Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
Politics

Տնտեսական անհավասարության խորացումը․ ի՞նչ համակարգային խնդիրների առաջ է կանգնած Հայաստանը

Հայաստանում սոցիալ-տնտեսական խնդիրները շարունակում են մնալ հասարակության առջև կանգնած ամենալուրջ մարտահրավերներից մեկը։ Վերջին տարիներին գործող կառավարության տնտեսական քաղաքականությունը չի կարողացել նվազեցնել անհավասարությունը, իսկ բազմաթիվ տարածաշրջաններ աստիճանաբար հայտնվում են ավելի խորացող տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում։ Մարզերում տնտեսական ակտիվությունը նվազում է, բնակարանների և վարձակալության գները շարունակաբար բարձրանում են, իսկ գործազրկության և արտագաղթի ցուցանիշները շարունակում են աճել։

Մասնագետների գնահատմամբ՝ Հայաստանում իրականացվող տնտեսական քաղաքականությունը չի տալիս այնպիսի արդյունքներ, որոնք կարող էին համակարգային փոփոխությունների հիմք դառնալ։ Այս թեմայի շուրջ «Փաստ»-ը զրուցել է «Լույս» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Այվազյանի հետ։

Վերջինս նշում է, որ այն ֆինանսատնտեսական համակարգում, որի մաս է կազմում Հայաստանը, իրականացվող տնտեսական ծրագրերը հաճախ ունենում են միայն սահմանափակ ազդեցություն։ Նրա խոսքով՝ այդ համակարգը չի ստեղծում այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են ապահովել երկարաժամկետ և կայուն տնտեսական զարգացում։

«Այն ֆինանսատնտեսական համակարգում, որի մաս է կազմում Հայաստանը, ցանկացած տնտեսական ծրագիր հիմնականում կոսմետիկ բնույթ է կրում։ Այդ համակարգը թույլ չի տալիս Հայաստանին իրական տնտեսական զարգացման հնարավորություն ունենալ։ Այս պայմաններում ցանկացած ծրագիր կարող է միայն որոշ չափով մեղմել համակարգի առաջացրած խնդիրները, սակայն չի կարող ամբողջությամբ լուծել դրանք»,- նշում է Այվազյանը։

Նրա դիտարկմամբ՝ գործող համակարգի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ Հայաստանի տնտեսությունը չի սպասարկվում այնպիսի ազգային արժույթով, որը լիարժեքորեն ուղղված կլինի երկրի տնտեսական զարգացմանը։ Ըստ նրա՝ դրամը հիմնականում գործում է միջազգային ֆինանսական համակարգի տրամաբանությամբ, իսկ դրա թողարկման հարցում կառավարությունը անմիջական վերահսկողություն չունի։

Այվազյանը ուշադրություն է հրավիրում նաև այն հանգամանքի վրա, որ վարկային քաղաքականությունը ևս լիարժեքորեն չի գտնվում կառավարության վերահսկողության ներքո։ Նրա խոսքով՝ գործարարները հաճախ հայտնվում են ոչ մրցունակ պայմաններում, քանի որ չեն կարողանում ստանալ ցածր տոկոսադրույքով վարկեր, ինչը սահմանափակում է տնտեսական ակտիվությունը։


«Գործարարը Հայաստանում սկզբից արդեն գտնվում է դժվար մրցակցային պայմաններում, քանի որ չունի դրամով ցածր տոկոսով վարկեր ստանալու հնարավորություն։ Վարկային տոկոսները սահմանվում են Կենտրոնական բանկի կողմից, և կառավարությունը չի կարող ուղղակիորեն ազդել դրանց վրա։ Եթե ցանկանում ենք իրական տնտեսական զարգացում, պետք է ստեղծել պայմաններ, որպեսզի մարդիկ կարողանան զանգվածաբար զբաղվել գործարարությամբ։ Դրա համար անհրաժեշտ են գրեթե զրոյական տոկոսադրույքով վարկեր»,- ընդգծում է նա։

Մասնագետի կարծիքով՝ տնտեսական աճ ապահովելու համար միայն առանձին մեծ ներդրումները բավարար չեն։ Ավելի կարևոր է ստեղծել այնպիսի պայմաններ, որոնք հնարավորություն կտան լայն հասարակական շերտերին ներգրավվել տնտեսական գործունեության մեջ։ Այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել իրական տնտեսական ակտիվություն և նոր աշխատատեղերի ստեղծում։

Խոսելով նաև «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Սամվել Կարապետյանի ներկայացրած տնտեսական առաջարկների մասին՝ Այվազյանը նշում է, որ նման ծրագրերը կարող են որոշակի դրական ազդեցություն ունենալ, սակայն կարևոր է նաև մտածել համակարգային փոփոխությունների մասին։

«Իհարկե, նշածս համակարգը մեկ օրում փոխել հնարավոր չէ։ Սակայն ցանկալի կլիներ, որ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը, իր տնտեսական ծրագրերը ներկայացնելուն զուգահեռ, նաև իր տեսլականում ունենար տնտեսության կառուցվածքի ավելի խորքային փոփոխությունների ծրագիր»,- ասում է նա։

Միևնույն ժամանակ տնտեսագետների մի մասը նշում է, որ վերջին շրջանում ներկայացվող մի շարք նախաձեռնություններ կարող են նպաստել սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի որոշակի բարելավմանը։ Մասնավորապես խոսքը վերաբերում է այն ծրագրերին, որոնք ուղղված են դեղորայքի գների նվազեցմանը, երիտասարդ ընտանիքների համար մատչելի բնակարանների հասանելիության ընդլայնմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական մթերման և լոգիստիկ կենտրոնների ստեղծմանը։

Տնտեսական զարգացման այն բազմաշերտ ծրագիրը, որն առաջարկում է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը, միտված է հենց նման խնդիրների լուծմանը։ Եթե այդ նախաձեռնությունները իրականացվեն համակարգված և երկարաժամկետ մոտեցմամբ, ապա կարող են հիմք դառնալ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի աստիճանական բարելավման համար և ստեղծել դրական փոփոխությունների իրական ակնկալիք հասարակության տարբեր շերտերի համար։