք դեռ, այսպես ասած, ջահել ենք:

Մի խոսքով՝ մահվան հետ կապված մտքերը հեռու ենք վանում: Չնայած մեկ այլ սրամիտ ու տաղանդավոր մարդ ժամանակին նկատել է, որ մարդը հանկարծակի՛ մահկանացու է, այ թե որն է ֆոկուսը: Իհարկե, մարդու մտքերը պետք է դրական լինեն, իհարկե, լավատես լինելը լավ բան է, սակայն եթե դա չի հանգեցնում ավելորդ «արխայնության»:

Թվում է, թե սրանք զուտ կենցաղային, կամ այսպես ասած՝ «ժիզնեննի» դիտարկումներ են: Այո, բայց ոչ միայն: Հիմնական պահն այստեղ այն է, որ ակնհայտ վտանգի, սպառնալիքի «մոտով անցնելիս» մենք կամ մեզանից շատ-շատերը ոչ թե այն մասին են մտածում, որ պետք է ամեն ինչ անել, որպեսզի ինքներս խուսափենք նման վտանգներից ու սպառնալիքներից, այլ պարզապես մեզանից հեռու ենք վանում մտքերը, որ մեզանից յուրաքանչյուրի հետ նույնը կարող է պատահել:

Երբ 2018-ին թավշյա թմբիրի կամ մշուշի մեջ չընկած հատուկենտները բարձրաձայնում էին, ասում, որ այս արկածախնդրությունը մեծ ողբերգությամբ է շարունակվելու, ասում էին, որ այս անձինք եկել են Արցախը հանձնելու, Հայաստանը կործանելու համար, նրանց լավագույն դեպքում հակադարձում էին, թե՝ էս ի՜նչ եք ասում, հնարավոր չի, ո՜նց կհանձնեն Արցախը, ո՞նց կհանձնեն հողերը, հանձնողին կհանձնենք հողի՜ն, թող միայն փորձե՜ն, ոնց բերել ենք, էդպես էլ կհանենք...

Այստեղ չենք հիշեցնի, թե ոչ «լավագույն դեպքում» ինչ կեղտոտ վիրավորանքներ էին հասցեագրում նմաններին, այդ թվում՝ մեզ: Իմաստ չունի հիշեցնել: Գոնե տողերիս հեղինակները դա երբեք չեն մոռանա ու չեն ների, իսկ մյուսներին էլ ավելորդ է հիշեցնել:

Բայց երբ այդ ամեն ինչը եղավ, երբ փաստացի տեղի ունեցավ, երբ տասնամյակներով թուրքական ասպատակություններից ազատված տասնյակ գյուղեր ու քաղաքներ նորից դարձան սահմանամերձ ու հայտնվեցին թշնամական ուղիղ նշանառության տակ, նրանք՝ նախկին զգուշացումները ցուցադրաբար արհամարհողները, անտեսողները սկսեցին... հիմար «արդարացումներ» հորինել կամ հավատալ ակնհայտ ապուշությունների, թե՝ «էդ սաղ հլա Աշոտ Երկաթի ժամանակ էին տվել...»: Բայց գլուխը՝ քարին, թե իրենք ինչ անհեթեթությունների էին հավատում:

Էականն այլ բան է. երբ հրետակոծվում էր Ջերմուկը, Երևանում, տո անգամ հենց սահմանամերձ բնակավայրերում շատերը ասում էին՝ դե, դա մեզանից հեռու է, դա մեզ չի վերաբերվում, այստեղ հո խաղա՞ղ է, այստեղ այսօր դեռ չեն կրակել:

Հիմա, երբ ասում ես, որ «խաղաղության օրակարգը» բերելու է ու տարվում է այն բանին, որ վաղը, մյուս օրը որևէ ադրբեջանցի թուրք գալու է մտնի քո տուն և ասի, որ դա Փաշինյանն իրեն է տվել ու այլևս ինքը պիտի այդտեղ ապրի, երբ ասում ես, որ «անկլավները» տալուց հետո ոչ մի «լավ կյանք» էլ չեք ունենալու, ինչպես երազում էիք, թե՝ «Արցախը տանք ու հանգիստ ապրենք», և բնականաբար, չեղավ ու չէր էլ կաող նման բան լինել, միևնույնն է, շատերը ձևացնում են, թե չեն հավատում, որ նման բաներ կարող են լինել:

Չէ՜, ի՞նչ եք ասում, ո՞նց կարող է նման բան լինել...

Դե, դա ինձ հետ չի լինի, դե դա մեզանից հեռու է...

Ու մեկ էլ՝ վա՜յ, բա էս ո՞նց էսպես եղավ, բա ի՞նչ, բա ո՞նց անենք...

Ու վերջում՝ որևէ պատճառաբանություն. որ ոչինչ չլինի, «դե, մեր բախտն էս է» տարբերակը կա ու կա:

Ու բացարձակապես մոռանում են, չեն ուզում անգամ մի փոքր մտածել և ընկալել, որ դա բախտի հարց չէր: Որ դա այդպես եղավ, որովհետև իրենք ապրել ու ապրում են առանց վտանգի զգացողության, առանց հայրենիքի զգացողության: Մի բնակավայրում ապրողին ամենևին չի հուզում, թե մյուս բնակավայրում ինչ վիճակ է: Ու սա, նկատենք, այն դեպքում, երբ անծայրածիր մի երկրում չենք ապրում, այլ այնքան փոքր ու փոքրացած երկրում, որ եթե նույն Աշոցքում մեկը մի քիչ ուժեղ փռշտա, Մեղրուց, լավ, Կապանից կարող են ասել՝ «առողջություն»:

Վտանգի զգացողությունն այն է, որ երբ թշնամին Սև լիճն էր օկուպացնում, հանրային ընկալումն այն չէր, որ դա նույնն է, թե թշնամին, օրինակ՝ Երևանյան լճի մի ափը գրավի: Ու ոչ միայն հանրային ընկալումը, այսպես կոչված իշխանությունն ընդհանրապես մտածում ու ասում էր՝ բա մեզ պե՞տք է այդ սարի վրա դիրք ունենանք, եթե այդ սարը տարվա 8-9 ամիսը ձյան տակ է:

Եթե մտածում եք, թե Երևանը Սյունիքից հեռու է... Մի՛ մտածեք: Հեռու չի: Շատ ավելի մոտիկ է, քան որևէ մեկը կարծում է:

Եթե կարծում եք, թե Արցախը «բարեհաջող» հանձնելուց հետո վտանգը վերացել է կամ նվազել, ու, եթե նման «մտքեր» ունենալով՝ Նիկոլի կաբինետի անդամ չեք, ապա չարաչար սխալվում եք:

Վտանգը բազմապատկվել է, վտանգը տասնապատկվել է: Որովհետև Արցախը ոչ թե Հայաստանի բեռն էր, այլ Հայաստանի վահա՛նը, որ այդպես էլ չհասկացաք շատերդ: Որ վահանը բռնելը բեռ համարեցիք ու հիմա շվարած «ուրիշ մեղավոր» եք փնտրում ու գտնում: Վտանգը արդեն մեր տներին է հասել: Տեսնես կզարթնե՞ք: Դեռ Հայրենիքի զգացողությունը՝ մի կողմ: Գոնե ինքնապահպանման բնազդը կարթնանա՞...

ԱՐՄԵՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

ԱՐՏԱԿ ՃԱՂԱՐՅԱՆ