English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead
All Timeline »
Economy

Հայաստանը հայտնվել է ներմուծումների ուժեղ ճնշման տակ

ՄԻ՛ վճարեք հոսանքի գումար, այն այսուհետ ԱՆՎՃԱՐ է՝ https://4q5w.short.gy/Solaron-old

Պաշտոնական տվյալներով, արտահանումը Հայաստանից մեծ տեմպերով ավելանում է, ու թվում է, թե դա պիտի հանգեցներ արտաքին առևտրի հաշվեկշռի բարելավման։ Բայց հակառակն է եղել. տեղի է ունեցել բացասական հաշվեկշռի խորացում։

Խոսքը արտահանման և ներմուծման հարաբերակցության մասին է։ Եթե անցած տարվա այս ժամանակահատվածում ներմուծումը 1,58 անգամով էր գերազանցում արտահանմանը, այս տարի արդեն 1,73 անգամով է գերազանցում։ Սա նշանակում է, որ ներքին շուկայում ավելանում է ներմուծվող ապրանքների կշիռը՝ ի հաշիվ տեղական արտադրության։ Պատճառն այն է, որ տեղական արտադրությունը խթանելու փոխարեն՝ իշխանություններն իրականացնում են այնպիսի տնտեսական ու ֆինանսական քաղաքականություն, որն առավելությունը տալիս է ոչ թե տեղական արտադրությանը, այլ ներմուծմանը։ Արդյունքում՝ տեղական արտադրությունն իր տեղը զիջում է ներմուծմանը։

Դա կապված է մի կողմից՝ ներքին արտադրության թույլ զարգացումների, մյուս կողմից՝ ներմուծման համար ստեղծված բարենպաստ պայմանների հետ։

Որքան էլ իշխանությունները հպարտանում են, որ ունենք տնտեսական ակտիվության բարձր աճ, դա բոլորովին էլ չի խոսում մեր տնտեսության առավելությունների մասին։ Իրական հատվածում, որը պիտի ապահովեր ներքին շուկայի պահանջարկը, զարգացումներ գրեթե չկան կամ շատ ցածր են։ Տեղական արտադրանքը չի դիմանում ներմուծման մրցակցությանը։

Ներմուծման համար ստեղծվել են չափից դուրս նպաստավոր պայմաններ՝ կապված հատկապես ազգային արժույթի ամրապնդման և տարադրամի էժանացման հետ։ Դրամը թանկացել է՝ մի կողմից հարվածելով տնտեսության արտահանելի հատվածին, մյուս կողմից՝ առավելություններ ստեղծելով ներմուծման համար։

Զարմանալի չէ, որ Հայաստանը հայտնվել է ներմուծումների ուժեղ ճնշման տակ։ Թվում է, թե ակտիվ արտահանումներ ենք իրականացնում, բայց ներմուծումների աճի տեմպը շատ ավելի բարձր է։ Դրա հետևանքով էլ խորանում է արտաքին առևտրի բացասական հաշվեկշռը։ Արտահանման աճի տեմպն անհամեմատ ավելի ցածր է, քան ներմուծմանը։

Պաշտոնական տվյալներով, տարվա առաջին կեսին ներմուծումը Հայաստան ավելացել է 48,7 տոկոսով։ Եթե այս աճը բերում ենք դրամային տեսքի՝ ստացվում է ավելի քան 1 մլրդ 79 մլն դոլար։ Այս տարվա ընդամենը 6 ամսվա ընթացքում ներմուծումները 1 մլրդ 79 մլն դոլարով ավելի շատ են եղել։

Իհարկե, դրա վրա իր ուղղակի ազդեցությունն է ունեցել նաև գնաճը։ Բայց այն միայն գնաճով չէ, որ պայմանավորված է։ Ավելացել է նաև բուն ներմուծումը։

Դրան նպաստել են ոչ միայն փոխարժեքները, այլև իշխանությունների իրականացրած տնտեսական քաղաքականությունը։ Նույն Թուրքիայի օրինակը բերենք. անցած տարի հայտարարված էմբարգոյի պայմաններում թուրքական ապրանքների ներմուծումը Հայաստան էապես կրճատվել էր, և դրանց մի մասը փոխարինվել էր տեղականով։ Այս տարվա սկզբից իշխանությունները որոշեցին վերացնել էմբարգոն ու շատ արագ վերականգնեցին թուրքական ապրանքների հոսքը մեր շուկայում։ Հինգ ամսում Թուրքիայից ներմուծումն ավելացել է 10 անգամ։

Սա միայն ուղղակի ավելացում չէ։ Դրա հետևանքով տուժել է ներքին արտադրությունը, որն իր հնարավորություններով միշտ չէ, որ կարողանում է մրցակցել թուրքական էժան ապրանքների հետ ու աստիճանաբար դուրս է մղվում շուկայից։

Սրանով տեղական արտադրությունը փոխարինվում է ներմուծմամբ։ Եվ դա միայն Թուրքիայի հետ առևտրային հարաբերությունների պարագայում չէ, որ տեղի է ունենում։ Դա է վկայում նաև ներմուծման նման կտրուկ աճը։

Երբեմն իշխանությունները սիրում են ներմուծման աճը կապել տնտեսության տեխնիկական վերազինման հետ։ Ճիշտ է, մեքենաների, սարքավորումների և մեխանիզմների գծով ունենք ներմուծման աճ, բայց նախ՝ դա այն աճը չէ, որի մասին կարելի է խոսել, և երկրորդ՝ այդ աճի մեջ մեծ է հատկապես տրանսպորտային միջոցների, մասնավորապես՝ ավտոմեքենաների ներմուծման բաժինը։ Դրանց մի մասն էլ վերարտահանվում է։ Պատժամիջոցների կիրառումից հետո Ռուսաստանը նպաստավոր շուկա է դարձել տրանսպորտային միջոցների վերարտահանումների համար, որից և օգտվում են նաև հայաստանյան գործարարները։ Սակայն դա իրականում մեր տնտեսության հետ որևէ կապ չունի, թեև ազդում է՝ ինչպես ներմուծման, այնպես էլ՝ արտահանման ցուցանիշների վրա։ Նաև դրա արդյունքում է ավելացել արտահանումը Ռուսաստան։ Թեև՝ անգամ այդ պայմաններում, Ռուսաստանից ներմուծման աճի տեմպը շատ ավելի բարձր է եղել, քան արտահանմանը։

Ռուս-ուկրաինական հակամարտության ու Ռուսաստանի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցների սկզբնական շրջանում մի պահ թվում էր, թե Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կարող է մեծապես տուժել։ Բայց պաշտոնական տվյալներն այլ բան են ասում։ Ռուսաստանը շարունակում է ոչ միայն լինել Հայաստանի ամենախոշոր առևտրային գործընկերը, այլև այդ հարաբերություններն այս տարի շատ ակտիվ ավելացել են և առաջին հերթին՝ ներմուծման ավելի բարձր աճի արդյունքում։

Չնայած Ռուսաստանի տնտեսության դժվարություններին ու կիրառված պատժամիջոցներին, այս տարվա առաջին 5 ամիսներին Ռուսաստանից ապրանքների ներմուծումը Հայաստան ավելացել է 42,5 տոկոսով։ Դրամային արտահայտությամբ այն կազմել է գրեթե 840 մլն դոլար՝ անցած տարվա 589 միլիոնի դիմաց։

Գրեթե 251 միլիոնով ավելի շատ ապրանք է այս տարի ներմուծվել Ռուսաստանից Հայաստան։

Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումն էլ է ավելացել, բայց գումարային առումով գրեթե 3 անգամ ավելի քիչ։

Հակամարտության սկզբնական փուլում 2 երկրների միջև առևտրի շրջանառությունները մի պահ իսկապես խնդիրների բախվեցին։ Մարտին՝ ինչպես արտահանման, այնպես էլ՝ ներմուծման ծավալները կրճատվեցին, բայց հետո արագորեն վերականգնվեցին։ Մի բան, ինչը չի կարելի ասել հայ-ուկրաինական առևտրային հարաբերությունների մասին։ Դրանք հակամարտությունից հետո կտրուկ նվազեցին ու շարունակում են այդպիսին մնալ։

Գրեթե դադարել է հատկապես արտահանումը։ Հակամարտությանը հաջորդած 3 ամիսներին Հայաստանից Ուկրաինա է մատակարարվել ընդամենը 933 հազար դոլարի ապրանք։ Արտահանումը նվազել է ավելի քան 46 տոկոսով։

Որքան էլ կարող է տարօրինակ լինել, ներմուծումն Ուկրաինայից ավելի քիչ է տուժել։ Թեև տեմպը ընկել է, բայց հակամարտությունից հետո էլ այդ երկրից շարունակվել է ապրանքների ներկրումը։ Վերջին երեք ամսում բերվել է գրեթե 12 մլն դոլարի ապրանք։

Տարօրինակ բարձր ակտիվություն է դիտարկվել Միացյալ Նահանգներից իրականացվող ներմուծումների առումով։ Նախորդ տարվա համեմատ ներմուծումն աճել է 2,4 անգամով՝ 37,5 մլն դոլարից հասնելով գրեթե 91 միլիոնի։

Թե հատկապես ո՞ր ապրանքների ներմուծման պահանջարկն է հանգեցրել այդպիսի կտրուկ փոփոխության, հնարավոր կլինի ասել ավելի ուշ, երբ կհրապարակվեն ներմուծման ապրանքային տվյալները, ըստ երկրների։

Իհարկե, ներմուծումների ակտիվությունը Հայաստան միայն Ռուսաստանով ու Միացյալ Նահանգներով չէ, որ պայմանավորվել է։ Դա նկատելի է նաև բազմաթիվ այլ երկրների հետ ունեցած առևտրային հարաբերություններում։ Ընդհանրապես Հայաստանը շատ քիչ երկրների հետ ունի դրական առևտրային հաշվեկշիռ, որը մեր տնտեսության լավ վիճակից չի գալիս։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation

1

 Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform

2

 Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference

3

 IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh

4

 From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and S...

5

 Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation

6

 Idram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects

7

 You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality

8
Sport
"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions League Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality Idram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation
Economy
Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform "Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams Mher Ananyan joins Unibank's Management Board
Culture
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program The Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll