Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
Region

Սահմանային գյուղերում ապրող հայերն ու ադրբեջանցիները արդեն 30 տարի է գնալ-գալ չունեն

Ադրբեջանական Ղազախի շրջանի Ջաֆարլի գյուղով դեպի Հայաստան ձգվող երկաթգծից այսօր քիչ բան է մնացել, միայն կիսականգուն ռելսերն են հիշեցնում երբեմնի ակտիվ երթևեկության մասին:

Մինչև 1980-ականների վերջը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև Երևան-Իջևան-Ղազախ-Բաքու երկաթուղի էր գործում: Գնացքները Բաքվից գալիս էին սահմանային Ղազախ, այնտեղից անցնում Հայաստան: 90-ականների պատերազմի պատճառով երկաթգիծը դադարեց գործել:

 

44-օրյա պատերազմից հետո օրակարգ եկավ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև տրանսպորտային ուղիների ապաշրջափակման հարցը: Այս համատեքստում քննարկվում է Երասխ-Ջուլֆա-Մեղրի-Հորադիզ երկաթուղու վերագործարկման հարցը: Չնայած Երևան-Իջևան-Ղազախ-Բաքու երկաթգծի վերականգման մասին պաշտոնյաները հրապարակային ավելի քիչ են խոսում, բայց «Ազատություն» ռադիոկայանի ադրբեջանական ծառայությունը եղել է սահմանային Ղազախում և տեղացիներից հետաքրքրվել, թե ինչ ակնկալիքներ ունեն:

Ջաֆարլիի բնակիչները հիշում են ժամանակները, երբ երկաթգիծը դեռ գործում էր, առևտուր էին անում, գնալ-գալ կար: Ասում են՝ երկու կողմի համար էլ լավ կլինի, եթե երկաթուղին վերագործարկվի: «Առևտուր կարող է լինել, գնալ-գալ կլինի: Գուց մի օր լինի, ինչպես նախկինում էր», - ասել է նրանցից մեկը:

Ջաֆարլիի բնակիչ Գաշեմ Նասիբովն էլ է հիշում՝ 30 տարի առաջ դեռ գործող գնացքով Հայաստան էր գնում. - «Գնում էինք այնտեղ միրգ վաճառելու: Նրանք միրգ չունեին, այնտեղ էլ այլ սննդամթերք կար: Մեզ մոտ բերքն ավելի առատ էր՝ խաղող, կեռաս, խնձոր, ծիրան»:

Գյուղացիները պատմում են, որ հիմա վաճառելու միրգ էլ շատ չկա: 1990-ականներին, երբ Ղազախի յոթ գյուղերը մնացին հայկական կողմում ու դարձան անկլավային, Սոֆուլու ու Բարխուդարլու գյուղերից եկող ոռոգիչ ջրանցքները պատերազմի ժամանակ ավերվեցին:

Գաշեմ Նասիբովը, որը 44-օրյա պատերազմում որդուն է կորցրել, թերահավատորեն է վերաբերվում Ղազախի երբեմնի ադրբեջանական գյուղերի հետ նորից միավորվելու հեռանկարին: Հայ-ադրբեջանական սահմանների բացմանն մասին էլ դրական չի խոսում. - «Թող ժամանակին լիներ, հիմա էլ պետք չի»:

Ջաֆարլիի ջրամբարի մյուս կողմում հայկական գյուղ է երևում: Չնայած գյուղերը իրար շատ մոտ են, բայց սահմանի տարբեր կողմերում ապրող հայերն ու ադրբեջանցիները արդեն 30 տարի է գնալ-գալ չունեն:

Գյուղացիներից Նուսրեթը հիշում է, որ խորհրդային շրջանում հայերը Ադրբեջան էին գալիս շրջելու, իրենք էլ Հայաստան ու Վրաստան էին գնում: Ասում է՝ խաղաղության հաստատում, հարաբերությունների վերականգնում ուզում է, բայց երաշխիքներ են պետք. - «Չգիտեմ ինչ ասեմ, կարծում եմ դժվար կլինի գնալ-գալը: Նույնիսկ եթե իշխանությունները համաձայնության գան, ով կարող է երաշխավորել, որ գնաս, հետ կգաս»:

Տեղացիները պատմում են, որ սահմանային այս գյուղերը տասնամյակներ շարունակ վտանգի տակ են եղել, բայց 44-օրյա պատերազմից հետո ավելի հանգիստ է, արդեն չեն կրակում: Սակայն անվտանգությունը գյուղի միակ խնդիրը չէ: Սոցիալական պայմանները ծանր են, աշխատանք չկա, թոշակներն էլ ցածր են:

Էլիշան Մուրշուդովը Ղազախի շրջանի Գոշա գյուղից է, որը սահմանակից է Տավուշին: Քանի որ այլ աշխատանք չկա, անասուն է պահում, կարտոֆիլ ցանում: Ասում է՝ անասուն պահելը ռիսկային է, արատովայրերում դեռ ականներ կան, այս տարի արդեն 5 կով են այդպես կորցրել. - «Մեր հինգ կովերը այդպես սատկեցին, չորսն էլ հայկական կողմ էին անցել, մեկի ոտքը վիրավոր էր, փախել եկել էր: Մյուսները մնացել էին: Զինվորականները ասացին, որ սահմանը չենք կարող անցնել»:

90-ականների պատերազմին կամավոր կռվի գնացած Արիֆ Յուսիֆովը այդ դժվար օրերը չի ուզում հիշել, բայց ասում է՝ կյանքը հիմա էլ է դժվար: Այն ժամանակ գյուղը չթողեցին, հիմա էլ հեռանալ չի ուզում. - «Թող աշխատավայրեր լինեն, երիտասարդները չհեռանան: Տանը երկուսով ենք մնացել: Գյուղի մեծ մասը այդպես է ապրում, երիտասարդները քիչ են»:

Արիֆ Յուսիֆովի երեք երեխաները Բաքվում են ապրում: Անհամբեր սպասում է, որ Նովրուզին իրեն այցի գան: