English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Politics

Կրոն և իշխանություն. աղանդավորական կազմակերպությունների ազդեցությունը Հայաստանի հասարակական ու պետական համակարգերի վրա

Հայաստանում կրոնական դաշտը վաղուց վերածվել է ոչ միայն հոգևոր կյանքի, այլև հասարակական, ինքնության և երբեմն՝ պետական անվտանգությանը վերաբերող հարցերի բարդ համակարգի։ Եթե դարերով հայկական ինքնության առանցքում էր Հայ Առաքելական Եկեղեցին՝ իր հոգևոր, մշակութային ու ազգային-պետական գործառույթներով, ապա վերջին տասնամյակներում աստիճանաբար առաջ են եկել աղանդավորական կազմակերպություններ, որոնք ներգրավված են ոչ միայն կրոնական քարոզչությամբ, այլև սոցիալական վերահսկման, մշակութային մանիպուլյացիաների, հոգեբանական ազդեցության և երիտասարդության նպատակային գործիքի կիրառմամբ։ Այս խմբերը գործում են միջազգային կենտրոնների վերահսկողությամբ և արտաքին ֆինանսավորմամբ՝ տեղական միջավայրում ստեղծելով այլընտրանքային, երբեմն ազգային ինքնությանը հակասող մշակութային-հոգևոր հարթակներ։

Մարդահամարի պաշտոնական տվյալներով՝ ավետարանականների և խարիզ­մա­­տիկների թիվը 2011-ի՝ շուրջ 29 հազարից 2022-ին հասել է մոտ 15 800-ի, ինչը գրեթե 46 տոկոս նվազում է։ Եհովայի վկաների պաշտոնական թիվը նույն ժամանակահատվածում նվազել է շուրջ 40 տոկոսով՝ 8 695-ից հասնելով մոտ 5 282-ի։ Ադվենտիստները 1 099-ից իջել են մինչև 790։ Մորմոնները 2011-ին գրանցված 241 մարդ էին, բայց միջազգային եկեղեցու 2025 թվականի տվյալներով՝ Հայաստանում արդեն ունեն ավելի քան 3 600 անդամ։ Սակայն պաշտոնական նվազումը չի նշանակում աղանդավորական կառույցների ազդեցության անկում։ Փորձագետները նշում են, որ շատերը մարդահամարի հարցազրույցների ժամանակ խուսափում են ինքնության իրական հայտարարումից, մի մասը տեղափոխվել է արտերկիր՝ մնալով տվյալ կազմակերպությունների միջազգային ցանցերում, իսկ մի հատվածը դարձրել է կրոնական մասնակցությունը ոչ ֆորմալ, պարբերական ու «թաքնված»։ Այժմ Հայաստանում աղանդավորական կազմակերպությունների իրական ներգրավվածների թիվը գնահատվում է մինչև 200 հազար մարդ։ Սա Հայաստանի համար չափազանց բարձր ցուցանիշ է, և այն փաստում է, որ ազդեցությունը պետք է գնահատել ոչ թե պաշտոնական թվերով, այլ մեդիայի, սոցիալական հարթակների, երիտասարդական ծրագրերի և հոգեբանական մեխանիզմների միջոցով։

Այս երևույթի ամենախոշոր և ամենաակտիվ օրինակներից է «Կյանքի Խոսք» (Word of Life Armenia) կազմակերպությունը, որը գործում է որպես Շվեդիայում ձևավորված միջազգային խարիզմատիկ ցանցի մաս։ Չնայած այն պաշտոնապես դասվում է ավետարանականների շարքում, գործնականում այն դարձել է զանգվածային ազդեցության դիտարկելի կենտրոն։ Սոցիալական մեդիայում նրանք ունեն տասնյակ հազարավոր հետևորդներ՝ Facebook-ում շուրջ 86 հազար, YouTube-ում՝ մոտ 48 600, Instagram-ում՝ 20 հազար։ Այս կառույցը ձևավորում է «հոգևոր շոու»-ի մոդել՝ ժամանակակից բեմականացումներով, լույսերով, երաժշտական խմբերով, երիտասարդների համար կազմակերպված ճամբարներով և մոտիվացիոն ելույթներով։ Իսկ հոգևոր առաջնորդ Արթուր Սիմոնյանը հաճախ ներկայացվում է ոչ այնքան ավանդական հոգևորականի, որքան ժամանակակից մոտիվատորի ու հանրային ներկայության գործչի դերերով։ Երբեմն սա օգտագործվում է որպես Հայ Առաքելական Եկեղեցուն մրցակից «այլընտրանքային հոգևոր ձայն»։

Ամենաոճական սկանդալներից մեկը 2020-ի Շուշիի դեպքն էր, երբ Word of Life-ի ադրբեջանական էջում հայտնվեց «Shusha is home» գրառումը։ Թեև հայկական մասնաճյուղը հերքեց կապը, ակնհայտ դարձավ, որ աղանդավորական խմբերը չունեն վերահսկողություն սեփական միջազգային կառույցների քաղաքական հայտարարությունների նկատմամբ։ Մեկ այլ սկանդալային դրվագ եղավ այն, երբ պետական հեռուստաընկերությունը չհեռարձակեց Կաթողիկոսի ավանդական ամանորյա ուղերձը՝ հասարակական շոկ առաջացնելով այն թեմայով, թե արդյոք չի փորձվում ստեղծել մրցակցային, այլընտրանքային հարթակ՝ «հոգևոր առաջնորդի նոր կերպարով»։ Այս ամենը ցույց է տալիս, որ աղանդավորական խմբերը կարող են դառնալ ոչ միայն կրոնական, այլև պետական-քաղաքական գործընթացների դերակատար։

Եհովայի վկաների կառույցում, որը պաշտոնապես ունի շուրջ 5 282 անդամ, իսկ իրենց տվյալներով՝ ավելի քան 11 հազար ակտիվ «հաղորդակցիչ», գործում է խիստ փակ և վերահսկողական համակարգ՝ ներքին դատարաններով, ընտանիքից ու համայնքից մեկուսացման խիստ կանոններով և քաղաքական չեզոքության պարտադիր պահանջներով։ Քաղաքական չեզոքությունը իրականում վերածվում է պետության ինստիտուտներին չմասնակցելու քարոզի, ինչն արդեն ազգային անվտանգության խնդիր է՝ հաշվի առնելով զինծառայությունից զանգվածային հրաժարումների նախադեպը։ «Բայաթյան ընդդեմ Հայաստանի» գործով Հայաստանը պարտվեց Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում, ինչը աղանդավորական կառույցի համար դարձավ իրավական հաղթանակ, բայց պետության համար՝ խնդիր՝ թույլ տալով կրոնական պատրվակով ծառայությունից հրաժարում, որն անմիջականորեն ազդեց բանակի համալրման և զինվորական կարգապահության վրա։

Մորմոնների համայնքը, որն այսօր ունի ավելի քան 3 600 adherent, գործում է ամերիկյան միսիոներական մոդելով։ Նրանց գործունեությունը ուղղված է երիտասարդների, ուսանողների և սոցիալապես խոցելի խմբերի ներգրավմանը։ Մորմոնների ծառայության մեջ շեշտը դրվում է ամերիկյան արժեքային մոդելի ներմուծման վրա, և Հայաստանը դիտարկվում է որպես տարածաշրջանային «փափուկ ուժի» հարթակ։ 2000-ականներին անգամ հնչեցին լրտեսության մեղադրանքներ՝ չնայած փաստերի բացակայությանը, սակայն դա ցույց է տալիս վստահության խնդիրները հասարակության մեջ։

Ադվենտիստները քիչ թվով են՝ մոտ 790 մարդ, սակայն նրանց կառույցը ամբողջությամբ ինտեգրված է միջազգային ադվենտիստական ցանցի մեջ և ֆինանսական ու կազմակերպական առումով կախված է արտերկրում գտնվող կենտրոններից՝ ինչը նույնպես ռիսկային է պետական վերահսկողության տեսանկյունից։

Այս ամբողջ դաշտը Հայաստանում ենթարկվում է ոչ թե օրինական ու թափանցիկ վերահսկողության, այլ քաղաքական շահարկումների։ Պետական իշխանությունը չի կիրառում համատարած և պարտադիր կանոններ, քանի որ իրեն հաճախ ձեռնտու է աղանդավորական կառույցների և Հայ Առաքելական Եկեղեցու միջև ստեղծվող մրցակցային միջավայրը։ Այս հակադրությունը երբեմն օգտագործվում է ՀԱԵ-ի ազդեցությունը սահմանափակելու կամ հանրային կարծիքը բաժանելու համար։ Աղանդավորական կառույցները, որոնց գործունեությունը չի կարգավորվում միատարր, հստակ, համընդհանուր ձևով, դառնում են իշխանության համար սոցիալական վերահսկման և քաղաքական փոխհատուցման գործիք։ Ֆինանսական հոսքերի թափանցիկության բացակայությունը, միջազգային կենտրոնների ազդեցությունը, հոգեբանական ներգործության մեխանիզմները և երիտասարդության ներգրավման գործիքները նրանց դարձնում են ոչ միայն կրոնական, այլև ազգային անվտանգությանը վերաբերող երևույթ։

Այսպիսով՝ աղանդավորական կազմակերպությունների ազդեցության նվազեցումն այսօր ոչ միայն բարդ է, այլև գործող իշխանության օրակարգում բացակա։ Պետական համակարգը չունի քաղաքական կամք սահմանելու թափանցիկ ֆինանսավորում, պարտադիր գրանցում, գործունեության վերահսկում և ազդեցության գնահատում։ Դաշտը շարունակում է մնալ ոչ թե կարգավորման, այլ քաղաքական շահագործման տարածք։ Այստեղից էլ բխում է եզրակացությունը՝ մինչ որոշում կայացնողները չեն ընդունում, որ աղանդավորական կազմակերպությունների աճը կարող է վտանգել ազգային միասնականությունն ու պետական անվտանգությունը, խնդիրն ավելի խորանալու միտում ունի։

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference

1

 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026

2

 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate

3

 With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6

4

 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1

5

 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterpri...

6

 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...

7

 Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders

8

 An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank

9

 On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion

10
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Socity
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Economy
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program Up to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium Cards
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll