English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
All Timeline »
Lifestyle

Ինչպե՞ս օգտագործել միրգ–բանջարեղենը՝ հո՞ւմ, թե՞ ջերմամշակված

Մենք գիտենք, որ...

Հում միրգ և, իհարկե, բանջարեղեն ուտելը ավելի օգտակար է, քան ջերմային մշակման ենթարկվածը, և դրա բացատրությունը շատ պարզ է՝ ջերմային մշակումից վիտամինները քայքայվում են:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Իհարկե, պատասխանը, թե որ միրգը և որ բանջարեղենն է ավելի օգտակար օգտագործել հում վիճակում, միանշանակ չէ: Ամեն մեկն ունի իր առանձնահատկությունը: Սակայն ժամանակը ցույց է տվել, որ ժողովրդական սովորույթը՝ այս կամ այն միրգ–բանջարեղենի ջերմային մշակման ենթարկված, թե հում վիճակում օգտագործելու առումով, հիմնականում ճիշտ է լինում, քանի որ այդ ամենը հաստատում են նաև գիտական հետազոտությունները: Ընդհանրապես, պետք է միշտ հիշել, որ մթերքը համարում են օգտակար՝ ոչ միայն հաշվի առնելով նրա մեջ առկա վիտամինների, այլ, որ առավել կարևոր է, միկրոէլեմենտների և այդ մթերքին բնորոշ այլ նյութերի քանակը: Պարզ է, որ ջերմային մշակման դեպքում կոնկրետ վիտամինները որոշակիորեն քայքայվում են, կարող են քայքայվել նաև օրգանիզմին պետքական այլ նյութեր, իսկ միկրոէլեմենտները ցանկացած դեպքում չեն քայքայվում: Այստեղ ավելի կարևոր է այն, թե օրգանիզմը ինչքանով է յուրացնում այս ամենը: Հնարավոր է, որ ջերմային մշակումից հետո, ասենք, վիտամին C–ի քանակը որոշակի մթերքի մեջ պակասի, բայց փոխարենը այն այդ վիճակում ավելի հեշտ յուրացվի, արդյունքում ավելի օգտակար լինի օգտագործել ջերմային մշակման ենթարկված վիճակում: Ի դեպ, ասենք, որ ինչ–որ վիտամինի, այլ նյութի կամ միկրոէլեմենտի չափից ավելի օգտագործումը առողջության տեսակետից օրգանիզմին ինչ–որ լրացուցիչ առավելություն երբեք չի տալիս: Իհարկե, կան վիտամինի բացակայություն՝ ավիտամինոզ, վիտամինի պակաս՝ հիպովիտամինոզ հասկացությունները, բայց չմոռանանք, որ կա նաև վիտամինի ավելցուկ՝ հիպերվիտամինոզ հասկացությունը, որը սովորաբար չի ախտորոշվում: Դիտարկենք օրինակներ: Լոլիկը, կարտոֆիլը, սմբուկը ընդհանրապես խորհուրդ է տրվում օգտագործել ջերմային մշակման ենթարկված վիճակում: Հարցն այստեղ առաջին հերթին այն է, որ ջերմային մշակման դեպքում այս մթերքներից արտազատվում են նիտրատները և նիտրիտները (ինտենսիվ գյուղատնտեսության արդյունքները), բացի այդ, զգալի ավելանում է կալիումի կոնցենտրացիան: Ընդհանրապես, ցանկացած միրգ կամ բանջարեղեն ջերմային մշակման ենթարկելուց հետո ինչպես կալիումի, այնպես էլ ցանկացած այլ միկրոէլեմենտի՝ օրգանիզմի կողմից յուրացումը հեշտանում է 6–7 անգամ (անգամ մրգերի դեպքում): Սրա պատճառն այն է, որ ջերմային մշակումից քայքայվում է մթերքի բնական բջջանքը՝ բջջաթելիկները: Լոլիկի դեպքում կալիումից բացի կարևոր է լիկոպենը (լոլիկից բացի սրա մեծ քանակություն կա միայն ձիթապտղի մեջ): Համարվում է, որ լիկոպենը կանխարգելում է անոթային և սրտային հիվանդությունները, քաղցկեղը, շագանակագեղձի բորբոքումը և այլն. այն հանդիսանում է հակաօքսիդանտ: Օրգանիզմի կողմից լիկոպենի յուրացված քանակը բազմակի ավելանում է, եթե այն ջերմային մշակման ենթարկված է՝ կես ժամվա ջերմային մշակման արդյունքում այն աճում է ամբողջ 35%– ով: Իհարկե, սա չի նշանակում, որ լոլիկը միայն մածուկի տեսքով պետք է ուտել. պարզված է նաև, որ լոլիկի մեջ առկա մեծ քանակությամբ վիտամին C–ն ջերմային մշակումից ամբողջությամբ քայքայվում է: Գազարի ամենաարժեքավոր հատկությունն այն է, որ այն մեծ քանակի կարոտին է պարունակում, որն էլ քաղցկեղի և աթերոսկլերոզի կանխարգելիչ հատկություն ունի և դանդաղեցնում է օրգանիզմի ծերացումը: Պարզված է, որ հում գազարի կարոտինը օգանիզմի կողմից յուրացվում է 25%–ով, իսկ ջերմային մշակվածից՝ ամբողջ 50%–ով: Ընդ որում, խորհուրդ է տրվում գազարը եփել առանց կտրատելու, քանի որ այդ դեպքում 25%–ով կորչում է այլ կարևոր նյութ՝ ֆալկարցինոլը (գիտնականները վերջերս հաստատել են, որ այն հակաքաղցկեղածին է): Կաղամբը, բրոկոլին և ծաղկակաղամբը ևս ջերմային մշակումից հետո առավել օգտակար են՝ նույն՝ կարոտին պարունակելու պատճառով, բայց սովորական կաղամբը խորհուրդ է տրվում օգտագործել նաև հում վիճակում, քանի որ ջերմային մշակումից նրա մեջ առկա՝ հազվագյուտ համարվող վիտամին U–ն ամբողջությամբ քայքայվում է (ունի հակամիկրոբային հատկություն և բուժում է ստամոքսի և աղիների լորձաթաղանթը): Փոխարենը նույն մթերքի մեջ պարունակվող գլյուկոզա – նոլատը (հակաքաղցկեղածին) ավելի հեշտ է յուրացվում ջերմային մշակումից հետո, ընդ որում՝ ցանկալի է՝ գոլորշու վրա մշակել: Ճակնդեղը բազմաթիվ արժեքավոր նյութեր է պարունակում (անտոցիաններ և ֆլավոնոիդներ), որոնք հում վիճակում վատ են յուրացվում: Սխտորի դեպքում, չնայած ջերմային մշակումից քայքայվում է վիտամին C–ն, փոխարենը լավ է յուրացվում ալլիցինը (բակտերիոցիդ, հակաթրոմբային և հակախոլեսթերինային նյութ): Եփած սպանախի դեպքում կալցիումը լավ է յուրացվում, բացի այդ, յուրացվում է կարոտինների 30%–ը, այն դեպքում, որ հում վիճակում ուտելիս յուրացվում է միայն 2–3%–ը: Խնձորի դեպքում, չնայած ջերմային մշակումից հետո երկաթը ավելի լավ է յուրացվում, բայց այդ դեպքում քայքայվում է ֆլավոիդների 70%–ը (սրտի և արյան անոթների հիվանդությունների կանխարգելիչներ):

Ի վերջո, այս ամենից պարզ է, որ պետք է ուտել ամեն ինչ և ցանկացած վիճակում՝ չսահմանափակվելով միայն հումակերությամբ կամ բացառապես ջերմամշակված միրգ–բանջարեղենով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Safe environment – Equal opportunities

1

 IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026

2

 IDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025

3

 Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)

4

 World Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one another

5

 AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG

6

 IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSU

7
Sport
AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1 Man City-PSG: After first half
Politics
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Socity
Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF) Safe environment – Equal opportunities AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG
Economy
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll