Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
Economy

Արդյո՞ք Հայաստանը հարյուր միլիոնավոր դոլարներ կկորցնի Ռուսաստանից արվող փոխանցումների նվազման պատճառով

Հայաստանում ֆիզիկական անձանց կողմից դրամական փոխանցումների հոսքով փետրվարը ռեկորդային ամիս է դարձել: Փոխանցումների ընդհանուր գումարը հասել է 180.1 մլն դոլարի՝գերազանցելով անցյալ տարվա ցուցանիշը, որը կազմել է 48.4 մլն դոլար (աճը՝ մոտ 1.4 անգամ):

Այս ոլորտում դրական տեղաշարժը մեծապես կապված է Ռուսաստանի հետ, որտեղից ստացվող փոխանցումների հոսքը մեծացել է 30.3 մլն դոլարով (կամ մոտ 1.6 անգամ): ԱՄՆ-ի առումով ցուցանիշներն զգալիորեն ավելի ցածր են. աճը կազմում է մոտ 4.3 մլն դոլար (կամ 12 տոկոսից ավելի քիչ):

Հատկանշական է, որ օրացուցային տարվա առաջին ամիսները, սովորաբար, առանձնանում են Ռուսաստանից արվող փոխանցումների նվազագույն արժեքով: Գումարների հոսքը նկատելիորեն ակտիվանում է գարնան ամիսներին՝ այդ երկիր աշխատանքային միգրանտների զանգվածային մուտքից հետո: Սակայն այս տարի այդ «ավանդույթները» անխուսափելիորեն խախտվում են:

Ռուսաստանից արվող փոխանցումների չափով Հայաստանը միջին տեղ է զբաղեցնում ԱՊՀ երկրների վարկանիշում՝ անցյալ տարի գրանցված 7 տոկոսից պակաս մասնաբաժնով: Ռեկորդակիրն այս առումով Ուզբեկստանն է (43 տոկոս մասնաբաժնով), որին հաջորդում են Ղրղզստանն (17 տոկոսից քիչ) ու Տաջիկստանը (14 տոկոս): Համապատասխանաբար, տարբերվում է նաեւ միգրանտների թվաքանակը:

Այսպես, անցյալ տարի Ռուսաստանում արված միգրացիոն հաշվառման տվյալներով՝ Ուզբեկստանը 8.5 անգամ գերազանցել է Հայաստանին: Դա մոտավորապես համապատասխանում է երկու երկրի բնակչության թվաքանակի հարաբերակցությանը: Ի դեպ, Ուզբեկստանն, ի տարբերություն Հայաստանի, լայն աջակցություն է տրամադրում իր աշխատանքային միգրանտներին ՌԴ մուտքի եւ ժամանակավոր զբաղվածության հարցում:

Միեւնույն ժամանակ Արեւմուտքի երկրների զանգվածային պատժամիջոցների պատճառով՝ ՌԴ տնտեսությունը հայտնվել է բավականին բարդ իրավիճակում: Որոշ գնահատումների համաձայն՝ երկրի ՀՆԱ-ն ընթացիկ տարում կարող է կրճատվել 10 տոկոսով: Միունույն ժամանակ զգալի անկում է նկատվում այն ոլորտներում, որոնցում զբաղված է մեր սեզոնային աշխատանքային միգրանտների մեծամասնությունը:  

Այսպես, Ռուսաստանում բնակարանների կառուցման ծավալները կարող են կրճատվել 20 տոկոսով, իսկ կոմերցիոն անշարժ գույքինը՝ 40 տոկոսով: Նույնիսկ լավատեսական սցենարների համաձայն՝ մանրածախ ապրանքաշրջանառության ծավալի անկումը կարող է հասնել 8-9 տոկոսի: Կյանքը Ռուսաստանում զգալիորեն թանկանում է. տարեկան գնաճը կանխատեսվում է 17-20 տոկոսի սահմանում:

Անկախ արտասահմանյան մասնագետների կարծիքով՝ գործազրկությունը երկրում կարող է աճել ավելի քան 2 անգամ: Պարզ է, որ բոլոր այդ գործոնները բացասաբար են ազդելու միգրանտների չորակավորված աշխատանքի պահանջարկի վրա: Իսկ նրանց, ովքեր աշխատանք են գտել Ռուսաստանում, իրական եկամուտների անխուսափելի կրճատում է սպասվում:

Վերոնշյալ գործոնների հետեւանքներն արդեն հասցրել են դրսեւորվել: Արտասահմանյան ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ՝ ԱՊՀ երկրներից աշխատնքային միգրանտների արտահոսք է սկսվել: Իսկ ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին այս տարի: Մեր պաշտոնյաներն արդեն հասցրել են «կանխատեսել» Ռուսաստանից դրամական փոխանցումների կրճատում 40 տոկոսով: Դա նշանակում է տարեկան մոտ 350 մլն դոլարի կորուստ, ինչը բառացիորեն աղետ կլինի հայրենական տնտեսության համար:

Նշենք, որ ի թիվս այլ հանգամանքների, Ռուսաստանից արվող դրամական փոխանցումների հետ կապված եւս մեկ ոչ պակաս կարեւոր կետ կա: Պարզ է, որ ասֆալտ փռելով կամ այդ երկրում ապրանքների մանրածախ վաճառքով զբաղվում են մեր հասարակութան՝ նյութապես անապահով շերտերի ներկայացուցիչները: Ռուսաստանից Հայաստան արվող դրամական փոխանցումների միջին մակարդակն անցյալ տարի կազմել է 316 դոլար: Այդ արժույթի գնման ներկայիս փոխարժեքով՝ դա հավասար է 147 000 դրամի: Ակնհայտորեն, առասպելկական գումար չէ: Սակայն, ըստ երույթին, շատ ընտանիքներ կարող են զրկվել նաեւ այդ համեստ եկամուտից:

Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստանից Հայաստան արվող դրամական փոխանցումների ճնշող մեծամասնությունը (մոտ 74 տոկոս) բաժին է ընկնում այդ երկրի ռեզիդենտների կողմից արվող փոխանցումներին: Դրանք ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Հայաստանի քաղաքացիներն են, այդ թվում՝ աշխատանքային միգրանտները, որոնց ռեզիդենտի կարգավիճակ է տրվել:

Ընդունենք, որ ներկայացված թվերը համապատասխանում են իրականությանը: Այդժամ կարելի է որոշակիորեն ավելի լավ սցենարի հույս ունենալ: Օրինակ, նույն Ուզբեկստանում ՌԴ-ից արվող փոխանցումների հարցում ռեզիդենտների մասնաբաժինը զգալիորեն քիչ է մեր ցուցանիշից՝ մոտ 46 տոկոս: Կարելի է արդյո՞ք ենթադրել, որ Հայաստան ուղարկվող փոխանցումների հոսքը բնորոշվում է որոշակի կայունությամբ:  

Այդ հարցին միանշանակ պատասխան տալը հեշտ չէ Ռուսաստանի եւ արեւմտյան երկրների միջեւ աճող առճակատման պայմաններում: Սակայն հաշվի առնենք, որ միայն վերջին հինգ տարում Հայաստանի մոտ 154 000 բնակիչ ՌԴ քաղաքացիություն է ստացել: Նրանցից շատերը, մշտական բնակության տեղափոխվելով Ռուսաստան, գումարային օգնություն են տրամադրում հայրենիքում մնացած հարազատներին:

Տիգրան Վարդանյան