«Չարիքը մոլախոտի պես արագ է վերարտադրվում». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Փաստի» հյուրն է գրականագետ, գրաքննադատ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Դավիթ Գասպարյանը

– Պարոն Գասպարյան, Հայաստանում ստեղծված նախընտրական վիճակն ինչպե՞ս կբնութագրեք:

– Կուսակցությունը, կուսակցության անդամ լինելը շատ լուրջ բան է: Կուսակցականը պետք է ունենա որոշակի գաղափարական դիրքորոշում, կայուն սկզբունքներ և գործի նվիրում: Եթե կուսակցականը պաշտոնի, դիրքի հասնելու նպատակով իր կուսակցությունից շատ արագ թռչում է մեկ ուրիշ կուսակցություն, այսինքն` չի հարգում գաղափարը, սկզբունքը և նվիրումը, նա արդեն դառնում է ծիծաղելի ու արգահատելի: Այս ամենը հիշեցնում է առնետավազք: Հանրությունը լցված է այսպիսի ոչ վստահելի մարդկանցով, ովքեր չունեն սկզբունք: Վաղուց ժամանակն է, որ մեր իրականության բնագավառներն առաջ մղեն իրենց ժողովրդին նվիրված ու անձնազոհ գործիչներ, իսկական հերոսներ, այլ ոչ թե իրենց գրպանը լցնող, իրենց ապահովության մասին երազող անձնապաշտ–մորթապաշտներ:
Գրանցված պատգամավորները պետք է ստուգվեն. առաջին հերթին` ի՞նչ ծառայություն ունեն ժողովրդի առաջ, իրենք կամ զավակները ծառայե՞լ են ազգային բանակում, մասնագիտական ի՞նչ ցուցանիշների են հասել և ի՞նչ որակով, օժտվա՞ծ են ղեկավարի կազմակերպական հատկություններով…

– Առկա կուսակցություններից կամ դաշինքներից գոնե մեկը երկրում մի բան փոխելու վստահություն ներշնչո՞ւմ է:

– Առանձին անհատներ՝ այո: Նրանք, ովքեր բարոյական են ապրել, ովքեր ծրագիր ու նպատակ ունեն: Առանձին անհատների նկատմամբ վերաբերմունքս այլ է, բայց ընդհանուրի մեջ շեղումները շատ են: Ամեն ինչից խոսում են՝ բացի երկրի համար առաջնային գերխնդիր համարվող տնտեսությունից, տնտեսության վերականգնումից. Հայաստանը պետք է տնտեսապես կայանա և ուժեղանա: 25 տարի շարունակ քանդեցին: Կարծում էին՝ հեղափոխությունը և անկախությունը քանդելով է: 850 ձեռնարկություն դադարեց գործելուց: Հողը խռովեց ու նահանջեց: Պետք է կամաց–կամաց վերականգնել, ներդրումներ անել: Բայց այսպես կրավորական կեցվածքով աշխարհում ոչ ոք ոչ միայն մարդ անհատին` մարդուն, այլև երկրին` երկրի տեղ չի դնի: Դրա համար մենք դուրս ենք մղվում բոլոր կառույցներից: Ռուսաստանը Թուրքիայի հետ եղբայրություն է անում, Նազարբաևը Ղազախստանից գիծը գծել է. բոլոր միջինասիական պետությունները, բացի Տաջիկստանից, թյուրքալեզու ժողովուրդներ են:
Քիչ վեր ու արևելք բաշկիրները, թաթարներն ու ույղուրներն են, մեր հարևանությամբ Ադրբեջանն է ու Թուրքիան, Կովկասում` մահմեդական ազգերը… Մենք ի՞նչ ենք անելու մեզ համար բոլոր առումներով աննպաստ այս դաշինքի դեմ, ո՞րն է մեր գոնե պաշտպանական, չեմ ասում առաջանցիկ քայլը:
Ես կուզեմ, որ մեր ապագա պատգամավորներն առաջին հերթին խոսեն երկրի վիճակի մասին, ախտորոշեն հիվանդությունը, ուղղություններ ցույց տան, ճշգրտումներ անեն: Հիմա պայքարում են Աժ–ում տեղ ունենալու համար: Այդ ինչպես եղավ, որ մինչև ընտրությունները գործիչներ կային, ովքեր նախագահի աշխատակազմում էին, պետական–պաշտոնական կարևոր դիրքերում, սնվում էին ընդհանուր կաթսայից, հետո հանկարծ որոշեցին դառնալ ընդդիմադիր և կուսակցություններ են ստեղծում կամ փոխում: Այս կարգի մարդիկ շատ վտանգավոր են: Չարիքը մոլախոտի պես արագ է վերարտադրվում: Դրա համար էլ հանրության մեջ վստահություն չկա պաշտոնյայի հանդեպ, խարդախությունը շատ է, ամեն ինչ տանում է դեպի ընտրակաշառք:

– Մի՞թե ժողովուրդն այդքան գիտակից չէ, որ առաջին հերթին իր երկրի շահերը հաշվի առնելով՝ քվե տա նրան, ով դրան իսկապես արժանի է:

– Կյանքից կտրված բան եք ասում: ժողովուրդը բազմաշերտ է: Մտավորական, գիտակից մի շերտ չի դիմի կեղծիքի, իր երկրի մասին մտածող շերտը՝ նույնպես: Բայց այնքան մարդիկ կան՝ սոված, հացի կարոտ, որոնց համար հետոն միևնույնն է, որովհետև չի տարբերվելու ներկայից: Այդպես է, որովհետև բան չի փոխվում ժողովրդի կյանքում: Հիմա ես ուզում եմ այդ մարդկանց հորդորել` մի՛ դիմեք կեղծիքի, բայց եթե անգամ ընտրակաշառք վերցնեք՝ խղճի մտոք քվեարկեք, մի՛ վախեցեք:
Իսկ զեղծարարությունը կանխելու նպատակով պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկել բոլոր նրանց, ովքեր կփորձեն ընտրակաշառք բաժանել:

– Այս ընտրություններից հետո ժողովրդի կյանքում փոփոխություններ կլինե՞ն:

Գիտե՞ք, երբ մենք անկախության դրոշակը բարձրացրինք, շատ ոգևորված էինք: Բայց անկախությանը հաջորդեցին սև ու մութ տարիները, հետո կյանքը մի քիչ հունի մեջ ընկավ, բայց առաջ չգնաց, աստիճանաբար վիճակը վատացավ՝ տնտեսական առաջընթաց չունենք, ժողովուրդը հայրենիքում չի համախմբվում, կորցրել է վստահությունը: Փողոցում խոսում են. մեկը ասում է մյուսին` տղաս գնաց, մյուսը արձագանքում է՝ գնաց փրկվեց: Ավելի մեծ անեծք չկա, քան կամավոր կամ բռնի հայրենազրկումը: Մարդը երջանիկ ու ապահով պետք է զգա հայրենիքում, ոչ թե աչքը տնկի դուրս, փախչի, մյուսն էլ ասի՝ փրկվեց:
Լավ բանի սպասումը կապված է տնտեսական առաջընթացի հետ, երկիրը պիտի աշխատի, հարստանա, որ ժողովուրդն էլ լավ ապրի: Անկյալ, հիվանդ, անառողջ, դանդաղաշարժ վիճակ է: Քայլ պետք է անել առաջ, որպեսզի ժպիտ գա մարդկանց դեմքին: Այդ ինչո՞ւ 25 տարվա ընթացքում 5,5 միլիոնանոց Ադրբեջանը դարձավ 10 միլիոն, իսկ 3,5 միլիոնանոց Հայաստանը նշվածից քիչ շատ տխուր թվեր է հրապարակում:
Ժողովուրդը ում ընտրի, պետք է նրա խոստումները արձանագրի և տարին մեկ հաշվետվություն պահանջի՝ այդ խոստումներից ո՞րը իրականացրեց, հակառակ դեպքում՝ ԱԺ–ից պատգամավորին պետք է ետ կանչել:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: