Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Politics

TRIPP-ի շուրջ աճող ռիսկերը․ Հայաստանը կարող է հայտնվել մեծ ուժերի մրցակցության կիզակետում

Տարածաշրջանն այս պահին շարունակում է պայթունավտանգ մնալ։ Իրանի Իսլամական Հանրապետության շուրջ ստեղծված իրավիճակը մտահոգիչ է բոլոր նրանց համար, ովքեր առանց ռոմանտիկ զեղումների հասկանում են հնարավոր սպառնալիքներն ու վտանգները։ Հայաստանի իշխանությունը թերևս իրեն չհասկացողների շարքում է դասում, բայց, այսպես ասած, «շառից ու փորձանքից» հեռու մնալու միտումով, միաժամանակ շարունակում է հպարտանալ իր TRIPP կոչվող նախաձեռնությամբ։ «Փաստ»-ի հետ զրույցում քաղաքական գործիչ Աննա Կոստանյանը նշում է, որ եթե այդ նախագիծը կյանքի կոչվի, կարող է կտրուկ աճել Հայաստանի տարածքում մեծ ուժերի մրցակցության և Իրանի զգայուն անվտանգային խնդիրների լուծման թատերաբեմ դառնալու վտանգը։

Աննա Կոստանյանը հիշեցնում է, որ նախագիծը ներկայացվում է որպես Միացյալ Նահանգների հովանավորությամբ Ադրբեջան–Հայաստան համագործակցության բաղադրիչ՝ Հայաստանի տարածքով տարանցիկ կապ ապահովելու համար։ Սակայն, նրա խոսքով, փաստաթղթում հստակ նշվում է, որ այն չի ստեղծում իրավական պարտավորություններ կամ անվտանգության երաշխիքներ։

Կոստանյանի դիտարկմամբ՝ Իրանի վերջին գործողություններից կարելի է նկատել երկակի մոտեցում։ Մի կողմից՝ մարտի 7-ին Իրանի նախագահը հայտարարել էր, որ Թեհրանը պատրաստ է դադարեցնել հարևանների ուղղությամբ հարվածները, եթե նրանց կողմից հարձակումներ չլինեն։ Մյուս կողմից՝ Իրանի բարձրաստիճան պաշտոնյաները օրեր առաջ բաց տեքստով զգուշացրել են, որ այն երկրները, որոնք կմիանան Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի ռազմական գործողություններին, կարող են դիտվել որպես «օրինական թիրախ»։ Նրա խոսքով՝ Իրանն առայժմ փորձում է պահպանել զսպման և պատժիչ սպառնալիքի համակցված քաղաքական գիծը։

Քաղաքական գործչի գնահատմամբ՝ Իրանի զգայունությունը այս նախագծի նկատմամբ բավական բարձր է։ Նա հիշեցնում է, որ դեռ 2025 թվականի օգոստոսին արդեն պարզ էր՝ Թեհրանը բացասաբար է արձագանքել այսպես կոչված «Թրամփի միջանցքի» նախագծին և այն դիտել որպես իր ռազմավարական միջավայրի փոփոխության նկատմամբ վտանգ։ Կոստանյանի խոսքով՝ Իրանի տեսանկյունից խնդիրը միայն ճանապարհը կամ առևտուրը չէ։ Կարևոր հարցն այն է, թե ով է վերահսկում այդ ուղին, ինչ աշխարհաքաղաքական ուժեր են կանգնած դրա հետևում և արդյոք այն փոխում է ուժերի հավասարակշռությունը Իրանի հյուսիսային սահմանին։

Միևնույն ժամանակ նա նշում է, որ եթե նախագիծը մնա բացառապես քաղաքացիական բնույթի, իսկ մաքսային և սահմանային ամբողջական վերահսկողությունը գործնականում մնա Հայաստանի ձեռքում, ինչպես նաև այնտեղ չառաջանա որևէ ռազմական, կիսառազմական կամ հատուկ անվտանգային բաղադրիչ արտաքին ուժերի մասնակցությամբ, ապա Իրանի կողմից ուղիղ ռազմական սրացման հավանականությունը կարող է լինել ցածր։

Սակայն, նրա խոսքով, իրավիճակը կարող է կտրուկ փոխվել, եթե Իրանը սկսի նախագիծը ընկալել ոչ թե որպես հայկական վերահսկողությամբ տնտեսական նախաձեռնություն, այլ որպես Միացյալ Նահանգների ռազմավարական հենակետ տարածաշրջանում։ Այդ դեպքում, նույնիսկ առանց բաց ռազմական բախման, կարող են ի հայտ գալ այլ ռիսկեր՝ քաղաքական ճնշումներ, սպառնալիքներ, սահմանային լարվածություն, կիբերհարձակումներ, ինչպես նաև տեղեկատվական և հիբրիդային ազդեցության փորձեր։

Կոստանյանի գնահատմամբ՝ նախագծի իրականացման դեպքում Հայաստանի համար առաջացող հիմնական վտանգներից առաջինը կարող է լինել այն, որ Իրանը Հայաստանը կսկսի դիտարկել ոչ թե որպես չեզոք հարևան, այլ որպես Միացյալ Նահանգների տարածաշրջանային նոր անվտանգության ճարտարապետության մասնակից։ Երկրորդ վտանգը, նրա խոսքով, ենթակառուցվածքային բնույթ ունի․ նման խոշոր նախագծերը հաճախ դառնում են ահաբեկչական, կիբեր կամ դիվերսիոն գործողությունների թիրախ։ Երրորդը դիվանագիտական ռիսկն է, երբ կարող են բարդանալ Հայաստան–Իրան տնտեսական և քաղաքական հարաբերությունները, եթե Հայաստանը չկարողանա համոզիչ կերպով ցույց տալ, որ նախագիծը հակաիրանական բնույթ չունի։

Միևնույն ժամանակ Կոստանյանը նշում է, որ միայն Հայաստանի տարածքով անցնող լոգիստիկ ճանապարհի պատճառով երկրի ուղղակի ներքաշումը ռազմական հակամարտության մեջ քիչ հավանական է։ Նրա խոսքով՝ դրա համար պետք է առնվազն մեկ լրացուցիչ պայման։ Օրինակ՝ Իրանը պետք է համոզված լինի, որ այդ ենթակառուցվածքը օգտագործվում է իր դեմ ուղղված ռազմական գործողությունների համար կամ որ Հայաստանը գործնականում ներգրավված է հակաիրանական գործողություններում։

Սակայն նա չի բացառում, որ եթե տարածաշրջանային պատերազմն ընդլայնվի և Իրանը սկսի ավելի լայնամասշտաբ թիրախավորել հակառակ ճամբարի ռազմական ենթակառուցվածքային կետերը, ապա այդ դեպքում Հայաստանում ռազմական գործողությունների վտանգը կարող է աճել նաև այս նախագծի պատճառով։ Նրա խոսքով՝ Իրանի վերջին հայտարարությունները հենց այդ տրամաբանությունն են հուշում․ հարևաններին չհարվածելու պատրաստակամությունը պայմանական է և կախված է կոնկրետ իրավիճակից։

Կոստանյանի համոզմամբ՝ ստեղծված իրավիճակում Հայաստանը պետք է առավել զգուշավոր քաղաքականություն վարի։ Նրա կարծիքով՝ անհրաժեշտ է առնվազն ժամանակավորապես հետաձգել նախագիծը, իրավական հստակությամբ ամրագրել Հայաստանի լիակատար վերահսկողությունը սեփական ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ և միաժամանակ նախաձեռնել առանձին տնտեսական ծրագրեր Իրանի հետ։ Նրա խոսքով՝ դա կարող է ցույց տալ, որ Հայաստանը չի տեղափոխվում որևէ նոր աշխարհաքաղաքական առանցքի տակ և շարունակում է հավասարակշռված հարաբերություններ պահպանել տարածաշրջանի կարևոր գործընկերների հետ։