Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
Economy

Պարենային անվտանգության վտանգված սահմանը

Հայաստանի գյուղատնտեսությունը կանգնած է լուրջ մարտահրավերների առաջ։ Տարիներ շարունակ ոլորտում կուտակված խնդիրները ոչ միայն չեն լուծվել, այլև խորացել են, և այսօր արդեն ակնհայտ է, որ ստեղծված իրավիճակը կարող է ավելի բարդանալ արտաքին զարգացումների ֆոնին։ Մերձավոր Արևելքում լարվածության աճը՝ հատկապես Իրանի, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի միջև հակամարտության հնարավոր սրումը, անմիջական ազդեցություն կարող է ունենալ Հայաստանի պարենային շուկայի վրա։

Վերջին տարիներին Հայաստանի պարենային անվտանգությունը զգալիորեն թուլացել է։ Գյուղատնտեսության ոլորտում պետական համակարգված քաղաքականության բացակայությունը, ներքին շուկայի զարգացման թերի մոտեցումները և գյուղացիներին տրամադրվող աջակցության սահմանափակ միջոցները հանգեցրել են այն իրավիճակին, երբ գյուղատնտեսական գործունեությունը շատերի համար դարձել է ռիսկային և հաճախ նույնիսկ անշահավետ զբաղմունք։ Շատ գյուղական համայնքներում մարդիկ հրաժարվում են արտադրությունից կամ նվազեցնում են արտադրության ծավալները, քանի որ չեն տեսնում կայուն շուկա և պետական աջակցություն։

Մյուս կողմից՝ տնտեսության կառուցվածքը աստիճանաբար դարձել է ավելի կախված ներմուծումներից։ Հայաստանի շուկան այսօր զգալի չափով ապահովվում է արտաքին աղբյուրներից ներկրվող ապրանքներով և հումքով։ Այդ կախվածությունը հատկապես զգացվում է գյուղատնտեսական և սննդամթերքի ոլորտում։ Մասնավորապես, կաթնամթերքի արտադրության մի մասը հիմնված է ներմուծվող հումքի վրա։ Շուկայում լայնորեն օգտագործվում է ներմուծվող կաթի փոշի և սերուցք, որոնք հաճախ դառնում են տեղական արտադրանքի հիմք։

Այս համակարգը երկար ժամանակ կարող է թվալ կայուն, սակայն ցանկացած արտաքին ցնցում արագ բացահայտում է դրա խոցելիությունը։ Եթե տարածաշրջանային հակամարտությունների պատճառով սահմանափակվեն կամ դժվարանան ներմուծումները, Հայաստանի շուկան կարող է արագորեն բախվել առաջարկի կրճատման հետ։ Այդ դեպքում տեղական արտադրությունը դժվար թե կարողանա կարճ ժամանակում լրացնել առաջացած բացը։

Վերջին շաբաթների ընթացքում արդեն նկատվում են որոշ նախանշաններ։ Հայաստանի շուկայում զգացվում է գյուղատնտեսական պարենի թանկացում, ինչը հատկապես նկատելի է առաջին անհրաժեշտության սննդամթերքի հատվածում։ Տնտեսագետների գնահատմամբ՝ Հայաստանում սպառվող գյուղմթերքի զգալի մասը ներկրվում է հարևան Իրանից, և որոշ հաշվարկներով այդ բաժինը հասնում է մոտ մեկ երրորդի։ Սա նշանակում է, որ ցանկացած խափանում այդ ուղղությամբ անմիջապես անդրադառնում է ներքին շուկայի վրա։

Եթե առաջիկա շաբաթների ընթացքում չգտնվեն այլընտրանքային մատակարարման ուղիներ և չձեռնարկվեն արագ քայլեր ներքին արտադրության խթանման ուղղությամբ, գյուղատնտեսական շուկայում կարող է ձևավորվել լուրջ անհավասարակշռություն։ Սակավությունը գրեթե միշտ բերում է գների աճի, իսկ դրա հիմնական բեռը կրում է հասարակ քաղաքացին։

Այս ամենը կրկին ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է գյուղատնտեսության նկատմամբ երկարաժամկետ և հաշվարկված պետական քաղաքականությունը։ Պարենային անվտանգությունը ցանկացած պետության կայունության կարևոր բաղադրիչներից է։ Երբ այդ համակարգը դառնում է խոցելի, դրա հետևանքները առաջին հերթին զգում է հասարակությունը։ Հայաստանի պարագայում ևս ստեղծված իրավիճակը վկայում է, որ ոլորտում կուտակված խնդիրները պահանջում են խորքային լուծումներ, քանի որ դրանց ազդեցությունը վերջնական հաշվով հասնում է յուրաքանչյուր ընտանիքի սեղանին։