Օխլոկրատիայի հաղթանակը՝ վտանգավոր երևույթ և նախադեպ Հայաստանում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է. 

Այն, ինչ տեղի է ունենում այս օրերին Հա­յաստանում, բնորոշվում է քաղաքագիտա­կան մեկ տերմինով՝ օխլոկրատիա: Ի՞նչ է դա: Օխլոկրատիան այն է, երբ որոշումներ կա­ յացվում է ամբոխի քմահաճույքներով՝ նրան առաջնորդող անձի կամ անձանց ուղղորդ­ մամբ: Ինչպես օրինակ հրապարակում է որոշվում՝ տվյալ դեպքում վարչապետի թեկ­ նածուն, որը պետք է պարտադրվի Ազգային ժողովին՝ «կամ ես կլինեմ վարչապետ կամ ընդհանրապես չի լինի վարչապետ» վերջ­ նագրով: Սա ոչ մի կապ չունի ժողովրդավա­ րության հետ, չխոսելով արդեն, որ ուղղակի­ որեն հակասում է Սահմանադրությանը: Սա­ կայն ամբոխի քմահաճույքը դա է և բոլորը, այդ թվում օրենսդիր իշխանությունը պետք է դրան համաձայնեն: Եթե ժողովրդավարության ժամանակ կա­ րելի է հարկադրել գործող նախագահին կամ վարչապետին հրաժարական տալ, ապա միայն օխլոկրատիան կարող է պար­ տադրել, որ պատգամավորները քվեարկեն իրենց համոզմունքներին և մոտեցմանը հակառակ: Եթե դա տեղի չունենա, ապա հեղափոխական պատանեկան ջոկատները կանեն այն, ինչ արեցին ՀՀԿ պատգամա­ վորների նկատմամբ՝ սգո ժապավաններից մինչև նրանց բնակարանների մոտ հայհո­ յանքներ, անձնական վիրավորանքներ և այլանդակության այլ դրսևորումներ: Որ­ պես դրա հետևանք, միայն օխլոկրատիայի դեպքում կարող է այնպես լինել, որ խորհր­ դարանը «ընտրի» վարչապետի, որը չունի խորհրդարանական մեծամասնություն և որի թեկնածությունը պարտադրում է հրա­ պարակը կամ փողոցը: Հակառակ դեպքում ամբոխը կաթավածահար կանի մայրաքա­ ղաքը և ամբողջ երկիրը՝ ընդհուպ օդանա­ վակայան, երկաթուղի, մաքսային սահմա­ նակետերեր, չխոսելով արդեն փողոցների և ճանապարհների մասին: Ասել, որ այս ամենը ոչ միայն ժողովրդավարության հետ կապ չունի, այլև մարդկանց իրավունքների զանգվածային ոտնահարման դեպքեր են, նշանակում է շատ քիչ բան ասել: Հայաս­ տանի դեպքում այս ամենը նաև սեփական երկրի շրջափակման օղակի սեղմում է, որն, ի լրումն Թուրքիայի և Ադրբեջանի, իրակա­ նացնում է «թավշյա» կամ «սիրո» հեղափո­ խության ամբոխը՝ հանուն սեփական կուռ­ քին իշխանության բերելու: Ընդ որում, շրջափակում էին անգամ զինվորական շա­ րասյունները, որոնք մեկնում էին Արցախ կամ սահմանամերձ զորամաս, ինչպես նաև հայկական ատոմակայանը սպասար­ կող ավտոմեքենաները: Սա ոչ այլ ինչ է, քան բանականությունը կորցրած ամբոխի քմահաճույք: Այս ամենը նշանակում է նաև, որ Նիկոլ Փաշինյանն, ըստ էության, զավթել է իշխա­ նությունը: Որքան էլ համընթաց քամին բռնած քաղաքական ուժերը, քաղաքագետ­ ները, շոուբիզնեսի «աստղերը», տարբեր բնագավառների ներկայացուցիչները փոր­ ձեն շողոքորթել նոր իշխանությանը և չնկա­ տելու տան այս հանգամանքը, միևնույնն է, նոր վարչապետն ընտրվել է ամբոխի կամ փողոցի ճնշմամբ: «Համաժողովրդական շարժում» հասկացություն օգտագործողները երբեք չեն կարող բացատրել, որ եթե այդ շարժումն իսկապես համաժողովրդական էր ու ուներ բնակչության գերակշիռ մեծամաս­ նության աջակցությունը, ինչո՞ւ Նիկոլ Փաշի­ նյանն այդպես էլ չցանկացավ իր դիրքերն ամրապնդել նոր ընտրությունների միջոցով: Այսինքն, նա խուսափեց ժողովրդավարա­ կան տարբերակից՝ ընտրելով օխլոկրատիա­ յի միջոցով իշխանության գալը, որի պատ­ ճառով նրան ուղեկցելու է լեգիտիմության ուրվականը: «Սիրո» հեղափոխությունը նաև վտանգա­ վոր նախադեպ է: Հայաստանում դեռևս չէր եղել լեգիտիմ իշխանությունը տապալելու երևույթ: Այսուհետ, իշխանություն տենչող ցանկացած անձ կամ քաղաքական ուժ, ան­ գամ ընտրությունների արդյունքները ճա­ նաչած լինելու դեպքում, որոշ ժամանակ անց, օգտագործելով գունավոր հեղափո­ խությունների նույն զինանոցը, կարող է տապալել ասելով, որ քաղաքական իրավի­ ճակ է փոխ վել: Մի խոսքով, բարի գալուստ ամբոխի ճնշման տակ գտնվող Հայաստան՝ դրանից բխող բոլոր վտանգներով ...

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում