English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Customer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
All Timeline »
Economy

Սոցիալական լարվածության աճ և բևեռացման խորացում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Վերջին տվյալները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում գնաճի միտումը կրկին ուժեղանում է. 2026 թվականի փետրվարին տարեկան գնաճը հասել է 4,3 տոկոսի, մինչդեռ մեկ տարի առաջ այն կազմել էր 2,5 տոկոս։ Թեև թվային առումով այս ցուցանիշը կարող է առաջին հայացքից չափավոր թվալ, սակայն դրա խորքային բաղադրիչների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ գնաճը հիմնականում պայմանավորված է այն ոլորտներով, որոնք ամենաուղղակի ազդեցությունն ունեն հասարակության կենսամակարդակի վրա։

Հայաստանի սպառողական շուկայում գնաճի ներկայիս աճը հիմնականում պայմանավորված է սննդամթերքի զգալի թանկացմամբ։ Տարեկան կտրվածքով սննդամթերքի գներն աճել են շուրջ 6,9 տոկոսով, ինչը էապես բարձր ցուցանիշ է՝ հատկապես հաշվի առնելով, որ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում այդ աճը կազմել էր մոտ 4,6 տոկոս։ Սննդամթերքի գների բարձրացումը սոցիալական տեսանկյունից ամենազգայուն երևույթներից մեկն է, որովհետև հենց այդ ոլորտում է կենտրոնացած միջին և ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների ծախսերի հիմնական մասը։ Հայաստանում բազմաթիվ ընտանիքների բյուջեում սննդամթերքի բաժինը շատ ավելի մեծ է, քան զարգացած երկրներում, որտեղ եկամուտների մակարդակը բարձր է, իսկ ծախսերի կառուցվածքը՝ ավելի բազմազան։ Սա նշանակում է, որ սննդամթերքի նույնիսկ համեմատաբար փոքր գնաճը կարող է իրականում զգալի ազդեցություն ունենալ մարդկանց կենսամակարդակի վրա։

Գնաճի երկրորդ կարևոր բաղադրիչը ծառայությունների ոլորտում սակագների բարձրացումն է, որը 2026 թվականի փետրվարի տվյալներով կազմել է մոտ 3,2 տոկոս։ Տրանսպորտի, կապի, առողջապահության, կրթության և այլ ծառայությունների սակագների աճը աստիճանաբար մեծացնում է տնային տնտեսությունների ծախսերը։ Եթե սննդամթերքի թանկացումը անմիջապես զգացվում է մարդկանց առօրյա գնումներում, ապա ծառայությունների թանկացումը հաճախ արտահայտվում է ամսական կամ տարեկան ծախսերի աճով, ինչը նույնպես նվազեցնում է մարդկանց իրական գնողունակությունը։

Միևնույն ժամանակ, ոչ պարենային ապրանքների գների աճը համեմատաբար զուսպ է եղել՝ կազմելով ընդամենը 0,9 տոկոս։ Սա ցույց է տալիս, որ գնաճի հիմնական ճնշումը կենտրոնացած է ոչ թե սպառողական բոլոր ապրանքների վրա, այլ հատկապես այն ոլորտներում, որոնք առավել կարևոր են մարդկանց առօրյա կյանքի համար։ Հետաքրքիր է նաև այն փաստը, որ մեկ տարի առաջ ոչ պարենային ապրանքների գները նույնիսկ որոշ չափով նվազել էին՝ մոտ 0,3 տոկոսով։ Այս համադրությունը ցույց է տալիս, որ գնաճային գործընթացները Հայաստանում ունեն բավականին անհավասար կառուցվածք, որտեղ որոշ ոլորտներում գները աճում են զգալիորեն արագ, իսկ մյուսներում պահպանվում է համեմատաբար կայուն իրավիճակ։

Գնաճի պատճառները բազմաշերտ են և պայմանավորված են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին տնտեսական գործոններով։ Հայաստանի տնտեսությունը մեծապես կախված է արտաքին շուկաներից՝ հատկապես սննդամթերքի և էներգակիրների ներմուծման առումով։ Երբ միջազգային շուկաներում տեղի են ունենում գների փոփոխություններ, դրանք բավական արագ արտացոլվում են նաև Հայաստանի սպառողական շուկայում։ Համաշխարհային տնտեսության վերջին տարիների անկայունությունը, մատակարարման շղթաների խափանումները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և էներգակիրների գների տատանումները ստեղծում են այնպիսի միջավայր, որտեղ գնաճային ճնշումները դառնում են գրեթե անխուսափելի։

Միաժամանակ, ներքին գործոնները նույնպես կարևոր դեր ունեն։ Տնտեսության կառուցվածքային խնդիրները, արտադրության սահմանափակ ծավալները և ներմուծումից կախվածությունը հաճախ հանգեցնում են այն իրավիճակին, երբ ներքին շուկայում առաջարկը բավարար չէ պահանջարկն ամբողջությամբ բավարարելու համար։ Սա հատկապես վերաբերում է գյուղատնտեսական արտադրանքին և սննդամթերքին։ Երբ ներքին արտադրությունը չի կարողանում ապահովել շուկայի պահանջարկը, գների վրա ավելի մեծ ազդեցություն են ունենում ներմուծման արժեքը և միջազգային շուկաների փոփոխությունները։

Գնաճն ունի, բնականաբար, նաև կարևոր սոցիալական հետևանքներ, որոնք հաճախ ավելի լուրջ են, քան տնտեսական ցուցանիշների փոփոխությունը։ Գների աճը նվազեցնում է մարդկանց իրական եկամուտները նույնիսկ այն դեպքում, երբ աշխատավարձերը կամ թոշակները անվանական առումով չեն նվազում։ Գնաճը կարող է նաև ազդել սպառողական վարքագծի վրա։ Երբ մարդիկ սկսում են զգալ գների աճի ազդեցությունը, նրանք հաճախ փոխում են իրենց գնումների կառուցվածքը՝ ավելի մեծ ուշադրություն դարձնելով անհրաժեշտ ապրանքներին և կրճատելով երկրորդական ծախսերը։ Սա կարող է հանգեցնել որոշ տնտեսական ոլորտների ակտիվության նվազմանը հատկապես այն ոլորտներում, որոնք կապված են ոչ առաջնային սպառման հետ։ Արդյունքում տնտեսական աճը կարող է դանդաղել, որովհետև գաղտնիք չէ, որ սպառումը տնտեսական ակտիվության կարևոր շարժիչներից մեկն է։

Միևնույն ժամանակ, գնաճը կարող է խորացնել սոցիալական անհավասարությունները։ Բարձր եկամուտ ունեցող մարդիկ սովորաբար ավելի հեշտ են հարմարվում գների փոփոխություններին, որովհետև նրանց եկամուտների մի մասը կարող է ներդրվել կամ պահպանվել այլ ակտիվների տեսքով։ Իսկ ցածր եկամուտ ունեցող խմբերը հիմնականում ծախսում են իրենց եկամուտների մեծ մասն անմիջական սպառման վրա, և այդ պատճառով գնաճը նրանց վրա ունի անհամեմատ ավելի ծանր ազդեցություն։ Այս իրավիճակը կարող է հանգեցնել սոցիալական լարվածության աճի և հասարակության ներսում տնտեսական բևեռացման խորացման։

Գնաճի ազդեցությունը նկատելի է նաև բիզնես միջավայրում։ Մի կողմից՝ գների աճը կարող է բարձրացնել որոշ ընկերությունների եկամուտները, սակայն մյուս կողմից՝ այն նաև մեծացնում է արտադրության և ծառայությունների մատուցման ծախսերը։ Հումքի, էներգիայի, աշխատուժի և լոգիստիկ ծառայությունների թանկացումը հաճախ ստիպում է ընկերություններին բարձրացնել իրենց արտադրանքի գները կամ կրճատել ծախսերը։ Սա կարող է ազդել աշխատաշուկայի վրա, որովհետև ծախսերի կրճատումը երբեմն իրականացվում է աշխատատեղերի կամ աշխատավարձերի հաշվին։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Haik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classi...

1

 Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds

2

 Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank

3

 Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference

4

 A little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME

5

 IDBank warns of scam calls impersonating pension funds

6

 Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunity

7

 My Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July

8

 Customer Appreciation Day in Vanadzor: IDBank

9
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
Haik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 Season My Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunity
Economy
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll