Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live Bvik and Idram Standing by Young ReadersIDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors
Politics

Արդյո՞ք Եվրոպայում այդքան կույր են, խուլ ու համր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ժողովրդավարական արժեքները, ինչպես, օրինակ՝ ազատությունները, մարդու իրավունքները, ժողովրդավարությունը և իրավունքի գերակայությունը, Եվրոպայի կողմից հռչակվել են որպես հիմնական առաջնահերթություններ։ Սակայն պրակտիկայում հաճախ երկակի, նույնիսկ բազմակի մոտեցումներ են դրսևորվում այդ արժեքների նկատմամբ։

Մենք բազմիցս ականատես ենք եղել այնպիսի դեպքերի, երբ, օրինակ՝ հաշվի առնելով ադրբեջանական էներգակիրների մատակարարումների թեման՝ Եվրոպայում աչք են փակում Ադրբեջանում հաստատված ավտորիտար բռնապետության համակարգի հակաժողովրդավարական բնույթի և այդ երկրի ղեկավարության կողմից մարդու իրավունքների զանգվածային խախտումների վրա։ Հատկապես ցայտուն են Արցախի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները, երբ եվրոպական կառույցները իրենց գործելակերպով «կարմիր լույս» վառեցին Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության առաջ։ Արցախում տեղի ունեցած ցեղասպանական գործողություններից և էթնիկ զտումից հետո Ադրբեջանը ոչ մի եվրոպական կառույցից չհեռացվեց, ավելին՝ Ալիևին շարունակում են համարել «վստահելի գործընկեր»։

Եվրոպան նաև Հայաստանում առկա ժողովրդավարական իրավիճակի հետ կապված է երկակի չափանիշներով առաջնորդվում։ Օրինակ՝ ԵԽԽՎ-ն պարբերաբար քննարկում է ժողովրդավարական հարցեր՝ ներառյալ Հայաստանի ընտրություններն ու քաղաքական բևեռացումը։ Որքան էլ տարօրինակ է հնչում, ԵԽԽՎ Վեհաժողովը օրերս բանաձև է ընդունել, որում խորը մտահոգություն է հայտնում... Հայաստանի վարչապետի և Հայ առաքելական եկեղեցու առաջնորդի միջև «լարվածության և եկեղեցու մի քանի հոգևորականների կողմից իշխանությունը զավթելու փորձի մասին հաղորդումների կապակցությամբ»։ Հատկապես տարակուսելի է, որ եվրոպական այս կառույցում հոգևորականների կողմից իշխանությունը զավթելու փորձի մասին են հատուկ նշել ու Բագրատ սրբազանի գործը հիշատակել, երբ դեռ չկա դատարանի վճիռ: Սա ի սզբանե կանխակալ մոտեցում է։ Փաստացի ստացվում է այնպես, որ ԵԽԽՎ-ն ոչ թե իշխանությանն է մեղադրում Եկեղեցու ներքին գործերին միջամտելու, կրոնական ազատությունը սահմանափակելու և մի շարք հոգևորականների հետապնդումների հարցում, այլ մեղադրական սլաքներն ուղղում է Եկեղեցու դեմ։

Մի՞թե Եվրոպայում կույր են, խուլ ու համր, և չեն տեսնում, չեն լսում, թե ինչ է կատարվում Հայաստանում, երբ իշխանության դիրքորոշման հետ անհամաձայնություն հայտնող քաղաքական գործիչները, հոգևորականները և անհատներն իսկույն հայտնվում են քրեական գործերի թիրախում, իսկ նրանց ազատությունը սահմանափակվում է։ Օրինակ՝ նախկին իշխանությունների օրոք, եթե որևէ ընդդիամադիր գործչի «մազ ծռվեր», ԵԽԽՎ-ից ու եվրոպական այլ կառույցներից սկսում էին մտահոգիչ ու դատապարտող հայտարարությունների տեղատարափով հանդես գալ։ Իսկ հիմա ուղղակի աչք են փակում աննախադեպ, խայտառակ չափերի հասնող հետապնդումների, քաղաքական ճնշումների և հակաժողովրդավարական այլ դրսևորումների վրա:

Հնարավոր է՝ Եվրոպայից եկող այսպիսի արձագանքների հետևում այլ հանգամանքներ են թաքնված։ ՀՀ իշխանությունները փորձում են իրենց քայլերին արտաքին «լեգիտիմություն» հաղորդել նրանով, թե իբր ցանկանում են պայքարել արտաքին ազդեցության՝ ի մասնավորի Ռուսաստանից եկող «հիբրիդային սպառնալիքի» դեմ։ Եվ սա առաջին դեպքը չէ, որ Եվրոպան, իր աշխարհաքաղաքական շահերից ու հակառուսական մոտեցումներից ելնելով, անտեսում է այն ժողովրդավարական արժեհամակարգը, որն իր համար առաջնահերթություն է հռչակել։ Ավելի ստույգ, ոչ միայն անտեսում է, այլև «կիրառում» է այնպես, ինչպես զուտ իր նեղ շահերն են թելադրում:

Հասկանալի է, որ Ուկրաինական պատերազմից ի վեր Եվրոպայում ռուսաֆոբիան հասել է ծայրահեղ աստիճանի, ու միտում կա յուրաքանչյուր գործընթացի հետևում ռուսական հետք փնտրել, բայց նույնիսկ այս դեպքում Հայաստանում ժողովրդավարական արժեքների ոտնահարումը հնարավոր չէ անընդհատ կապել Ռուսաստանի գործոնի հետ։ Եթե իշխանություններն իրավական մահակն օգտագործում են ընդդիմադիրներին ու հոգևորականներին քաղաքական հետապնդումների ենթարկելու, նրանց ազատությունից զրկելու ու քաղաքականապես մեկուսացնելու համար, այս երևույթն ընդհանրապես ի՞նչ կապ ունի Ռուսաստանի հետ։ Կամ եթե իշխանությունների կողմից հարվածի տակ է հայտնվել ազգային ու հոգևոր արժեհամակարգը, որի արդյունքում ճնշումների ներքո են իրենց մեջ այդ արժեհամակարգը կրող ու տարածող անձինք, դրա հետ Ռուսաստանն ի՞նչ առնչություն ունի։ Բացի դրանից, եթե երկրում կան էլ որոշակի պրոռուսական կողմնորոշում ունեցող քաղաքական ուժեր, ապա ժողովրդավարությունը ենթադրում է, որ այդ ուժերը ևս կարող են իրենց ասելիքը ներկայացնել հանրությանը և արժանանալ հասարակության վստահությանը կամ չարժանանալ։

Բայց Եվրոպայի կողմից աչառու մոտեցումը ավելի վտանգավոր երևույթի ի հայտ գալու պատճառ կարող է դառնալ։ Այն ճանապարհ է բացում բացարձակ ավտորիտարիզմին և տոտալիտարիզմին բնորոշ տարրերի երևան գալու համար, երբ քաղաքական այլախոհությունը և այլակարծությունը հետապնդվում են ու գանակոծվում։ Իսկ նման իրավիճակ կարող է լինել շատ շուտով, երբ ՀՀ իշխանությունները, տեսնելով, որ ամեն անգամ արժանանում են եվրոպական կառույցների թողտվությանը, կարող են հասնել նրան, որ Ռուսաստանի հետ «կապելու» անվան տակ հող նախապատրաստեն իրենց համար անցանկալի ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի գործունեությունն արգելելու նպատակով։

Այս դեպքում Եվրոպան ոչ թե հետևում է իր հռչակած սկբունքներին և նպաստում է Հայաստանի ժողովրդավարացմանը, այլ յուրօրինակ «հիբրիդային պատերազմի» միջոցով հիմքեր է նախապատրաստում Հայաստանի առանց այն էլ կաղող ժողովրդավարությունը գծերից գցելու համար։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում