English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankUSD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globe
All Timeline »
Politics

Տաքսի ծառայությունների ակնհայտ ու թաքնված խնդիրները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանում առցանց տաքսի ծառայությունների ոլորտի արագ զարգացումն ու թվային հարթակների հետևանքով առօրյա կյանք մուտք գործած նոր սովորությունները հաճախ ծածկում են այն բազմաշերտ հարցերը, որոնք պահանջում են հասարակության ու պետության լուրջ ուշադրությունը։ Տաքսի կանչելու գործընթացը, որը դարձել է սովորական և հասանելի գրեթե բոլորին, իրականում վերածվել է բարդ տնտեսական և սոցիալական խնդրի, որտեղ թափանցիկության պակասը պայմաններ է ստեղծում անվստահության խորացման համար, իսկ կարգավորումների բացակայությունը կամ թերությունը խորացնում է աշխատանքային իրավունքների ոտնահարումները։

Այսպիսով, ուղևորների դժգոհությունը հիմնականում պայմանավորված է գնագոյացման անհասկանալի մեխանիզմներով, երբ նույն ճանապարհի համար տարբեր ժամանակահատվածներում կամ եղանակային պայմաններում գինը կտրուկ փոխվում է՝ մեծամասամբ զուրկ լինելով տրամաբանական բացատրությունից, ինչը ստեղծում է այն զգացողությունը, որ սակագները պայմանավորված չեն օբյեկտիվ շուկայական կամ ծառայության որակի չափանիշներով, այլ կամայական որոշումների արդյունք են։ Պատահում է այնպես, որ մի թեթև անձրևի ժամանակ գինը կարող է գրեթե կրկնապատկվել՝ առանց իրական անհրաժեշտության, մինչդեռ իրապես բարձր պահանջարկի պայմաններում, երբ փողոցները լիարժեք երթևեկելի են, գինը կարող է անհասկանալի կերպով ավելի ցածր լինել, քան բարդ եղանակային պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, տաքսու գներն օրվա ընթացքում մեծ չափերով տատանվում են, որոնք պայմանավորող հանգամանքները դժվար է չափելի համարել։ Իսկ այս պայմաններում ստեղծված անորոշությունը ստիպում է քաղաքացիներին կասկածել գնագոյացման արդարության և ծառայություն մատուցողների թափանցիկության նկատմամբ։

Մյուս կողմից էլ՝ խնդիրների երկրորդ, ոչ պակաս կարևոր հատվածը վերաբերում է հենց վարորդներին, ովքեր, լինելով այս համակարգի անփոխարինելի օղակը, բարդ իրավիճակի են բախվում, քանի որ Հայաստանում գրանցված շուրջ 120 հազար օնլայն տաքսի վարորդների մեծ մասը զրկված է հիմնական աշխատանքային երաշխիքներից, չնայած նրանցից շատերն օրական միջինը 10 ժամ աշխատում են։ Վարորդների բողոքների հիմնական մասը բաժին է ընկնում նրան, որ իրենց վաստակած գումարի զգալի մասը գնում է միջնորդավճարներին և հարկերին, մինչդեռ նրանք փաստացի չունեն սոցիալական որևէ պաշտպանություն, քանի որ հաճախ նույնիսկ գրանցված աշխատող չեն համարվում և, հետևաբար, չեն կարող օգտվել առողջապահական համընդհանուր ապահովագրության համակարգից կամ այլ սոցիալական արտոնություններից, որոնք բնորոշ են ֆորմալ զբաղվածություն ունեցող քաղաքացիներին։

Այս իրավիճակը խորանում է նաև այն պատճառով, որ վարորդները գտնվում են կախվածության մեջ առցանց հարթակների կողմից սահմանված խիստ կանոններից, սակայն չունեն հնարավորություն՝ պաշտպանելու իրենց շահերը կամ ազդելու միջնորդավճարների չափի վրա, ինչը նրանց դարձնում է խոցելի թիրախ շուկայական տատանումների և ընկերությունների կամայական որոշումների առջև։

Անցած տարի օնլայն տաքսիների ոլորտում կատարված կարգավորումները փորձեցին լուծել հարկային վարչարարական որոշ խնդիրներ՝ սահմանելով, որ պատվերներն օնլայն հարթակով ընդունող վարորդները ազատվում են հարկերը հաշվարկելու և փոխանցելու, ինչպես նաև դրամարկղային սարք ձեռք բերելու պարտավորությունից, քանի որ այդ գործառույթներն ամբողջությամբ փոխանցվեցին կազմակերպություններին կամ հարթակներին, որտեղ կտրոններն ավտոմատ գեներացվում են հավելվածում։ Սակայն այս քայլը, մի կողմից թեթևացնելով վարորդի վարչարարական բեռը, մյուս կողմից էլ ավելի ամրապնդեց առցանց հարթակների դիրքերը՝ նրանց դարձնելով ոչ միայն ուղևորի և վարորդի միջև միջնորդ, այլև ոլորտի հարկային և վարչական կենտրոնական օպերատոր։

Այժմ այս առցանց հարթակներն են հավաքում վարորդների տվյալները, հաշվարկում ու փոխանցում հարկերը, վերահսկում վճարումները և իրականացնում գրեթե բոլոր վարչարարական գործընթացները, ինչը տեսականորեն պետք է ապահովեր կարգուկանոն, բայց գործնականում հանգեցրել է նրան, որ խոշոր ընկերությունները դարձել են ոլորտի առանցքային դերակատարներ՝ իրենց ձեռքում կենտրոնացնելով հսկայական տվյալների բազա և լծակներ՝ շուկայական պայմաններ ու գներ թելադրելու համար։ Այս իրավիճակը լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում, քանի որ գործնականում մասնավոր ընկերությունները ստանձնում են կարգավորողի այն դերը, որը, բնականաբար, պետք է ունենար պետությունը՝ ապահովելու համար շուկայի արդար մրցակցությունը, սպառողների և աշխատողների իրավունքների պաշտպանությունը։

Առցանց հարթակներ սպասարկող ընկերությունների կողմից շուկայի մոնոպոլացման կամ օլիգոպոլիկ վերահսկողության սպառնալիքը դառնում է ավելի շոշափելի, երբ տվյալների կենտրոնացումը թույլ է տալիս ազդել ոչ միայն գնագոյացման, այլև վարորդների աշխատավարձերի և աշխատանքային ռեժիմի վրա՝ առանց որևէ արտաքին վերահսկողության կամ թափանցիկության մեխանիզմների։ Այս իրավիճակում միայն պետության ակտիվ միջամտության և համապարփակ քաղաքականության միջոցով հնարավոր կլինի հաղթահարել առկա հակասությունները և կարգավորել օնլայն տաքսիների ոլորտը, որի արդյունքում լուծումներ կստանան ինչպես ուղևորներին, այնպես էլ տաքսիստներին անհանգստացնող խնդիրները։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Ucom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum

1

 Safe environment – Equal opportunities

2

 FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in Yerevan

3

 IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026

4

 World Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one another

5

 IDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025

6

 AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG

7

 Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)

8

 IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSU

9
Sport
AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1 Man City-PSG: After first half
Politics
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Socity
Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF) Safe environment – Equal opportunities AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG
Economy
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll