Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East
Politics

Լավրենտի Միրզոյան. «Լեզվական քաղաքականության պետական ծրագիր չունենք». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության լեզվի պետական տեսչությունը կվերակազմակերպվի պետական կոմիտեի կամ կստեղծվի պետական կոմիտե: Լեզվի պետական տեսչության նախկին պետ, լեզվաբան Լավրենտի Միրզոյանը թեև խնդիրներ է տեսնում, բայց քայլն առաջընթաց է համարում:

Հիշեց՝ երբ տեսչության պետ էր, բաց նամակով դիմել էր ՀՀ նախագահին, վարչապետին, ԿԳՆ նախարարին:

«Նշել էր, որ լեզվի պետական տեսչությունն այս կարգավիճակով չի կարող գործել՝ օրենքի բացեր կան: Ինձ ցանկանում էին նկատողություն տալ. ի՞նչ իրավունք ունես, որ լեզվի տեսչության կարգավիճակի համար դիմում ես նախագահին: 2007 թ. մասին է խոսքը: Ես տարիներ շարունակ պայքարում էի, որ լեզվի պետական տեսչության կարգավիճակը փոխվի:

Բայց խնդիրներ կան: Մասնավորապես՝ չգիտենք, թե ինչո՞վ պետք է զբաղվի տեսչությունը, որը կոմիտեի պետք է վերածվի: Տեսչության կարգավիճակով իրավունք ուներ տեսչական ստուգումներ կազմակերպել, ակտ–արձանագրություններ կազմել, պայքարել օտարագիր ցուցանակների դեմ: Հիմա կոմիտեի կարգավիճակում պետք է պետական քաղաքականություն իրականացնի, բայց դեռ հստակ չէ, թե ո՞վ է իրականացնելու տեսչական գործառույթները: Այլ խնդիրներ էլ կան, որոնցով պետք է զբաղվել: Օրինակ՝ նախկինում մենք ոչ հայախոսների ծրագիր ունեինք: Մարդիկ, ովքեր ՀՀ–ից արտագաղթել էին ու հետ վերադարձել, մայրենիին չէին տիրապետում: Պետությունը ծրագիր ուներ և անվճար ուսուցում էր կազմակերպում»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց լեզվաբանը:

Նրա խոսքով՝ կոմիտեն չպետք է միայն ցուցանակների հսկողությամբ զբաղվի. «Լեզվի պետական կոմիտեն հայապահպանության, լեզվական քաղաքականության, տերմինաշինության և այլ հարցերով պետք է զբաղվի: Բացի այդ՝ պետք է վերահսկի եթերի, գրահրատարակչության, պետական պաշտոնատար այրերի լեզուն: Տերմինաբանական կոմիտեն 1956–2002 թթ. եղել է կառավարությանն առընթեր պետական մարմին: Հիմա ո՞վ է զբաղվում նոր տերմինների հարցով: Ոչ ոք: Ով պատահի՝ նոր բառեր է ստեղծում ու դնում շրջանառության մեջ: Լինում են պահեր, երբ մեր լեզուն զավեշտի են վերածում»:

Լավրենտի Միրզոյանը կարևորեց նաև լրատվամիջոցների ու լեզվաբանների համագործակցությունը. «Ժուռնալիստների միությունը ևս խնդիր ունի: Եթերի լեզուն լավը չէ, ուրեմն ամեն մեկն իր գործառույթը պետք է իրականացնի: Իհարկե, առաջնահերթ խնդիրը ստեղծվելիք կոմիտեինն է: Շատ կոմիտեներ այս կամ այն նախարարության աշխատակազմում են գտնվում: Ստեղծվելիք մարմնի դեպքում ևս որևէ խնդիր չկա: Սա միայն կաջակցի և կօգնի, որ ՀՀ–ում լեզվական քաղաքականություն իրականացվի: Հիմա մինչև 2025–2030 թթ. կրթության ծրագիր ունենք, բայց լեզվական քաղաքականության պետական ծրագիր չունենք: Կոմիտեի առաջնահերթ խնդիրն այդ ծրագրի մշակումը պետք է լինի: Մենք ունեցել ենք 2002–2005 թթ. լեզվական քաղաքականության պետական ծրագիր: Իմ պաշտոնավարման ժամանակ այդ ծրագրով աշխատեցինք: 2005 թ. հետո մի քանի անգամ քաղաքականության ծրագիր մշակվեց, բայց այն չէր ընդունվում, որովհետև փոխվում էին նախարարները: Մի շրջանում «Օրինաց երկրի» ներկայացուցիչ էր, մեկ գալիս էր դաշնակցական նախարարը՝ ասում էր պետք չէ, հետո նրան փոխարինում էր ՀՀԿ–ն ու կրկին ասում, որ պետք չէ: Այսինքն՝ կուսակցական շահերն էին խանգարում, որ մենք պետական ծրագիր ունենանք: Բայց լեզուն բոլորինն է, համենայն դեպս, պետք է լեզվական քաղաքականության ծրագիր ունենալ»:

Լեզվաբանն ընդգծեց, որ լեզվի պետական տեսչությունն այսօր իրավունք չունի ստուգումներ անել տնտեսվարող մարմիններում. «Տեսչական գործառույթներ տրվելո՞ւ են ստեղծվելիք կառույցին: Անպայման պետք է տրվի, հակառակ դեպքում ով պետք է վերահսկողություն իրականացնի լեզվին առնչվող ոլորտներում: Այսօր դասագրքերի վիճակն էլ է ահավոր, ոչ մի փորձաքննության չեն ենթարկվում: Բացի այդ՝ կոմիտեում պետք է աշխատեն լեզվաբանները: Այսօրվա տեսչությունում լեզվաբան չկա՝ բոլորը բանասերներ են»:

 

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում