Արգելված թեմա. Թուրք ազգայնականների լեգենդար առաջնորդն ինչ էր մտածում հայերի մասին

Թուրքիայում կան թեմաներ, որոնց մասին չբարձրաձայնելու չգրված օրենքներ կան։ Այդ թեմաներից են Թուրքիայի պատմության մեջ հայերի ունեցած դերակատարումները։

Արգելված թեմաների շարքից այս անգամ NEWS.am-ը ներկայացնում է Թուրքիայի «Ազգայնական շարժում» կուսակցության հիմնադիր եւ լեգենդար առաջնորդ Ալփարսլան Թյուրքեշի խոսքերը հայերի մասին։

Թուրքիայում ծնված եւ այնուհետ Ֆրանսիա տեղափոխված Սամսոն Օզարարատը, ով 1993-ին կազմակերպել էր Հայաստանի այն ժամանակվա նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի եւ թուրքական «Ազգայնական շարժում» կուսակցության առաջնորդ Ալփարսլան Թյուրքեշի փարիզյան հանդիպումը, տարիներ առաջ թուրքական Milliyet-ին ներկայացրել էր թե ինչեր է իմացել Թյուրքեշը հայերի մասին։ Սամսոն Օզարարատը պատմել է, թե Թյուրքեշի հետ հանդիպման ժամանակ վերջինս ասել է բաներ, որ նույնիսկ ինքը չի իմացել։

«Հայ-թուրքական հարաբերությունները չեն սկսել 1915-ին։ Դրանք ունեն 600 տարվա պատմություն։ Միասին երգեր ենք երգել, ճաշատեսակներ են ստեղծել, միմյանց աղջիկ ենք տվել ու առել։

Հայերը Մանազկերտի ճակատամարտում (1071 թ. Սելջուկները ջախջախեցին բյուզանդական բանակը-խմբ) օգնել են թյուրքերին։

Կոնստանդնուպոլիսը նվաճելու ժամանակ հայերը մեծ հերոսություններ են արել թյուրքերի համար։

Չանաքքալեի ճակատամարտում բազմաթիվ հայ սպաներ են մարտնչել Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի կողքին։

Թուրքական ժամանակակից այբուբենը Աթաթուրքի պատվերով ստեղծել է հայ լեզվաբան Հակոբ Մարթայանը, ում հետագայում տրվել է Դիլաչար պատվանունը։

Աթաթուրքի ստորագրության հեղինակը հայ ուսուցիչ է եղել»,-ասել է Թյուրքեշը Սամսոն Օզարարատին եւ հարցրել. «Գիտե՞իր դրանց մասին»։

Սամսոն Օզարարատը նաեւ հիշեցրել է, որ 1993-ի մարտի 12-ին, Փարիզի Crillon հյուրանոցում տեղի է ունեցել Լեւոն Տեր-Պետրոսյան-Ալփարսլան Թյուրքեշ հանդիպումը։

Թյուրքեշն այդ ժամանակ հայտարարել էր, որ եթե հարաբերություններ ստեղծվի, Թուրքիան Հայաստանին կտրամադրի Թուրքիայի ցամաքային եւ ծովային ճանապարհները, կիրականացնի Տրանս-կովկասյան ավտոմայրուղին։ Ավտոմայրուղու հետ մեկտեղ պետք է ավելացվեր երկաթգիծ, գազատար ու նավթամուղ, եւ պետք է զարգանար սահմանային առեւտուրը։