Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
Socity

Երաշտն ամբողջ աշխարհում մեծացնում է հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունությունը․ հետազոտություն

Երաշտը հանգեցնում է հողում հակաբիոտիկների նկատմամբ կայուն (ռեզիստենտ) միկրոօրգանիզմների կոնցենտրացիայի բարձրացմանը, ինչը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ հանրային առողջապահության համար, նշվում է նոր հետազոտության մեջ։

Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (Կալտեխ, ԱՄՆ) հետազոտողները փորձել են պատասխանել մեկ հարցի. կարո՞ղ են հակաբիոտիկների առաջացման բնական միջավայրի փոփոխությունները նպաստել կայունության զարգացմանը:

Նրանց եզրակացությունն այն է, որ տարածաշրջանային չորայնությունը սերտորեն կապված է ավելի քան 100 երկրների կլինիկական պայմաններում հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունության տարածվածության հետ։

Հակամիկրոբային կայունությունը (AMR) աճող սպառնալիք է, որը միայն Եվրոպական միությունում տարեկան ավելի քան 35,000 մահվան պատճառ է դառնում. հայտնում է Euronews-ը։

Այն առաջանում է, երբ բակտերիաները, վիրուսները, սնկերը և մակաբույծները դադարում են արձագանքել հակամիկրոբային դեղամիջոցներին: Սա բնական գործընթաց է, որը ժամանակի ընթացքում տեղի է ունենում հարուցիչների գենետիկական փոփոխությունների պատճառով, սակայն մարդկային գործունեության՝ առաջին հերթին հակամիկրոբային միջոցների սխալ և չափից ավելի կիրառման հետևանքով այն կարող է կտրուկ արագանալ:

«Երաշտները հանգեցնում են նույն հետևանքներին, ինչ հակաբիոտիկների չափից ավելի կիրառումը կլինիկական պայմաններում. և՛ մեկը, և՛ մյուսը ուժեղացնում են հակաբիոտիկների նկատմամբ կայուն շտամների ընտրությունը», — ասել է Caltech-ի կենսաբանության և գեոկենսաբանության պրոֆեսոր Դիաննա Նյումանը:

Նրա խոսքով՝ հետազոտության ընթացքում հայտնաբերված «զարմանալի փոխկապակցվածությունը» խթանում է կլինիկաներում առավել ճշգրիտ ու արագ ախտորոշման զարգացումը, ինչպես նաև նոր թերապևտիկ մոտեցումների ստեղծումը:

«Հակաբիոտիկներն առաջին անգամ հայտնաբերվել են դեռևս 1940-ական թվականներին՝ հողային միկրոօրգանիզմների հետ փորձարկումների ժամանակ. այն ժամանակ պարզվել է, որ հողային մի օրգանիզմի արտադրած բնական նյութերն ընդունակ են ճնշել մեկ այլ օրգանիզմի աճը», — նշում են հեղինակները:

Այդ ժամանակից ի վեր այդ բնական միացություններից շատերը ձևափոխվել են և վերածվել դեղամիջոցների, սակայն հողը նախկինի պես մնում է հակաբիոտիկների նոր արտադրողների խոշորագույն աղբյուրներից մեկը։ Դա մի մի միջավայր է, որն այնքան հարուստ է մանրէներով, որ, ըստ գնահատականների, դրա բնակիչների մոտ 99 տոկոսին մինչ օրս չի հաջողվում աճեցնել լաբորատոր պայմաններում:

Հետազոտողների խոսքով՝ բազմաթիվ հակաբիոտիկներ սկիզբ են առնում հողային միկրոօրգանիզմներից, սակայն այն, թե ինչպես կարող են հողային էկոհամակարգերում շրջակա միջավայրի փոփոխությունները նպաստել կայունության զարգացմանը, դեռևս թերի է ուսումնասիրված։

Caltech-ի հետդոկտորանտ և աշխատության առաջատար հեղինակ Սյաոյույ Շանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է հաշվողական ծրագիր՝ հողի նմուշներում մանրէաբանական հաջորդականությունների բաց տվյալների հավաքածուները վերլուծելու համար, որպեսզի բացահայտվեն տարբեր հակաբիոտիկների արտադրությունն ապահովող գեները։

Օգտագործելով 116 երկրների կլինիկական հսկողության տվյալները և ԱՄՆ-ի, Չինաստանի ու Եվրոպայի տարածքների հողային տվյալների շտեմարանները, որոնք ընդգրկում են հողօգտագործման տարբեր տեսակներ (վարելահողեր, արոտավայրեր, անտառներ և ջրային-ճահճային տարածքներ), գիտնականները պարզել են, որ հիվանդանոցներում հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունության միջին հաճախականությունը սերտորեն կապված է տեղական չորայնության ինդեքսի հետ։

Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ երաշտի ժամանակ կայունությունն ուժեղացնող հիմնական մեխանիզմը կոնցենտրացիայի էֆեկտն է. հողի չորացմանը զուգընթաց՝ դրանում պարունակվող բնական հակաբիոտիկներն ավելի կոնցենտրացված են դառնում մնացորդային խոնավության մեջ։

Սակայն երաշտը հակաբիոտիկների վրա ազդում է նաև ավելի նուրբ ձևերով։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ չորության պայմաններում բակտերիաների զգացած ֆիզիկական սթրեսը կարող է փոխել դրանց դեմ հակաբիոտիկների ազդեցության արդյունավետությունը։

Չոր եղանակի տևական ժամանակահատվածները կարող են փոխել նաև հողում առանձին հակաբիոտիկների քայքայման արագությունը՝ կախված կոնկրետ նյութից. ցածր խոնավության պայմաններում այս գործընթացը կարող է ինչպես դանդաղել, այնպես էլ արագանալ:

«Մենք մշտապես շփման մեջ ենք հողի հետ՝ բնության գրկում հանգստանալիս կամ պարզապես փոշի շնչելիս», — ասում է Շանը:

«Կարևոր է, որ բակտերիաներն ընդունակ են միմյանց փոխանցել գեներ, իսկ հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունության գեները, ինչպես հայտնի է, շատ ակտիվորեն են տարածվում: Հաշվի առնելով շրջակա միջավայրում առկա տրիլիոնավոր բակտերիաները՝ դա տեղի է ունենում հսկայական մասշտաբներով»: