Հանքատերերի բացահայտումը դրսից նոր ներդրողներ ներգրավելու նպատա՞կ ունի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Կառավարության՝ հինգշաբթի օրը կայանալիք նիստի օրակարգում մի հետաքրքիր նախագիծ է ներառված, համաձայն որի՝ կառավարության 2017–2022 թթ. ծրագրով նախատեսվում է Արդյունահանող ճյուղերի թափանցիկության նախաձեռնության (ԱՃԹՆ) ներդրման շրջանակում մշակել հանքարդյունաբերության ոլորտի իրական սեփականատերերի բացահայտման ճանապարհային քարտեզ: ԱՃԹՆ–ն իրականացնող երկրներում 2020 թ. սկսած հանքարդյունահանող ընկերությունները պետք է բացահայտեն իրենց իրական սեփականատերերին, այդ թվում՝ քաղաքական ազդեցություն ունեցող անձանց:

Իսկ ի՞նչ կտա հանքարդյունահանող ընկերությունների իրական սեփականատերերի անունների հրապարակումը, նույնիսկ՝ քաղաքական ազդեցություն ունեցող: Ըստ աշխարհագրագետ, Հայկական բնապահպանական ճակատի անդամ Լևոն Գալստյանի՝ ԱՃԹՆ–ն էկոլոգիայի հետ ոչ մի կապ չունի և Հայաստանի՝ դրան միանալը ներդրողներին հրավիրելու նպատակ ունի:

«Փաստ»–ի հարցին, եթե անգամ հանքերի իրական սեփականատերերի անունները բացահայտվեն, դա ինչ–որ կերպ կարող է փոխել հանքերի ոլորտում առկա խնդիրները, աշխարհագրագետը պատասխանեց, որ իրենք՝ բնապահպանները, հասկանում են, որ կարևոր է բացահայտել, թե ովքեր են իրական տերերը, բայց դրանից ազդեցությունը բնական միջավայրի վրա կամ մարդկանց առողջության վրա, չի փոխվում:

«Ենթադրենք պողոս–պետրոսը չի, այլ՝ Մարտիրոս Հովսեփյանն է հանքի տերը: Ընդհանուր առմամբ լավ է, բայց եթե ես դիտում եմ դա բնապահպանի տեսանկյունից՝ բնական միջավայրի ազդեցության առումով փոփոխություն չի բերում:

Այդ նախաձեռնությանը միացող երկրները պարտավորված են որոշակի բաներ բացահայտել ու հրապարակել, բայց, ըստ էության, այդ նախաձեռնության մեջ բնապահպանության վերաբերյալ գրեթե ոչինչ չկա: Դրա համար այս ամենը մեզ՝ Հայկական բնապահպանական ճակատին, չի հետաքրքրում:

Ընդհակառակը Հայաստանի՝ այդ նախաձեռնությանը միանալու, ամբողջ փիառը ունի մեկ միտում. Հայաստանը ցանկանում է ներկայանալ որպես հանքեր ունեցող երկիր և ներդրողներ գրավի արտասահմանից, որպեսզի ավելի շատ մարդիկ հետաքրքրվեն մեր պաշարներով: Միտում ունեն ասելու, թե տեսեք՝ մենք ինչ պաշարներ ունենք, եկեք, ներդրումներ արեք»,– նշեց մեր զրուցակիցը:

Ըստ Գալստյանի՝ այդ ծրագրի շրջանակներում թվայնացվել ու հանրայնացվել են հանքավայրերի վերաբերյալ երկրաբանական ֆոնդի նյութերը, Սովետական Միության տարիներին արված բոլոր հետազոտությունները: Բնապահպանների կարծիքով նախագիծը վնասում է գործընթացին: Իհարկե, ֆինանսական ու տնտեսական հարցերով կարող է օգուտ բերել թափանցիկության ու հանրայնացման շնորհիվ, բայց մյուս կողմից էլ ներդրողները պետք է հասկանան, որ երկրաբանական ֆոնդի սովետական ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունները կոռուպցիոն ճանապարհներով են արված, և շատ տվյալներ չեն համապատասխանում իրականությանը:

«Այն ժամանակ ուսումնասիրում էին, որպեսզի նոր ֆինանսավորում ստանային Մոսկվայից երկրաբանական ուսումնասիրությունները շարունակելու համար: Պետք է տվյալներ ներկայացնեին, թե իբր կան պաշարներ, որոնք կարելի է շահագործել: Սկզբնական շրջանում բարձր տվյալներ էին ներկայացնում, որպեսզի նոր ֆինանսավորում ստանան ու փողերի լվացմամբ զբաղվեն»,– հավելեց բնապահպանը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում